XUSUSIY UNIVERSITETLARNI TA’MINLASHNING IQTISODIY MEXANIZMI: TARKIBIY VA INSTITUTSIONAL TAHLIL VA XARAJATLARNI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp812-818

Annotasiya

Ushbu maqolada nodavlat oliy ta’lim muassasalariga moliyaviy yordam ko‘rsatishning iqtisodiy mexanizmini shakllantirish va modernizatsiya qilishning nazariy va metodologik asoslari tizimli yondashuv nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. Rivojlanayotgan mamlakatlarda ta’lim xizmatlari bozorida chuqur institutsional o‘zgarishlar sharoitida xususiy ta’lim korporatsiyalarining moliyaviy barqarorligi uchun maqbul modellarni izlash tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Qashqadaryo viloyatidagi oltita asosiy oliy ta’lim bozori ishtirokchilari uchun 2025-yil uchun tasdiqlangan empirik ma’lumotlar asosida yalpi daromadlar, operatsion xarajatlar va konsolidatsiyalangan sof foyda tuzilmasining chuqur moliyaviy-iqtisodiy tahlili o‘tkazildi. Amaliy ekonometrik modellashtirish usullaridan foydalangan holda, muallif xususiy akademik sektorning qisqa muddatli xarajatlar funktsiyasini klassik oddiy eng kichik kvadratlar (OLS) usuli yordamida aniqladi va baholadi. Umumiy operatsion xarajatlar va ta’lim muassasalarining yalpi daromadlari ko‘lami o‘rtasida juda muhim korrelyatsiya R^2 = $0.95, p<0.001 aniqlandi, bu qat’iy institutsional cheklovlar va bozor institutsionalizatsiyasining hozirgi bosqichida aniq miqyos iqtisodiyoti yo‘qligini ko‘rsatadi. Makro va mezo darajalarda iqtisodiy mexanizmni isloh qilish uchun konseptual asoslar taklif etiladi, jumladan, davlat-xususiy sheriklik, soliq subsidiyalari va moliyaviy oqimlarni diversifikatsiya qilish

Kalit so‘zlar:

xususiy universitetlar iqtisodiy qo‘llab-quvvatlash mexanizmi yalpi daromad operatsion xarajatlar sof foyda xarajat funksiyasi ekonometrik modellashtirish eng kichik kvadratlar usuli

Bibliografik manbalar

Farmonovich, Omanov Rustam. "Understanding Financial Performance: Key Metrics AND How to Calculate Them." European Journal of Business Startups and Open Society 4.3: 330-333.

John Johnes (2014) «Operational Research and the Efficiency of Higher Education Institutions». Elsevier Science. Amsterdam. P. 210.

Mirziyoyev Sh. (2025) O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va О‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi. 26.12.2025.

Raximov S.U. (2025) “Hududiy iqtisodiy mexanizmning mintaqada ta’limga va ijtimoyi-iqtisodiy rivojlanishga ta’siri”. ICARHSE-International conference on advance research in humanities, applied sciences and education, hosted from Berlin, Germany, 27-december, 28-30.

Raximov S.U. “The impact of regional investment policy on economic growth”. Modern American Journal of Business, Economics and Entrepreneurship 1.9: 370-374.

Raximov S.U. “Экономическая поддержка частных высших учебных заведений в Кашкадарьинской области”. Science abd education in agriculture 12.12: 260-264.

Robert J. Smith. (2015) «Time Series Analysis and Forecasting in the Knowledge Economy». Financial Times Prentice Hall. London. P. 440.

William H. Greene. (2012) «Econometric Analysis of Non-Profit and Private Corporate Structures». Pearson Education. New York. P. 680.

Айвазян С.А. (2011) «Анализ качества и структуры функционирования социально-экономических систем: эконометрический подход». Наука. –Москва. С. 360.

Вахабов А.В., Маликов T.С. (2023) «Корпоративные финансы и эконометрический анализ финансовой устойчивости хозяйствующих субъектов». Инновацион ривожланиш нашриёти. –Ташкент. С. 350.

Елисеева И.И. (2019) «Прикладная эконометрика в управлении социальными отраслями». Финансы и статистика. –Москва. С. 285.

Попов А.А. (2020) «Математические и статистические модели прогнозирования финансовых потоков в высшей школе». Издательство Московского университета. –Москва. С. 198.

Салимов Б.Т., Хажиев Б.Д. (2024) «Прикладная эконометрика и статистическое моделирование в социальной инфраструктуре». Издательство «Фан ва технология». –Ташкент. С. 312.

Тошматов Ш.Х. (2026) «Мезоэкономические механизмы регулирования предпринимательских экосистем в трудоизбыточных регионах». Издательство «Зарафшон». Самарканд. С. 255.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Rahimov , S. (2026). XUSUSIY UNIVERSITETLARNI TA’MINLASHNING IQTISODIY MEXANIZMI: TARKIBIY VA INSTITUTSIONAL TAHLIL VA XARAJATLARNI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH. Ilgʻor Iqtisodiyot Va Pedagogik Texnologiyalar, 3(3), 812-818. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp812-818