GLOBAL REYTINGLAR SHAROITIDA O‘ZBEKISTON UNIVERSITETLARINING BOSHQARUVI VA STRATEGIK QARORLARI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss4-pp499-506

Annotasiya

Xalqaro universitet reytinglari oliy ta’lim boshqaruvida kuchli vosita sifatida namoyon bo‘lib, ular strategik siyosatlar va islohotlarga global darajada ta’sir ko‘rsatmoqda. O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan tizimlar uchun reytinglar nafaqat muammo, balki xalqaro miqyosda e’tirof etilish imkoniyatidir. Ushbu maqolada davlat, xususiy va xalqaro filial universitetlari rahbarlari bilan o‘tkazilgan suhbatlar hamda milliy siyosiy hujjatlar tahliliga asoslangan holda O‘zbekiston universitetlarining reyting bosimlariga bergan javoblari yoritiladi. Natijalar xususiy va xalqaro universitetlar reytinglarga tizimli yondashib, xalqaro brend yaratish, qaror qabul qilishdagi avtonomiya va ilmiy tadqiqotlarni rag‘batlantirish orqali raqobatbardoshlikka erishayotganini ko‘rsatadi. Davlat universitetlari esa byurokratik cheklovlar, avtonomiya yetishmasligi va resurslarning samarasiz taqsimlanishi bilan ajralib turadi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, raqobatbardoshlikning muhim omili sifatida ambitsiya emas, balki boshqaruv salohiyati birinchi o‘rinda turadi. Maqolada xulosa qilinishicha, reytinglarda barqaror natijalarga erishish uchun boshqaruv islohotlari zarur bo‘lib, ular avtonomiyani kengaytirishi, hisobdorlikni oshirishi, institutsional salohiyatni kuchaytirishi va reytinglarni ta’lim, ilm-fan hamda taraqqiyotning kengroq maqsadlariga integratsiya qilishi kerak.

Kalit so‘zlar:

boshqaruv universitet reytinglari institutsional raqobatbardoshlik oliy ta’lim islohoti O‘zbekiston

Bibliografik manbalar

Depo, G. (2024). The Role & Rule of Rankings. Daedalus, 153(2), pp.286–300. doi:https://doi.org/10.1162/daed_a_02081.

Downing, K., Loock, P.J. and Gravett, S. (2021). The Impact of Higher Education Ranking Systems on Universities. doi:https://doi.org/10.4324/9781003002543.

Dowsett, L. (2020). Global university rankings and strategic planning: A case study of Australian institutional performance. Journal of Higher Education Policy and Management, 42(4), pp.1–17. doi:https://doi.org/10.1080/1360080x.2019.1701853.

Gupta, M. (2023). Good Governance in India: Challenges and Way Ahead. [online] Social Science Research Network. doi:https://doi.org/10.2139/ssrn.4541275.

Hasibuan, S.N. (2022). Special Autonomy in Papua and West Papua: An Overview of Key Issues. Bestuurskunde: Journal of Governmental Studies, 2(2), pp.145–158. doi:https://doi.org/10.53013/bestuurskunde.2.2.145-158.

Holesch, A., Jordana, J., Marx, A. and Schmitt, L. (2025). Inside global governance: perspectives of international organization staff on autonomy and horizontal interactions. Global Public Policy and Governance. doi:https://doi.org/10.1007/s43508-025-00110-2.

Kaiser, F., Melo, A.I. and Hou, A.Y.C. (2022). Are quality assurance and rankings useful tools to measure ‘new’ policy issues in higher education? The practices in Europe and Asia. European Journal of Higher Education, pp.1–25. doi:https://doi.org/10.1080/21568235.2022.2094816.

Khamidova, M. and Jibril, A.B. (2024). Drivers of Higher Education Rankings: A Case Study of Uzbekistan. Journal of International Education and Practice, [online] 7(1), pp.41–41. doi:https://doi.org/10.30564/jiep.v7i1.5547.

Kohvakka, M. and Nevala, A. (2023). Rankings and their limits: the role of global university rankings in university mergers in Finland. Scandinavian journal of educational research, 68(1), pp.22–35. doi:https://doi.org/10.1080/00313831.2023.2204110.

Lex.uz (2020). УП-6079-сон 05.10.2020. Об утверждении Стратегии ‘Цифровой Узбекистан-2030’ и мерах по ее эффективной реализации. [online] Lex.uz. Available at: https://lex.uz/ru/docs/5031048?ONDATE=06.10.2020&ONDATE2=02.04.2021&action=compare [Accessed 25 Jul. 2025].

Lex.uz (2021). PQ-5117-сон 19.05.2021. O‘zbekiston Respublikasida xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to`g`risida. [online] Lex.uz.

Available at: https://lex.uz/docs/-5426736 [Accessed 24 Jul. 2025].

Siahay, A.Z. and Salle, A. (2025). Autonomy Without Accountability? The Governance Challenges of Papua’s Special Fiscal Regime. International Journal of Economics Development Research (IJEDR), 6(4), pp.1635–1647. doi:https://doi.org/10.37385/ijedr.v6i5.8895.

Stead, D. (2021). Conceptualizing the Policy Tools of Spatial Planning. Journal of Planning Literature, 36(3), p.088541222199228. doi:https://doi.org/10.1177/0885412221992283.

Strategy.uz (2022). Development Strategy Center: Action Strategy and Development Strategy: What Are the Differences? [online] Strategy.uz. Available at: https://strategy.uz/index.php?news=1475&lang=en.

Topuniversities.com (2025). Top Universities. [online] Top Universities. Available at: https://www.topuniversities.com/universities/uzbekistan?country=.

Ulibarri, N., Ajibade, I., Galappaththi, E.K., Joe, E.T. and Lesnikowski, A. (2021). A global assessment of policy tools to support climate adaptation. Climate Policy, 22(1), pp.77–96. doi:https://doi.org/10.1080/14693062.2021.2002251.

Uzbekistan.org (2019). Reforms In The Higher Education System Of Uzbekistan Aimed At Preparing Competitive Personnel. [online] Uzbekistan.org.ua. Available at: https://www.uzbekistan.org.ua/en/145-biblioteka/7214-reforms-in-the-higher-education-system-of-uzbekistan-aimed-at-preparing-competitive-personnel.html.

Wandercil, M., Calderón, A.I. and Ganga-Contreras, F. (2022). Academic Rankings: implications for university governance of Brazilian Catholic universities. Educação & Realidade, 47. doi:https://doi.org/10.1590/2175-6236117631vs02.

Wibisono, E. (2024). Regional Governance Challenges in Implementing EU Smart Speciali-zation Policy: A Critical Review. European Journal of Geography, 15(4), pp.281–292. doi:https://doi.org/10.48088/ejg.e.wib.15.4.281.292.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Xamidova , M. (2025). GLOBAL REYTINGLAR SHAROITIDA O‘ZBEKISTON UNIVERSITETLARINING BOSHQARUVI VA STRATEGIK QARORLARI. Ilgʻor Iqtisodiyot Va Pedagogik Texnologiyalar, 2(4), 499-506. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss4-pp499-506