Ushbu maqolada tijorat banklarida blokcheyn texnologiyalarini to‘lov tizimlariga joriy etish jarayonlari, ularning operatsion samaradorlikka, xavfsizlik darajasiga va tranzaksiyalar tezligiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda blokcheynning texnologik tarkibi, to‘lov jarayonlari bilan integratsiyasi va uning iqtisodiy afzalliklari tizimli, solishtirma va empirik yondashuvlar asosida baholandi. Natijalar blokcheyn asosidagi mexanizmlar to‘lovlar narxini kamaytirishi, firibgarlik xavfini pasaytirishi va banklararo hisob-kitoblarni avtomatlashtirishga xizmat qilishini ko‘rsatdi.

Ushbu maqolada barqaror rivojlanish konsepsiyasi va bank sektorida yashil moliyaning roli tahlil qilinadi. Tadqiqotda tijorat banklarining ekologik va moliyaviy risklarni boshqarish amaliyoti, xorijiy mamlakatlar tajribasi, shuningdek, O‘zbekiston banklari misollari o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, yashil moliya nafaqat ekologik mas’uliyatni, balki banklarning strategik rivojlanishini ham ta’minlaydi. Ushbu yondashuv moliyaviy barqarorlik, iqtisodiy modernizatsiya va ekologik xavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qiladi

Maqolada O‘zbekiston turizm xizmatlari bozorining hozirgi holati va uning iqtisodiyotdagi o‘rni tahlil etiladi. Tadqiqotda sohaning o‘sish tendensiyalari, infratuzilma rivoji, raqamli transformatsiya jarayonlari hamda xizmatlar sektorining iqtisodiy samaradorlikdagi ahamiyati yoritilgan. Natijalar turizm sohasining pandemiyadan keyingi davrda barqaror o‘sish bosqichiga chiqqanini va mamlakat iqtisodiyotining raqobatbardosh yo‘nalishlaridan biriga aylanganini ko‘rsatadi. Shu asosda, sohaning kompleks rivojlanishini ta’minlash uchun tizimli yondashuv va innovatsion boshqaruv mexanizmlarini kuchaytirish zarurligi ta’kidlanadi

Ushbu maqola Buxoro viloyatida smart turizmni rivojlantirish imkoniyatlarini tahlil qiladi. Buxoro viloyati, o‘zining boy tarixiy‑madaniy merosi, me’morchiligi va sayyohlar uchun jozibali joylari bilan, turizmni raqamlashtirish uchun katta imkoniyatlarga ega. Maqola smart turizm konsepsiyasini, ya’ni raqamli texnologiyalarni (mobil ilovalar, IoT, AR/VR, sun'iy intellekt va boshqalar) sayyohlar tajribasini shaxsiylashtirish va xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishda qanday qo‘llash mumkinligini ko‘rsatadi. Shuningdek, maqola global miqyosda smart turizmning rivojlanish tendensiyalarini o‘rganib, Buxoro viloyatida bu texnologiyalarni qanday tatbiq etish mumkinligini ko‘rsatib o‘tadi. Maqola smart turizmni rivojlantirishda zarur bo‘lgan strategiyalarni va amaliy tavsiyalarni taqdim etadi

Maqolada sanoat tarmoqlarini optimallashtirishda segmentatsiyalash hozirgi kundagi dolzarb mavzulardan biri ekanligi, hamda segmentatsiyalashda GMM modeli va K-meansning analitik sharhlari keng yoritib berilgan. Segmentatsiyalashda K-Means va GMM usullarining taqqoslama sharhi to‘liq tahlil qilingan. GMM va K-means usullarini umumlashtirishning “Oqim sxemasi” yo‘nalishida “Yangi GMM usuli” algoritmi va segmentatsiyalashning takomillashtirilgan gibrid modeli (HSM)ni amalga oshirish algoritmi ishlab chiqilgan. Sanoat tarmoqlarini optimal segmentatsiyalashning gibrid yondashuvi bo‘yicha xulosa va takliflar berilgan

