MOLIYAVIY HISOBOTNI TUZISH VA TAQDIM ETISHNING KONSEPTUAL ASOSLARI: MILLIY VA XALQARO YONDASHUVLARNING QIYOSIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp867-877Annotasiya
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasining 2026 yilda qabul qilingan “Moliyaviy hisobotni tuzish va taqdim etishning konseptual asoslari” hamda IFRS Foundation tomonidan ishlab chiqilgan Conceptual Framework for Financial Reporting oʻrtasidagi oʻxshash va farqli jihatlar ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida moliyaviy hisobotning maqsadi, foydali moliyaviy maʼlumotning sifat tavsiflari, aktivlar va majburiyatlarning taʼriflari, moliyaviy hisobot elementlarini tan olish, hisobdan chiqarish va baholash asoslari qiyosiy oʻrganildi. Shu bilan birga, milliy amaliyotda diskontlangan baholash usullarini qoʻllash, haqqoniy qiymatni aniqlash va professional mulohazalardan foydalanish boʻyicha qator muammolar mavjudligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari asosida milliy buxgalteriya hisobi tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha amaliy takliflar ishlab chiqildi
Kalit so‘zlar:
konseptual asos moliyaviy hisobot IFRS aktivlar majburiyatlar haqqoniy qiymat moliyaviy hisobot sifati buxgalteriya hisobiBibliografik manbalar
Alexander, D., Britton, A., & Jorissen, A. (2020). International financial reporting and analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Atrill, P., & McLaney, E. (2021). Financial accounting for decision makers (10th ed.). Pearson Education.
Christensen, H. B., Hail, L., & Leuz, C. (2021). Mandatory IFRS reporting and changes in enforcement. Journal of Accounting and Economics, 71(2–3), 101-118.
Deegan, C. (2023). Financial accounting theory (6th ed.). McGraw-Hill Education.
Epstein, B. J., & Mirza, A. A. (2022). Interpretation and application of IFRS standards. Wiley.
Financial Accounting Standards Board. (1978). Statement of Financial Accounting Concepts No. 1: Objectives of financial reporting by business enterprises. FASB.
Financial Accounting Standards Board. (1980). Statement of Financial Accounting Concepts No. 2: Qualitative characteristics of accounting information. FASB.
Godfrey, J., Hodgson, A., Tarca, A., Hamilton, J., & Holmes, S. (2022). Accounting theory (9th ed.). Wiley.
IASB. (2024). Conceptual framework for financial reporting. IFRS Foundation.
IFRS Foundation. (2023). International Financial Reporting Standards (IFRS Accounting Standards). IFRS Foundation.
IFRS Foundation. (2024). Effects analysis of the Conceptual Framework for Financial Reporting. IFRS Foundation.
Kieso, D. E., Weygandt, J. J., & Warfield, T. D. (2023). Intermediate accounting (18th ed.). John Wiley & Sons.
Needles, B. E., & Powers, M. (2022). Financial accounting (14th ed.). Cengage Learning.
Nobes, C., & Parker, R. (2022). Comparative international accounting (14th ed.). Pearson Education.
Pardayevich, Q. B. (2023). Korxonalarda mahsulot ishlab chiqarish hajmi tahlilini takomillashtirish masalalari. Issues of improving the analysis of the volume of production at enterprises. OBRAZOVANIE NAUKA I INNOVATSIONNЫE IDEI V MIRE, 13(7), 42-49.
Qlichev Baxtiyor. (2025). Iqtisodiy tahlilda ishlab chiqarish hajmini prognozlash masalalari. «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» Jurnali, 3(2), 13–18.
Qlichev, B. (2024). Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda CVP-tahlilni tashkil etishning muammoli jihatlari. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 1(4).
Qlichev, B. (2026). Xalqaro standartlarga koʻra milliy buxgalteriya hisobini rivojlantirish yoʻnalishlari: IFRS, CAS yoki AAOIFI . Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 4(4), 179-191.
Qlichev, B. P. (2022). Mahsulot sotish hajmi tahlilini takomillashtirish masalalari. Science and Education, 3(5), 1719-1728.
Tulaev, M. (2026). Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olishni takomillashtirish. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 4(4), 277-287.
Tulayev, M. (2023). Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. Green Economy and Development, 1(6), 662684.
Tulayev, M.S., & Qlichev, B.P. (2022). Moliyaviy hisob.(Darslik). T.:“Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 510.
Тулаев, М. (2021). Аудитнинг халқаро стандартлари асосида аудиторлик текширувини ташкил қилиш масалалари. Архив научных исследований, 1(1).
Тулаев, М.С. (2022). Молиявий инвестициялар ҳисоби амалиётини такомиллаштириш. Архив научных исследований, 2(1).
Тулаев, М.С. (2023). Ижара олинган асосий воситалар ҳисоби–молиявий фаолиятни молиялаштириш манбаси. Образование наука и инновационные идеи в мире, 13(7), 3-15.
Тулаев, М.С., & Кличев, Б.П. (2022). Вопросы совершенствование учета корпоративных облигации: обязательство или капитал. Учет, анализ и аудит: их возможности и направления эволюции, 146-154.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги. (2026). Молиявий ҳисоботни тузиш ва тақдим этишнинг концептуал асослари. Тошкент.
