Mazkur maqolada korxona faoliyati samaradorligini oshirish maqsadida boshqaruv hisobi tizimini zamonaviy tahlil usullari asosida rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Boshqaruv hisobini an’anaviy hisob tizimidan boshqaruv qarorlarini qabul qilishni analitik jihatdan qo‘llab-quvvatlovchi vositaga aylantirish zarurati asoslab berilgan. Tadqiqotda umumilmiy va iqtisodiy-statistik usullar, jumladan, tahlil, sintez, qiyosiy tahlil hamda ekonometrik modellashtirish usullaridan foydalanilgan.Korxona faoliyati samaradorligining integral ko‘rsatkichiga boshqaruv hisobi tizimi rivojlanganlik darajasi, analitik usullardan foydalanish hamda hisob jarayonlarining raqamlashtirilganlik darajasining ta’sirini baholash uchun ko‘p omilli regressiya modeli taklif etilgan. Tadqiqot natijalari o‘rganilgan omillar bilan samaradorlik o‘rtasida barqaror ijobiy bog‘liqlik mavjudligini ko‘rsatdi, bunda eng katta ta’sir zamonaviy analitik vositalar (KPI, omilli va marjinal tahlil) hissasiga to‘g‘ri keladi. Olingan natijalar asosida boshqaruv hisobi tizimini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi, jumladan KPI tizimini joriy etish, analitik vositalarni rivojlantirish hamda raqamli texnologiyalarni integratsiya qilish. Taklif etilgan yondashuvlarni amaliyotga tatbiq etish boshqaruv qarorlarining sifatini oshirish, xarajatlarni optimallashtirish hamda korxonaning barqaror rivojlanishini ta’minlashga xizmat qiladi
Ушбу тадқиқот соғлиқни сақлаш тизими харажатлари ва барқарор иқтисодий ўсиш ўртасидаги боғлиқликни эконометрик таҳлил ёрдамида баҳолайди. Эконометрик моделлар (OLS, Fixed Effects, IV (2SLS), GMM) орқали 44 та мамлакат мисолида таҳлиллар амалга оширилган. FE модели бўйича олинган натижаларга кўра, соғлиқни сақлаш харажатлари иқтисодий ўсишга ижобий таъсир қилиши аниқланган. Бироқ, IV модели орқали олинган натижалар OLS методи орқали олинган натижаларга яқинлиги ва GMM модели эса эндогенликни ҳисобга олган ҳолда соғлиқни сақлаш харажатлари иқтисодий ўсишни секинлаштириши мумкинлигини кўрсатган. Аммо, Сарган-Ҳансен тести натижалари инструментал ўзгарувчиларнинг мукаммал эмаслигини кўрсатди.Давлатлар соғлиқни сақлаш харажатларининг миқдори ва самарадорлигини оптималлаштириш орқали иқтисодий ўсишни рағбатлантириши мумкинлиги тўғрисида хулоса қилинган.
Мақолада миллий иқтисодиётда фаолият юритаётган “Микрокредитбанк” АТБнинг соф фоизли даромадларини шаклланишига ушбу банкнинг пассивлар таркибий тузилишининг ўзгариш динамикасининг таъсирининг эконометрик таҳлили амалга оширилган. Хусусан, таҳлилда банкнинг активлар бўйича эҳтимолий йўқотишларни чегиришдан аввалги соф фоизли даромадаи тоъбе ўзгарувчи сифатида олинган ҳолда, мазкур банкнинг бошқа банклар олдидаги мажбуриятлари, депозитлари, кредит ва лизинг операциялари бўйича мажбуриятлари, банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар, субординар қарз ва бошқа мажбуриятлари ҳамда акционерлик капитали мустақил ўзгарувчилар сифатида танлаб олинган. Таҳлиллар асосида илмий хулосалар шакллантирилган.
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida, xususan, Sirdaryo viloyatida baliqchilik sohasining rivojlanish holati ekonometrik usullar asosida tahlil qilingan. Baliq mahsulotlarining oziq-ovqat xavfsizligi va aholi salomatligidagi o‘rni, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilishdagi roli yoritilgan. Tahlil jarayonida 2010–2023 yillar oralig‘idagi statistik ma’lumotlar asosida avtokorrelyatsion va Durbin-Watson testi yordamida baholangan. So‘nggi 5 yil bo‘yicha prognoz qiymatlar ishlab chiqilib, baliqchilik tarmog‘ini yanada rivojlantirishga oid amaliy xulosalar keltirilgan.
Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyatida aholiga aloqa va axborotlashtirish xizmatlarining rivojlanish tendensiyalari tahlil qilinib, ularni prognozlashning ko‘p omilli empirik modellari ishlab chiqilgan. Tadqiqot jarayonida hududiy statistik ma’lumotlar asosida asosiy ta’sir etuvchi omillar aniqlanib, ularning xizmatlar hajmiga ta’siri ekonometrik usullar yordamida baholangan. Model qurishda regressiya tahlili, vaqt qatorlari va zamonaviy ekonometrik yondashuvlardan foydalanilgan. Olingan natijalar asosida kelgusida aloqa va axborotlashtirish xizmatlari hajmining o‘sish dinamikasi prognoz qilinib, sohani rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari hududiy iqtisodiyotni rivojlantirish, raqamli iqtisodiyot infratuzilmasini takomillashtirish hamda xizmatlar bozorini samarali boshqarishda muhim ahamiyat kasb etadi
Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash va tahlil qilish usullarini o‘zgartirdi. Katta hajmdagi ma’lumotlar(Big Data) ekonometrik tadqiqotlar uchun yangi imkoniyatlar va muammolarni keltirib chiqardi. Ushbu maqolada ekonometrik usullarning katta hajmdagi ma’lumotlartahlili bilan integratsiyalashuvi, zarur bo‘lgan metodologik yangiliklar va empirik iqtisodiy tadqiqotlarning natijalari muhokama qilinadi. Tadqiqot shuningdek, ekonometriya mutaxassislariga modelning aniqligi va talqin qilinishini saqlab qolgan holda katta hajmdagi ma’lumotlarto‘plamining murakkabligi va ko‘lamini boshqarishga yordam beradigan zamonaviy vositalar va fikrlarga urg‘u beradi. Bundan tashqari, u an’anaviy ekonometrik fikrlash va hisoblash usullarining kombinatsiyasi zamonaviy raqamli iqtisodiyotda iqtisodiy tahlil sifati va ko‘lamini qanday oshirishiga urg‘u beradi
Maqolada iqtisodiyotning asosiy koʻrsatkichlari inflyatsiya va ishsizlikning iqtisodiy mazmuni oʻrganilib, mazkur iqtisodiy kategoriyalarning dinamik koʻrsatkichlari iqtisodiy-statistik tahlil qilingan. Inflyatsiya va ishsizlik oʻrtasidagi bogʻliqlik miqdoriy jihatdan oʻrganilgan hamda ekonometrik model ishlab chiqilgan. Inflyatsiya oʻzgarishiga ishsizlikning taʼsirini modellashtirish natijasida mazkur koʻrsatkichlarning keyingi yillarga prognoz koʻrsatkichlari hisoblangan.