so‘nggi yillarda “yashil iqtisodiyot” g‘oyasi ko‘plab mamlakatlar uchun barqaror kelajak qurishda muhim omil sifatida e’tirof etilmoqda. Dunyoda yuz berayotgan jiddiy ekologik va iqlim muammolari endilikda tobora keskin tus olayotganini inkor etib bo‘lmaydi. Shu sababli ko‘plab davlatlar ushbu muammolarni hal qilishning yangi usullarini qo‘llamoqda, yashil iqtisodiyotni targ‘ib qilish va rivojlantirish esa eng ishonchli yechimlardan biri sifatida qaralmoqda. Bu nafaqat tabiiy ekotizimlarni asrash, balki kelajak avlodlar uchun ham yanada yaxshi istiqbolni ta’minlash imkonini beradi. Ushbu maqolada tezkor iqlim o‘zgarishining asosiy sabablariga e’tibor qaratilib, yashil iqtisodiyotga o‘tishning naqadar zarurligi ta’kidlanadi. Shuningdek, unda O‘zbekistonning ushbu yo‘nalishda amalga oshirayotgan qadamlariga, mamlakatning maqsadlari, strategiyalari va tashabbuslari tahlil qilinadi. Rivojlanayotgan davlat sifatida O‘zbekiston ham issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va ekologik sharoitlarni barqaror usullar orqali yaxshilash ustida faoliyat olib borayotgani yoritiladi.

Ushbu maqolada zamonaviy bank mahsulotlarini mijozlar talabi asosida ishlab chiqish va ularning samaradorligini oshirish masalalari yoritilgan. Bank tizimida innovatsion texnologiyalar biometrik identifikatsiya, sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar (Big Data), narsalar interneti (IoT) va raqamli platformalarning joriy etilishi bank xizmatlari sifatini oshirish, xavfsizlikni ta’minlash va mijozlar ishonchini mustahkamlashdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, tijorat banklarining raqamli transformatsiyasi, innovatsion mahsulotlar yaratish va bozor talablariga mos strategiyalar ishlab chiqish zarurligi asoslab berilgan

Ushbu maqolada tijorat banklarining depozit bazasining yetarliligi, unga ta’sir etuvchi omillar, bank dapozitlari va kreditlarining muddatlari, foizlari va hajmi bo‘yicha mutanosiblikning ta’minlanishi va depozitlar va kreditlarning o‘sish tendensiyalari tahlil qilingan. Bank depozitlari va kreditlarining transformatsiya riskining vujudga kelish sabablari o‘rganilgan. Bundan tashqari bank kredit xizmatlaridagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan

Mazkur maqolada O‘zbekistonda so‘nggi yillarda amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlarning mazmun-mohiyati va ularning samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqotda 2010–2024 yillar oralig‘ida mamlakatning asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari yalpi ichki mahsulot, inflyatsiya, eksport hajmi, xorijiy investitsiyalar oqimi hamda raqamlashtirish jarayonlarining dinamikasi o‘rganilgan.

Ushbu maqolada investitsiyalar, investitsion muhit holatini yaxshilash, iqtisodiyotimizni rivojlantirishda mahalliy va xorijiy investitsiyalarning o‘rni va holati tahlil qilingan. Hududlarda investitsion muhitni yaxshilash muhimlik holati ko‘rsatib berilgan

