Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimi va mehnat bozori integratsiyasi asosida raqobatbardosh kadrlar tayyorlashning boshqaruv yo‘nalishlari tahlil qilingan. Tadqiqotda ta’lim mazmunini mehnat bozoridagi zamonaviy talablar bilan uyg‘unlashtirish, oliy ta’lim muassasalari va ishlab chiqarish korxonalari o‘rtasida samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yishning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, raqobatbardosh kadrlar uchun zarur bo‘lgan asosiy kompetensiyalar – kasbiy malaka, innovatsion tafakkur, axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish va xorijiy tillarni bilish darajasi aniqlangan. Tadqiqot metodologiyasi doirasida adabiyotlar tahlili, so‘rovnomalar va mintaqaviy xususiyatlarni hisobga olgan holda tahliliy usullar qo‘llanildi. Natijalar asosida oliy ta’lim tizimini mehnat bozoriga moslashtirish, amaliy tajribani kuchaytirish va mintaqaviy ehtiyojlarni inobatga olish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi

Мазкур мақолада олий таълим муассасаларида тайёрланаётган менежерларнинг касбий компетенцияларини ривожлантиришда сунъий интеллект (AI), маълумотлар таҳлили (Data Science) ва лойиҳа бошқаруви (Project Management) интеграциясининг аҳамияти таҳлил қилинган. Замонавий рақобат шароитида менежерлардан стратегик фикрлаш, инновацион ечимларни ишлаб чиқиш ва тезкор қарор қабул қилиш кўникмалари талаб этилмоқда. Шу боис AI ва Data Science технологияларидан самарали фойдаланиш орқали маълумотларга асосланган бошқарув қарорлари қабул қилиш имкониятлари очилади, Project Management усуллари эса лойиҳаларни самарали ташкил этиш ва жамоавий ишни мувофиқлаштиришга хизмат қилади. Ушбу йўналишларнинг ўзаро уйғунлиги менежер кадрларнинг рақамли иқтисодиёт шароитида касбий компетенцияларини ривожлантиришда стратегик аҳамиятга эгалиги асослаб берилган

Мақолада меҳмонхона индустриясида “яшил стандартлар”ни жорий этишнинг назарий асослари, халқаро тажриба ва уларни Ўзбекистон шароитида амалга ошириш истиқболлари таҳлил қилинган. Тадқиқот жараёнида экологик барқарорлик, ресурслардан тежамкор фойдаланиш ва энергия самарадорлиги каби йўналишлар меҳмонхона фаолиятидаги асосий тамойиллар сифатида баҳоланади. Жаҳон амалиёти мисолида (Япония, Швеция, ЖАР, Дания ва Сингапур) “яшил меҳмонхона” моделларининг самарадорлиги ўрганилиб, уларни миллий тизимга интеграция қилиш учун илмий асосланган таклифлар ишлаб чиқилган. Шунингдек, мақолада Ўзбекистонда экологик стандартлар тизимини такомиллаштириш, миллий “Меҳмондўстлик индустрияси мезонлари” стандартини халқаро талаблар билан уйғунлаштириш ва миллий дизайн асосида “яшил меҳмонхона модели”ни жорий этиш бўйича амалий тавсиялар берилган

Maqolada sanoat tarmoqlarini optimallashtirishda segmentatsiyalash hozirgi kundagi dolzarb mavzulardan biri ekanligi, hamda segmentatsiyalashda GMM modeli va K-meansning analitik sharhlari keng yoritib berilgan. Segmentatsiyalashda K-Means va GMM usullarining taqqoslama sharhi to‘liq tahlil qilingan. GMM va K-means usullarini umumlashtirishning “Oqim sxemasi” yo‘nalishida “Yangi GMM usuli” algoritmi va segmentatsiyalashning takomillashtirilgan gibrid modeli (HSM)ni amalga oshirish algoritmi ishlab chiqilgan. Sanoat tarmoqlarini optimal segmentatsiyalashning gibrid yondashuvi bo‘yicha xulosa va takliflar berilgan

Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash va tahlil qilish usullarini o‘zgartirdi. Katta hajmdagi ma’lumotlar (Big Data) ekonometrik tadqiqotlar uchun yangi imkoniyatlar va muammolarni keltirib chiqardi. Ushbu maqolada ekonometrik usullarning katta hajmdagi ma’lumotlar tahlili bilan integratsiyalashuvi, zarur bo‘lgan metodologik yangiliklar va empirik iqtisodiy tadqiqotlarning natijalari muhokama qilinadi. Tadqiqot shuningdek, ekonometriya mutaxassislariga modelning aniqligi va talqin qilinishini saqlab qolgan holda katta hajmdagi ma’lumotlar to‘plamining murakkabligi va ko‘lamini boshqarishga yordam beradigan zamonaviy vositalar va fikrlarga urg‘u beradi. Bundan tashqari, u an’anaviy ekonometrik fikrlash va hisoblash usullarining kombinatsiyasi zamonaviy raqamli iqtisodiyotda iqtisodiy tahlil sifati va ko‘lamini qanday oshirishiga urg‘u beradi

Ushbu maqola chet tili sifatida rus tilini (RKI) o‘qitish metodikasiga sun'iy intellekt (SI) va raqamli texnologiyalarni (RT) integratsiyalashning didaktik imkoniyatlari va muammolarini kompleks tahlil qilishga bag‘ishlangan. Ta’limning zamonaviy raqamli transformatsiyasi o‘quv tizimlarini moslashtirishni, o‘qitishni yanada texnologik va shaxsiylashtirilgan qilishni talab qiladi. SI, shu jumladan neyron tarmoqlar va generativ modellar, individual ta’lim traektoriyalarini yaratish va o‘qitish samaradorligini sezilarli darajada oshirish imkonini beradi. RKI o‘qituvchilari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov natijalari shuni ko‘rsatdiki, pedagoglarning 78 foizi raqamlashtirishga ijobiy qaraydi va SI dan foydalanish akademik natijalarni an’anaviy usullarga nisbatan 20 foizgacha yaxshilaydi. Raqamli resurslar bilan an’anaviy darslarni birlashtirgan aralash o‘qitish formati eng samarali deb tan olingan

Ushbu maqolada islom moliya instrumentlarining raqamli transformatsiyasi, ularni O‘zbekistonda joriy etishning metodologik asoslari hamda xalqaro tajribalar bilan uyg‘unlashtirish masalalari tahlil qilindi. Raqamli texnologiyalar, blokcheyn, smart-shartnomalar, tokenizatsiya, e-KYC va API-integratsiya, islomiy moliyalashtirish jarayonlarida shaffoflikni, operatsion samaradorlikni va shariatga muvofiqlikni kuchaytirishi ilmiy asoslab berildi. Malayziya, Birlashgan Arab Amirliklari va Saudiya Arabistoni tajribasi O‘zbekiston amaliyoti bilan taqqoslanib, milliy raqamli islom moliyasi modelini yaratish uchun zarur bo‘lgan metodik, texnik va huquqiy yo‘nalishlar belgilab olindi. Natijalar sektorning barqaror rivojlanishi uchun raqamli shariat auditi, smart-shartnomalarning huquqiy maqomi, tokenizatsiya qoidalari va shariatga mos fintech ekotizimining shakllantirilishi muhimligini ko‘rsatdi

Мақолада акциз тўланадиган солиқлар акциз тўланадиган маҳсулотлар нархига киритилади ва шу тариқа якуний истеъмолчиларга ўтказилади. Шу билан бирга, акциз солиғи миқдори солиққа тортиладиган товарлар нархлари даражасини сезиларли даражада белгилайди, шунингдек, истеъмол талабига таъсир қилади. Aкциз солиғи давлат даромадларини шакллантиришда ва муайян товар ва хизматлар истеъмолини тартибга солишда муҳим рол ўйнайди. Ушбу мақолада акциз солиғи маъмуриятчилиги бўйича мавжуд адабиётлар кўриб чиқилади, илғор халқаро тажрибалардан хулосалар олинади. Унда назорат механизмларини такомиллаштиришнинг асосий йўналишлари белгилаб берилган, асосий эътибор солиқ органларида сиёсат ислоҳотлари, технологик интеграция ва салоҳиятни оширишга қаратилган.