Ushbu maqolada mintaqaviy iqtisodiy nazariya va institutsional tahlildan foydalangan holda kichik biznesni mezo-darajada qo‘llab-quvvatlashning iqtisodiy mexanizmini o‘zgartirishning hozirgi holati va strategik ko‘rsatmalari ko‘rib chiqiladi. Qashqadaryo viloyati va O‘zbekiston Respublikasida 2022–2025 yillardagi empirik statistik ma'lumotlardan foydalangan holda, sektorning inson resurslari salohiyati va uning yalpi mintaqaviy mahsulot va yalpi ichki mahsulotni shakllantirishdagi ulushi chuqur qiyosiy tahlil qilinadi. Mahalliy iqtisodiy tizimning makroiqtisodiy anomaliyasi asoslanadi, YaHM tuzilmasida kichik biznesning juda yuqori ustunligi 70,6% gacha va o‘zgaruvchan ko‘rsatkichlar. Vaqt tendensiyalarini baholash uchun ekonometrik vositalardan foydalangan holda, muallif keng ko‘lamli qo‘llab-quvvatlash modelining asosiy institutsional cheklovlarini aniqlaydi va mintaqaning moliyaviy va ishlab chiqarish aloqalarini diversifikatsiya qilishga qaratilgan makroiqtisodiy tartibga solish infratuzilmasini sifatli modernizatsiya qilishning keng qamrovli, ilmiy asoslangan mexanizmini ishlab chiqadi
Ushbu maqolada nodavlat oliy ta’lim muassasalariga moliyaviy yordam ko‘rsatishning iqtisodiy mexanizmini shakllantirish va modernizatsiya qilishning nazariy va metodologik asoslari tizimli yondashuv nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. Rivojlanayotgan mamlakatlarda ta’lim xizmatlari bozorida chuqur institutsional o‘zgarishlar sharoitida xususiy ta’lim korporatsiyalarining moliyaviy barqarorligi uchun maqbul modellarni izlash tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Qashqadaryo viloyatidagi oltita asosiy oliy ta’lim bozori ishtirokchilari uchun 2025-yil uchun tasdiqlangan empirik ma’lumotlar asosida yalpi daromadlar, operatsion xarajatlar va konsolidatsiyalangan sof foyda tuzilmasining chuqur moliyaviy-iqtisodiy tahlili o‘tkazildi. Amaliy ekonometrik modellashtirish usullaridan foydalangan holda, muallif xususiy akademik sektorning qisqa muddatli xarajatlar funktsiyasini klassik oddiy eng kichik kvadratlar (OLS) usuli yordamida aniqladi va baholadi. Umumiy operatsion xarajatlar va ta’lim muassasalarining yalpi daromadlari ko‘lami o‘rtasida juda muhim korrelyatsiya R^2 = $0.95, p<0.001 aniqlandi, bu qat’iy institutsional cheklovlar va bozor institutsionalizatsiyasining hozirgi bosqichida aniq miqyos iqtisodiyoti yo‘qligini ko‘rsatadi. Makro va mezo darajalarda iqtisodiy mexanizmni isloh qilish uchun konseptual asoslar taklif etiladi, jumladan, davlat-xususiy sheriklik, soliq subsidiyalari va moliyaviy oqimlarni diversifikatsiya qilish
Ushbu maqolada hududiy soliq salohiyatini aniqlashning ekonometrik modeli ishlab chiqilgan. O‘zbekiston hududlari bo‘yicha 2016–2024-yillarga oid statistik ma‘lumotlar asosida ko‘p omilli regressiya modeli qurilgan bo‘lib, unda iqtisodiy (YIM, investitsiyalar), demografik (aholi soni, urbanizatsiya), moliyaviy va institutsional omillarning soliq tushumlariga ta‘siri kvantitativ tarzda baholangan. Korrelyatsion tahlil va VIF ko‘rsatkichi yordamida multikollinerlik optimallashtirilib, model ishonchliligi R²=0,87 darajasida tasdiqlangan. Uch ssenariy – bazaviy, optimistik va pessimist – asosida 2025–2027-yillar uchun hududiy soliq tushumlari prognozi taqdim etilgan. Natijalar hududiy fiskal siyosatni shakllantirish va budjetlararo resurslarni samarali taqsimlash uchun amaliy asos yaratadi
Maqolada Qashqadaryo viloyati sanoat tarmog‘ining infratuzilmasi rivojlanish tendensiyalarining ekonometrik tahlili keltirilgan. Sanoat ishlab chiqarish hajmining asosiy fondlar tannarxi va mehnat resurslari soniga bog‘liqligini ifodalovchi ishlab chiqarish funksiyasi parametrlari asosida ekonometrik model yaratildi va modelning ishonchliligi baholandi. Sanoat ishlab chiqarish hajmining model omillari va prognozlarining samaradorlik ko‘rsatkichlari hisoblangan, xulosa va takliflar keltirilgan
Mazkur maqola dinamik ekonometrik modellarining iqtisodiyotdagi qoʻllanilishini, xususan, soʻnggi yillardagi zamonaviy tendensiyalarni tahlil qiladi. Ushbu modellar (masalan, DSGE, VAR va dinamik panel modellar) iqtisodiy dinamikani, shok ta’sirlarini va siyosatni baholashda asosiy vosita boʻlib, mashina oʻrganish (ML) va katta ma’lumotlar integratsiyasi orqali aniqligi oshirilmoqda. Metodologiyada sistematik adabiyotlar sharhi qoʻllanilgan boʻlib, nufuzli jurnallardan bir qancha tadqiqot ishlari tahlil etilgan. Natijalar DSGE modellarining RMSE 0,15-0,25 darajasida makroiqtisodiy prognozni, VAR modellarining shok ta’sirlarini va ML integratsiyasining aniqlikni 20-25% ga oshirishini koʻrsatdi, ammo hisoblash murakkabligi va ma’lumotlar noaniqligi cheklovlari mavjud. Xulosada modellarning iqtisodiy siyosatni shakllantirishdagi roli ta’kidlanib, ML integratsiyasini chuqurlashtirish, big data dan foydalanishni kengaytirish va cheklovlarni bartaraf etish boʻyicha takliflar berilgan.