Mamlakatlar tobora ko‘proq investitsiya jalb qilish tizimlarini taklif qilmoqdalar, ularning maqsadi barqarorlik yo‘nalishidagi boshqaruv mexanizmlari ostida atrof‑muhit standartlari va oʻsish siyosatlarini yaxshiroq muvofiqlashtirish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirish va yuqori “yashil raqobatbardoshlik” natijalariga erishishdir. Qaysi atrof‑muhit va iqtisodiy ko‘rsatkichlar muvofiq va qanday qilib milliy rejalashtirish tizimlarida hamda tarmoqli rivojlanish dasturlarida tatbiq etilishi kerakligini aniqlash maqsadida сhet elning eng yaxshi tajribalaridan foydalangan holda muvozanatli investitsiya strategiyalarini ishlab chiqish va amalga oshirish ehtiyoji, rivojlanayotgan iqtisodiyotlarni siyosat vositalarini, tartibga solish mexanizmlarini va institutsional salohiyatni qayta ko‘rib chiqishga majbur qiladi. Mazkur tadqiqot investitsiya jalb qilish, atrof‑muhitga rioya qilish va siyosatni muvofiqlashtirishning barqaror moliyaviy siyosat, sanoat modernizatsiyasi, mintaqaviy rivojlanish yoki yashil transformatsiya kabi dinamikalar bilan o‘zaro ta’sirini ochib beruvchi empirik maqolalarni tahlil qiluvchi analitik dasturni taqdim etishdan tashqari aynan shunday hissa qo‘shishni maqsad qilad. Metodologik sintezdan so‘ng, chet investitsiyalarini rivojlantirish bo‘yicha taqqoslanma baholash tayyorlanadi, bunda atrof‑muhitni integratsiyalash ushbu asosiy atamalar bilan iqtisodiy diversifikatsiya va institutsional moslashuv bilan bog‘lanadi. Ushbu tartib regulyatorlar, investorlar, tahlilchilar va qaror qabul qiluvchilar uchun benchmarking modeli va siyosat yo‘riqnomasi sifatida xizmat qilishi mumkin. Bu tadqiqotning ikki asosiy hissasi mavjud. Birinchisi iqtisodiy va atrof‑muhit jihatlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ko‘rsatish uchun ilk marta shunday ko‘p mezonli baholash jadvali tuzilmoqda. Ikkinchisi bu tartib atrof‑muhitni muhofaza qilish va iqtisodiy taraqqiyot, siyosatni bajarish va jamiyat ehtiyojlari, milliy ustuvorliklar va global standartlar o‘rtasidagi muvofiqlik g‘oyasini qamrab oladi, ya’ni moslashuvchan boshqaruvni talab qiladi. Ushbu maqola o‘zbek siyosatchilariga barqaror investitsiyalarni jalb qilish jarayonida atrof‑muhitga bo‘lgan majburiyatlarning ham e’tiborga olinishi lozimligi haqida muhim axborot va fikr-mulohazalar beradi. Kelajakdagi tadqiqotlar rejasi investitsiya samaradorligi, barqaror oʻsish, institutsional salohiyat va yashil transformatsiya bo‘yicha solishtirma tahlillar va amaliy fanlar uchun keng imkoniyatlar yaratadi.

Ushbu maqolada O‘zbekiston hududlarida investitsiya siyosati samaradorligini oshirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda hududiy tafovutlarni kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanish va investitsion faollikni muvozanatlashtirish yo‘llari tahlil qilingan. Shuningdek, “Yangi O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida xorijiy investitsiyalar oqimi va asosiy kapitalga yo‘naltirilgan sarmoyalar dinamikasi o‘rganilgan. Taklif etilgan hududiy differensial siyosat mexanizmi investitsion muhitni barqarorlashtirish hamda hududlar o‘rtasidagi iqtisodiy tafovutlarni kamaytirishga qaratilgan

Mazkur maqolada mamlakatda soliq sohalarida ko‘p yillardan buyon soliq ma’murchiligini takomillashtirish bo‘yicha rivojlantirish sarhisobi, biznes doiralarning ishonchini yanada mustahkamlashga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlarni takomillashtirishda hududlararo soliq inspeksiyasini o‘rni va ahamiyati yoritilgan. O‘zbekiston soliq tizimida amalga oshirilayotgan ayrim muhim islohotlar o‘rganilib, xorij tajribasi, mamlakatimizda uni qo‘llash bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

Maqolada 2020–2024-yillarda O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatish sohasining aholi turmush darajasiga ta’siri nazariy va empirik jihatdan tahlil qilinadi. Statistika ma’lumotlari asosida xizmatlar sektori hajmi, o‘sish sur’atlari, bandlikdagi ulushi va jon boshiga xizmatlar ko‘rsatkichlari baholanadi, aloqa-axborot, moliyaviy hamda yashash-ovqatlanish xizmatlarining yuqori dinamika ko‘rsatgani aniqlanadi. Natijalar xizmatlar sohasining YaIMdagi ulushi va bandlikka qo‘shgan hissasi ortib, farovonlik, iste’mol imkoniyatlari va ijtimoiy infratuzilma sifatini oshirishda barqaror drayverga aylanganini ko‘rsatadi. Siyosiy xulosalar raqamli transformatsiya, hududiy muvozanat va kadrlar siyosatini kuchaytirishga yo‘naltirilgan takliflar bilan boyitiladi