Ushbu tadqiqotda milliy oliy ta’lim makonida raqobatbardosh, global mehnat bozori talablariga javob beradigan yuqori malakali korporativ boshqaruv kadrlarini tayyorlash jarayonida o‘quv rejalarini xalqaro andozalarga moslashtirish mantiqi empirik tahlil qilinadi. Tahlil natijalariga ko‘ra, milliy o‘quv dasturini xalqaro standartlarga chuqur moslashtirish bo‘yicha konseptual transformatsiya modelini o‘z ichiga olgan ilmiy-metodik tavsiyalar paketi ilgari surilgan

Ushbu maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiya qilish sharoitida buxgalteriya hisobining milliy standartlaridan (BXMS) moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga (MHXS) o‘tishning strategik ahamiyati va iqtisodiy afzalliklari tahlil qilingan. Tadqiqotda qiyosiy tahlil usuli qo‘llanilib, BXMS va MHXS o‘rtasidagi asosiy konseptual farqlar, xususan aktivlarni haqqoniy qiymat asosida baholash va moliyaviy shaffoflikni ta’minlash masalalari o‘rganilgan. Shuningdek, Janubiy Koreyaning K-IFRS tizimiga o‘tish tajribasi asosida uning fond bozori va investitsiya oqimlariga ta’siri baholangan

Maqolada O‘zbekiston konchilik sektori misolida o‘tish davri iqtisodiyoti sharoitida davlat kompaniyalarining korporativ boshqaruvi transformatsiyasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot sohaning ikki yirik korxonasi  “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” AJ va “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJni qiyosiy tahlil qilishga asoslangan. Maqolada korporativ boshqaruvning formal elementlari ularni boshqaruv amaliyotiga integratsiya qilishdan tezroq joriy etilayotgani ko‘rsatiladi. Natijada davlat ishtiroki hamda shaffoflik va hisobdorlikning bozor mexanizmlarini uyg‘unlashtiruvchi gibrid boshqaruv modellari shakllanadi

Ushbu maqolada norasmiy bandlik fenomenining iqtisodiy mohiyati hamda uning shakllanishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida norasmiy bandlikning mehnat bozori muvozanatini ta’minlashdagi o‘rni, aholi daromadlarini shakllantirishdagi ahamiyati va uning salbiy oqibatlari, xususan, ijtimoiy himoya tizimining zaiflashuvi hamda soliq tushumlarining qisqarishi kabi jihatlar yoritib berilgan. Shuningdek, iqtisodiy, institutsional, demografik va ijtimoiy omillar asosida norasmiy bandlikning shakllanish sabablari tizimli ravishda asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari norasmiy bandlikni qisqartirish emas, balki uni bosqichma-bosqich rasmiy sektorga integratsiya qilish zarurligini ko‘rsatadi

Ushbu maqolada integrativ ta’lim muhitida talabalar kasbiy kompetensiyalarini samarali rivojlantirish mexanizmi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy mehnat bozori talablariga mos, raqobatbardosh va kreativ fikrlaydigan mutaxassislarni tayyorlash zarurati bilan asoslanadi. Maqolada integrativ yondashuvning mazmun-mohiyati, uning ta’lim jarayonidagi o‘rni hamda fanlararo integratsiya asosida kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish omillari yoritilgan

O‘zbekistonning innovatsion siyosati iqtisodiy o‘sishni jadallashtirish, resurslardan samarali foydalanish, yangi bozorlarni egallash va aholi farovonligini oshirishga qaratilgan bo‘lib, bu borada qabul qilinayotgan strategiya va dasturlar mamlakatning uzoq muddatli rivojlanish maqsadlariga xizmat qiladi. Maqolada innovatsion siyosatning asosiy yo‘nalishlari, uning iqtisodiyot tarmoqlariga ta’siri hamda mavjud imkoniyatlar va muammolar ilmiy-analitik yondashuv asosida ko‘rib chiqiladi.