Ushbu maqolada, O‘zbekiston Respublikasida davlat aktivlarini boshqarish samaradorligini baholash maqsadida ko‘p omilli ekonometrik model tuzildi. Modelda natijaviy omil sifatida bajarilgan baholash xizmatlari hajmi (Y), ta’sir etuvchi omillar sifatida esa xususiylashtirilgan davlat aktivlari soni (X1), malaka sertifikatiga ega baholovchilar soni (X2) va nomoddiy aktivlarning boshlang‘ich qiymati (X3) tanlandi. Tavsifiy statistika, korrelyatsiya, VIF va ADF testlari asosida model ishonchliligi tekshirildi. Olingan natijalar baholash xizmatlari hajmiga tanlangan omillarning sezilarli ta’sirini ko‘rsatdi hamda prognozlash imkoniyatini berishi ko‘rib chiqildi.
Mazkur ilmiy izlanishda O‘zbekiston Respublikasida erkin iqtisodiy zonalarni (EIZ) boshqarish samaradorligiga ta’sir etuvchi omillar chuqur tahlil qilinib, ularning iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishga qo‘shayotgan hissasi matematik modellar asosida baholangan. Jizzax erkin iqtisodiy zonasi misolida olib borilgan tadqiqotda 2015–2024 yillar oralig‘idagi real statistik ma’lumotlar asosida ishlab chiqarish hajmiga ta’sir etuvchi asosiy omillar – xorijiy investitsiyalar va bandlik darajasi – identifikatsiya qilindi. Tadqiqotda Kobb-Duglas ishlab chiqarish funksiyasi asosida klassik chiziqli regressiya modeli, AR (autoregressiv) modeli, korrelyatsion-regression tahlillar, Fisher mezoni, Student testi va Durbin-Uotson mezonlari yordamida baholash ishlari olib borildi.
Ushbu maqolada mehmonxona va umumiy ovqatlanish xizmatlarini rivojlantirishning ekonometrik tadqiq etishning zamonaviy uslubiy sinergetik omilli yondashuvlari bilan bog‘liq muhim jihatlar bayon etilgan. Xususan, yashash joy va umumiy ovqatlanish korxonalar faoliyatining kompleks iqtisodiy tahlili uchun ko‘rsatkichlarning guruhlangan tizimi, korxonalar faoliyatini tahlil qilish tasnifining mezonlar bo‘yicha ssenariysi, rivojlantirishning sinergetik omillar to‘plamini shakllantirish sxemasi taklif etilgan.