Ushbu maqolada O‘zbekistonda mintaqalarning iqtisodiy barqarorligini ta’minlash, hududlardagi qayta ishlash sanoatini innovatsion iqtisodiy rivojlantirish borasida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Mintaqada qayta ishlash sanoatini innovatsion iqtisodiy rivojlanishni takomllashtirishda xorij tajribasi va uni mintaqada qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, mintaqa agrosanoatida hududlararo subklasterlash mexanizmlarini rivojlantirish yo‘llari va istiqbollari, samaradorligini oshirish omillari, imkoniyatlari, tashkiliy-iqtisodiy, mexanizmlari hamda mintaqa innovassion iqtisodiy samaradorligini aniqlash va hisoblash uchun bu mintaqa neft-gaz sohasi, tog‘-konmetallurgiya sanoatini hamda agrosanoatida hududlararo aynan qanday omillar, qay darajada ta’sir etishini o‘rganish zarurligi va bu omillarni turlicha guruhlash mumkin bo‘lib, bu omillar aynan qaysisining samaradorligini aniqlanayotganligiga bog‘liqligi yoritib berilgan

Ushbu maqolada korxonalarda innovatsion faoliyat samaradorligini baholashning ilmiy-uslubiy yondashuvlari tahlil qilingan. Maqolada innovatsion faoliyatni tashkil etishning resurs talablari, sifat va miqdoriy baholash mezonlari, shuningdek, yetakchi rus va xorijiy olimlarning ilmiy qarashlari (Zavlin, Fatxutdinov, Safronov, Somonkova va boshqalar) asosida nazariy asoslar ochib berilgan. Shuningdek, innovatsion faoliyat samaradorligini baholashda diskontlash usuli, foyda indeksi (PI), sof joriy qiymat (NPV) va ichki foyda normasi (IRR) kabi ko‘rsatkichlardan foydalanishning mohiyati ochib berilgan

Ushbu maqolada savdo korxonalarning rivojlanishi bozor konsepsiyasiga o‘tishi ularning maqsadli funksiyalarini o‘zgartirib yubordi va bu xo‘jalik jarayonini tavsiflovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar tizimida o‘z aksini topdi. Bu maqolada chakana savdo korxonalari faoliyati, chakana savdo tizimini rivojlantirish omillari tahlil qilinadi. Chakana savdo tashkilotlarining marketing tadqiqotlari olib borildi.

Ushbu maqolada innovatsion loyihalarni moliyalashtirishda uchraydigan risklar va ularni boshqarish usullari, shuningdek, investitsion oqimlarni samarali boshqarish mexanizmlari tahlil qilinadi. Global va mahalliy tajribalar asosida venchur kapital, startap fondlari, davlat grantlari va boshqa moliyaviy manbalar orqali innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash modellari o‘rganiladi. Tadqiqotda risk-menejmentning asosiy komponentlari tavakkal ehtimolini baholash, sug‘urta, diversifikatsiya va monitoring tizimlari yoritiladi. O‘zbekiston sharoitida mavjud muammolar va istiqbolli yo‘nalishlar asosida amaliy takliflar ishlab chiqilgan

Maqolada raqamli transformatsiya sharoitida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalarni jalb qilishda institutsional mexanizmlarning roli va strategik yo‘nalishlar tahlil qilingan. Mamlakatdagi mavjud investitsion muhit, davlat siyosati va xalqaro tajriba asosida O‘zbekiston uchun mos takliflar ishlab chiqilgan. Xitoy, Estoniya va Singapur kabi mamlakatlar misolida zamonaviy raqamli infratuzilmaning investitsiyalar uchun jozibadorlikni oshirishdagi o‘rni ko‘rsatib berilgan.