Maqolada monopoliyaga qarshi davlat organi va uning hududiy boshqarmalari faoliyatining institutsional tahlili amalga oshirilgan. Tadqiqotda huquqiy maqom, vakolatlar, tashkiliy tuzilma, boshqaruv va nazorat mexanizmlarining markaziy va hududiy darajalardagi o‘zaro uyg‘unligi baholanadi. Institutsional samaradorlik qonuniy vakolatlarning amaliy ijrosi, institutlar sifati, mustaqillik, hisobdorlik va shaffoflik mezonlari asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, ex-ante va ex-post nazorat mexanizmlarining integratsiyasi hamda agent–principal munosabatlari ochib beriladi

Ushbu maqolada qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalashtirish ta’lim yo‘nalishi talabalarida “Tannarx muhandisligi” fani doirasida ma’lumotlarga asoslangan (data-driven) tahliliy-boshqaruv kompetensiyalarini shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari tadqiq etilgan. Mazkur maqolada  mavjud  malaka talablari va o‘quv fan dasturlari kontent-tahlil qilinib, bo‘lajak muhandislarning iqtisodiy-tahliliy ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi nazariy va amaliy bo‘shliqlar aniqlangan. Maqolada pedagogik hamda tarkibiy-mantiqiy modellashtirish prinsiplari asosida bo‘lajak muhandislarning boshqaruvchanlik salohiyatini oshirish metodologiyasi ochib berilgan. Aniqlangan qonuniyatlar asosida oliy ta’lim tizimi uchun konseptual pedagogik tavsiyalar majmuasi ishlab chiqilgan

Mazkur maqolada qo‘shilish va sotib olish bitimlarida qo‘llaniladigan kompaniya qiymatini baholash modellarining ilmiy-nazariy asoslari tadqiq etiladi. Korporativ integratsiya sharoitida qiymat shakllanishining konseptual jihatlari yoritilib, moliyaviy, boshqaruv va institutsional omillarni qamrab oluvchi kompleks baholash yondashuvining zarurligi asoslab beriladi. Olingan xulosalar M&A jarayonlarida kompaniya qiymatini baholashning metodologik asoslarini mustahkamlashga xizmat qiladi.

Ushbu tadqiqotda O‘zbekistondagi tijorat banklarining kredit portfeli barqarorligiga ekologik risklarni boshqarish (ERM) ning ta’siri o‘rganiladi, bunda barqarorlik haqidagi hisobotlar, tartibga soluvchi nashrlar va xalqaro moliya institutlarining ikkilamchi ma’lumotlari qo‘llaniladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ekologik skrining, yashil kreditlash va barqarorlikni boshqarishni o‘z ichiga olgan rivojlangan ERM tizimlariga ega banklarda muammoli kreditlar (NPL) koeffitsiyentlari pastroq va aktivlar sifati yaxshiroq. Boshqa tomondan, ERM dan unchalik ko‘p foydalanmaydigan banklar hali ham ekologik va kredit risklariga ko‘proq moyil. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston bank tizimiga ekologik risklarni integratsiya qilish uni moliyaviy jihatdan barqarorroq qilish va barqaror moliyalashtirishning global standartlariga moslashtirish uchun zarurdir

Ushbu ilmiy maqolada raqobat va eksport tushunchasi, ularning bir-biriga o‘zaro bog‘liqligi muhokama qilinadi. Iqtisodiy raqobatbardoshlikni ta’minlashda unga ta’sir etuvchi omillar hamda uning mamlakat milliy iqtisodiyotida tutgan o‘rni, eksport samaradorligining raqobatga ta’siri hamda  raqobatning amaliy va nazariy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada iqtisodiyotda raqobat va eksport tizimining bir-biriga bog‘liq jihatlari nazariy yondashuvlar asosida o‘rganilgan