Мақолада 2010–2024 йиллар бўйича панель маълумотлар асосида Ўзбекистон Республикаси ҳудудларида ифлослантирувчи моддалар ташламаларига таъсир этувчи омилларнинг эконометрик таҳлили амалга оширилган. Ижтимоий-иқтисодий омилларнинг таъсирини баҳолаш учун чизиқли ва логарифмик регрессия моделларидан фойдаланилган. Тадқиқот натижалари саноат ишлаб чиқариши ҳажмининг ошиши ифлослантирувчи моддалар ташламаларининг кўпайиши билан кузатилишини, асосий капиталга инвестициялар ва аҳоли зичлигининг ортиши эса улар ҳажмининг камайиши билан боғлиқлигини кўрсатди. Натижаларни таққослаш логарифмик регрессия модели чизиқли спецификацияга нисбатан тадқиқ этилаётган боғлиқликларни аниқроқ ифодалашини кўрсатди
Ushbu maqolada KPI tizimining nazariy asoslarining rivojlanish tarixi, soliq organi faoliyatini “mahallabay” tizimi orqali tashkil etish va uning samaradorligiga ta’sir etuvchi omillarning ekonometrik tahlili va ular yakuni bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan
Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикасида озиқ-овқат ресурсларидан фойдаланиш жараёнларининг назарий асослари ўрганилган. Шунингдек, аҳолига етказиб берилган бирламчи озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва улардан фойдаланиш масалалари кўриб чиқилиб, 2001-2021 йилларда ишлаб чиқарилган ва аҳолига етказиб берилган гўшт ва сут маҳсулотлари иқтисодий таҳлил қилинган. Ушбу маҳсулотлар истеъмолини ўрганиш ва таҳлил қилишда ушбу жараённинг эконометрик моделини яратиш орқали сонли натижалар олинди. Олинган натижалар асосида иқтисодий таҳлиллар, хулоса ва таклифлар ишлаб чиқилди. Шунингдек, ушбу мақолада Python дастурлаш тили ёрдамида корреляцион ва регрессион таҳлилни амалга оширувчи дастур яратилди.
Ushbu maqolada Samarqand viloyatidagi tabiiy turistik resurslardan foydalanish holati va ularni samarali rivojlantirish strategiyalari chuqur tahlil qilingan. Hududda mavjud ekologik, geologik, gidrologik hamda landshaft resurslar asosida ekoturizmni, sog‘lomlashtiruvchi turizmni va sarguzasht turizmini rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalar, ekologik muvozanat va barqaror turizm tamoyillari asosida ishlab chiqilgan strategik yondashuvlar asosida takliflar ilgari surilgan. Tahlil qilish natijasida mintaqaning turistik salohiyatini bashoratlash uchun zarur boʻlgan ekonometrik modelni yaratib, modeldan foydalangan holda mintaqaning turizm sohasidagi barcha koʻrsatkichlarini bashorat qilish zarurligi koʻrsatib oʻtilgan.
Maqolada qonun ustuvorligi va korrupsiya bilan kurashishning Oʻzbekistonning xomashyosiz eksportiga ta’siri empirik jihatdan tahlil qilinadi. Globallashuv va xalqaro raqobatning kuchayishi sharoitida institutsional muhit tashqi savdo raqobatbardoshligining muhim omillaridan biri hisoblanadi. 2001–2022 yillarni qamrab olgan panel ma’lumotlar va kengaytirilgan gravitatsion savdo modeli asosida korrupsiyani nazorat qilish hamda qonun ustuvorligi ko‘rsatkichlarining xomashyosiz eksport hajmlariga ta’siri baholanadi. Tadqiqot natijalari qonun ustuvorligi va korrupsiya bilan kurashish eksport hajmlariga ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Olingan xulosalar eksportni diversifikatsiya qilish va yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar eksportini rivojlantirish institutsional islohotlarsiz mumkin emasligini ko‘rsatadi
Ушбу мақолада кўчмас мулк қийматини солиққа тортиш ва баҳолашнинг илмий асосланган методологияси кўриб чиқилади. Солиққа тортиш тизимининг самарадорлигини ошириш мақсадида кўчмас мулкнинг бозор қийматини аниқлаш учун турли моделлар ва баҳолаш усуллари қўлланилади. Асосий диққат, нарх шакллантирувчи омилларнинг таъсирини баҳолашда қиёсий, харажат ва даромадли ёндашувларнинг фойдаланилишига қаратилади. Кўчмас мулкни солиққа тортиш ва қийматини баҳолашда статистик таҳлил, эксперт баҳолаш ва математик моделлаштириш усуллари кенг қўлланилади. Бу методология бозор ахборотлари ва кўчмас мулк турлари бўйича маълумотларнинг тўғри танланишига асосланади, бу эса солиқ юкламасини адолатли тақсимлашга хизмат қилади. Шунингдек, кўчмас мулкни солиққа тортиш ва баҳолаш усуллари ва моделларини Ўзбекистонда жорий этиш бўйича таклифлар ҳамда тавсиялар ишлаб чиқилган.