Davlat-xususiy sheriklik (DXSh) mexanizmlari mahalliy infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalarni jalb qilish va xizmatlar sifatini oshirishda samarali vosita sifatida qaralmoqda. Ushbu maqolada DXSh tizimining Qashqadaryo viloyatidagi qoʻllanilish holati, mavjud loyihalar tahlili va ularning iqtisodiy hamda ijtimoiy samaradorligi baholandi. Tadqiqotda hujjatli manbalar, rasmiy statistika, xalqaro tajriba va mahalliy ekspertlarning fikrlari asosida tizimli yondashuv qoʻllanildi. Natijalar viloyatda DXShning infratuzilmaviy tarmoqlar, xususan sogʻliqni saqlash, taʼlim va energetika yoʻnalishlarida salmoqli oʻrin egallayotganini koʻrsatdi. Shu bilan birga, mavjud institutsional toʻsiqlar va investitsiya xavflarining tahlili asosida takomillashtirish yoʻnalishlari ham ishlab chiqildi.

Maqolada mamlakatimiz aholisining moliyaviy savodxonlik darajasining ahamiyati, hozirgi kundagi dolzarbligi oʻrganilgan. Shuningdek, moliyaviy savodxonlikni oʻrganishda qabul qilingan qarorlar va me’yoriy-huquqiy hujjatlar, olimlarning bu masaladagi fikr mulohazalari tahlil qilingan. Shu bilan birga moliyaviy savodxonlikni oʻrganishni rivojlantirish chora-tadbirlari koʻrsatib berilgan

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida qurilish materiallari sanoati rivojlanishining zamonaviy tendensiyalari tahlil qilinib, ishlab chiqarish jarayonlarini sifat menejmenti tamoyillari asosida tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Sifat menejmenti tizimlarini joriy etishda xalqaro ISO 9001:2015 standartining ahamiyati, uning iqtisodiy samaradorlik va raqobatbardoshlikka ta’siri ilmiy asoslangan. 2018-2024 yillar davomida qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmlari, eksport ko‘rsatkichlari va ISO standartlariga ega korxonalar ulushi bo‘yicha tahliliy jadvallar shakllantirilib, ularning o‘zgarish dinamikasi ochib berilgan. Shuningdek, sifat menejmenti tizimini joriy etish natijasida korxonalarda ishlab chiqarish samaradorligi, energiya tejamkorligi va mahsulot sifati ko‘rsatkichlarining o‘sishi aniqlangan.

Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyatida faoliyat yuritayotgan kichik sanoat korxonalarining oxirgi yillarda ko‘rsatgan rivojlanish sur’atlari tahlil qilinadi. Jumladan, hududiy imkoniyatlar, davlat tomonidan yaratilayotgan sharoitlar, sarmoya jalb etish, ishlab chiqarish quvvatlarining oshishi hamda bandlik darajasining ortishi kabi ko‘rsatkichlar asosida samaradorlik omillari ko‘rib chiqiladi. Tahlillar asosida kichik korxonalarni yanada rivojlantirishga qaratilgan tavsiyalar beriladi

Mazkur maqolada O‘zbekistonda investitsiya muhiti tushunchasining ilmiy-nazariy asoslari, uni qo‘llanilish amaliyoti va bugungi hududlarni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirish sharoitidagi ahamiyati o‘rganilgan. Investitsiya muhitiga ta’sir etuvchi omillar va iqtisodiy ko‘rsatkichlar tahlil etilgan. Shu bilan birga, hududlarni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishda investitsiya muhitini yaxshilashga doir ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar taqdim qilingan.

Maqolada Markaziy Osiyo, xususan O‘zbekiston Respublikasida suv resurslarining tanqisligi sharoitida tomchilatib sug‘orish texnologiyasining piyoz yetishtirishda iqtisodiy samaradorligini oshirish masalalari o‘rganildi. Maqolada Prezident Mirziyoyev boshchiligida qishloq xo‘jaligida suvni tejaydigan innovatsion texnologiyalar joriy etilishi va ularning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot obyekti sifatida Jizzax viloyati Zomin tumani tanlangan bo‘lib, bu hududda tomchilatib sug‘orish asosida piyoz yetishtirishning suv tejash, hosildorlikni oshirish va iqtisodiy foyda olish imkoniyatlari batafsil ko‘rib chiqiladi