Mazkur maqola Xitoyning 1992-yildan 2023-yilgacha boʻlgan vaqt oraligʻida sanoatining oʻsishi va uning keyingi 5 yillik prognozini hisoblashga qaratilgan. Bu maqolaning maqsadi Xitoyning sanoat taraqqiyoti va tanlab olgan omillarimizning iqtisodiy koʻrsatkichlari oʻrtasidagi qisqa va uzoq muddatli bogʻliqlikni oʻrganishga qaratilgan. Tadqiqotda miqdoriy usul qoʻllanildi. Iqtisodiy rivojlanishni tavsiflovchi sanoat va ushbu koʻrsatkichga taʼsir qiluvchi makroiqtisodiy omillarni tahlil qilish uchun ekonometrik vaqt seriyalari modellari, jumladan OLS (oddiy eng kichik kvadratlar) va VAR qoʻllanildi.
Ushbu tadqiqotda Jahon banki maʼlumotlari asosida Yevropa kontinental mamlakatlarining 2018-yildan 2022-yilgacha boʻlgan davrda 10 ta davlatininig choraklik maʼlumot manbalaridan foydalanib jami kuzatuvlar soni 200 ta iqtisodiy koʻrsatkichdan iborat logistik kompaniyalar taʼminot zanjirini moliyalashtirishda raqamli ekotizimlarning taʼsiri baholangan. Natijalar, Yevropa mintaqalarida logistika operatsiyalarida xususan, investitsiyalarning daromadliligi (ROI) koʻrsatkichiga raqamli parametlarning sezilarli darajada bogʻliqlik taʼsiriga ega ekanligini koʻrsatdi.
Минтақавий истеъмол товарлари бозорларида самарали рақобат муҳитини шакллантириш барқарор иқтисодий ўсиш, истеъмолчилар фаровонлиги ва инновацияларга асосланган ривожланишнинг асосий шарти ҳисобланади. Ушбу тадқиқот иқтисодий модернизация ва бозорни эркинлаштиришнинг минтақавий истеъмол товарлари бозорларининг рақобатбардошлигига таъсир этувчи асослар, таркибий ўзгарувчи омиллар ва стратегик механизмлар бўйича баҳс юритади. Танланган ҳудудларда қиёсий таҳлил, эконометрик моделлаштириш ва амалий тадқиқотлар комбинациясидан фойдаланган ҳолда, тадқиқот бозор концентрацияси коэффициентлари, кириш тўсиқлари, институционал қўллаб-қувватлаш механизмлари ва рақобатнинг интенсивлигини белгиловчи истеъмолчилар талаби динамикаси каби асосий омилларни аниқлайди. Эмпирик натижалар, диверсификацияланган ишлаб чиқариш тузилмалари, кичик ва ўрта тадбиркорлик (КЎБ) фаоллигининг юқори даражаси ва мустаҳкам институционал тартибга солишга эга бўлган ҳудудлар бозор самарадорлиги ва истеъмолчиларнинг қониқиш даражаси юқорироқ эканлигини кўрсатмоқда. Бундан ташқари, тадқиқотда рақамли трансформация, инновацион экотизимлар ва давлат-хусусий шериклик истеъмол товарлари соҳасида рақобатдош устунликларни шакллантириш учун стратегик дастак сифатида муҳимлиги таъкидланган.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda mintaqalarning iqtisodiy barqarorligini ta’minlash, hududlardagi qayta ishlash sanoatini innovatsion iqtisodiy rivojlantirish borasida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Mintaqada qayta ishlash sanoatini innovatsion iqtisodiy rivojlanishni takomllashtirishda xorij tajribasi va uni mintaqada qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, mintaqa agrosanoatida hududlararo subklasterlash mexanizmlarini rivojlantirish yo‘llari va istiqbollari, samaradorligini oshirish omillari, imkoniyatlari, tashkiliy-iqtisodiy, mexanizmlari hamda mintaqa innovassion iqtisodiy samaradorligini aniqlash va hisoblash uchun bu mintaqa neft-gaz sohasi, tog‘-konmetallurgiya sanoatini hamda agrosanoatida hududlararo aynan qanday omillar, qay darajada ta’sir etishini o‘rganish zarurligi va bu omillarni turlicha guruhlash mumkin bo‘lib, bu omillar aynan qaysisining samaradorligini aniqlanayotganligiga bog‘liqligi yoritib berilgan