Мақолада хўжалик юритувчи субъектларда инсон капитали ва унга қилинган инвестициялар бухгалтерия ҳисоби ва таҳлилини такомиллаштириш масалалари очиб берилган. Инсон капиталига инвестицияларни молиявий ҳисобот элементи сифатидаги талқини ёритилган ҳамда уни ҳисоб ва ҳисоботда акс эттириш услубиёти таклиф этилган.
Mazkur maqolada O‘zbekiston eksport diversifikatsiyasining joriy holati va uni innovatsiyalar orqali rivojlantirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda eksport diversifikatsiyasi indekslari, “Revealed Comparative Advantage” (RCA) va “Product Space” metodologiyalaridan foydalanilgan. Tahlil natijalari O‘zbekiston eksportida an’anaviy mahsulotlar ustunligini saqlab qolayotganini, biroq innovatsion rivojlanish, inson kapitali va ishlab chiqarish salohiyatini kuchaytirish orqali yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlarga o‘tish imkoniyatlari mavjudligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari eksport siyosatini takomillashtirish va innovatsiyalar asosida tarkibiy transformatsiyani jadallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi
Ushbu tadqiqotda maxsus iqtisodiy zonalarning (MIZ) iqtisodiy o‘sish, hududiy rivojlanish, investitsiyalar, bandlik va eksportga ta'siri bo‘yicha mavjud empirik tadqiqotlar tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqot PRISMA tamoyillari asosida Systematic Literature Review metodologiyasi yordamida amalga oshirildi. Tahlilga 2000–2026-yillarda chop etilgan 29 ta ilmiy maqola kiritildi. Natijalar MIZlar ko‘plab mamlakatlarda iqtisodiy faollikni oshirish, xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va yangi ish o‘rinlarini yaratishga xizmat qilganligini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, ularning samaradorligi institutsional sifat, boshqaruv tizimi, infratuzilma va mahalliy iqtisodiyot bilan integratsiya darajasiga bog‘liq ekanligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari MIZlarning iqtisodiy rivojlanishdagi rolini baholash hamda kelgusidagi tadqiqot yo‘nalishlarini aniqlash uchun muhim ilmiy asos yaratadi
Мақолада солиқ маъмуриятчилигининг самарадорлигини баҳолаш мезонлари муҳокама қилинган. Солиқ маъмуриятчилигининг самарадорлигини баҳолашга қаратилган турли назарий ёндашувлар ўрганилиб, Ўзбекистон ҳукумати учун самарадорликни баҳолаш ва ўлчаш бўйича мезонлар таклиф қилиниб, мавзу якунида хулоса шакллантирилган.
Ушбу мақолада молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартлари (МҲХС/IFRS)нинг моҳияти, таркиби, тарихий ривожланиши ва уларнинг бошқарув ҳисоби методологиясига таъсири илмий жиҳатдан кенг таҳлил этилган. МҲХС нинг бошқарув қарорларини қабул қилишдаги роли, молиявий ва бошқарув ҳисоботи интеграциясининг назарий-методологик асослари, сегментар ҳисобнинг аҳамияти ва халқаро тажриба ўрганилган. Шунингдек, Ўзбекистон шароитида ушбу стандартларни жорий этишнинг долзарб муаммолари ва уларнинг методологик ечими таклиф этилган
Mazkur maqolada respublikamizda so‘nggi yillarda mamlakatda soliq va moliya sohalarida tadbirkorlik faoliyatini yuritish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, investitsiya muhitini yaxshilash hamda biznes doiralarining ishonchini yanada mustahkamlashga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar yoritilgan. Shu bilan birga, iqtisodiyotda yashirin aylanma savdo va umumiy ovqatlanish, avtotransportda tashish, uy-joy qurilishi va ta’mirlash, turarjoy xizmatlarini ko‘rsatish kabi sohalar o‘rganilib, xorij tajribasi, mamlakatimizda uni qo‘llash bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar shakllantirilgan.
Ушбу тадқиқотда Ўзбекистонда аёлларнинг рақамли трансформацияга мослашуви жараёни комплекс ўрганилган. Гендер рақамли тафовут индекси асосида мамлакатимизда хотин-қизларнинг рақамли технологиялардан фойдаланиш даражаси, уларнинг рақамли кўникмалари ва рақамли трансформацияга мослашув жараёнидаги асосий муаммолар таҳлил қилинган. Тадқиқот давомида статистик маълумотлар, қиёсий таҳлил, сегментлаш, хорижий мамлакатлар тажрибаси чуқур ўрганилган. Гендер рақамли тафовут индексининг методологияси таҳлил қилинган ва хотин-қизларнинг ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш даражасини SPSS дастури ёрдамида баҳолаш амалга оширилган. Натижада аёлларнинг рақамли трансформацияга мослашувини тезлаштириш, рақамли кўникмаларини ошириш ва гендер рақамли тафовутни камайтириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
Maqolada koʻchmas mulklarni soliqqa tortish, uning xususiyatlari, ushbu yoʻnalishda tadqiqot olib borgan olimlar, koʻchmas mulkni soliqqa tortishning huquqiy asoslari, kadastr qiymatini indeksatsiyalashning taklif etilayotgan metodologiyasi, koʻchmas mulkni soliqq tortishda kadastr baholash yondashuvlari, koʻchmas mulk soligʻi stavkalarini belgilashda xorijiy mamlakatlarning tajribalari yoritib oʻtilgan
Mazkur maqolada tashqi iqtisodiy faoliyatni tartibga solishda xavflarni boshqarish tizimining (SUR) ahamiyati IMRAD metodologiyasi asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot xususan bojxona nazoratini optimallashtirish, eksport operatsiyalarini tezlashtirish hamda iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlashdagi o‘rni masalalarini qamrab oladi. Empirik ma’lumotlar va normativ-huquqiy hujjatlar tahlili asosida SUR tizimini takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan
Maqolada O‘zbekistonda raqamli fiskal boshqaruvni kuchaytirish maqsadida tatbiq etilgan “Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi” tizimi tahlil qilinadi. Baholash jarayoni yuridik shaxslarning soliq intizomi, moliyaviy shaffoflik, rasmiylashtirish intizomi hamda ijtimoiy mas’uliyat darajasini avtomatlashtirilgan algoritmlar orqali aniqlashga asoslanadi. Tadqiqot doirasida reyting indikatorlari va real iqtisodiy natijalar o‘rtasidagi bog‘liqlik, sektoral va hududiy tafovutlar hamda “CRM-NEW” monitoring tizimi bilan metodologik farqlar chuqur tahlil etilgan. Shuningdek, Kruskal–Wallis H testi asosida reyting toifalari va soliq xavfi o‘rtasidagi statistik munosabatlar aniqlanib, baholash tizimining ishonchlilik darajasi asoslab berilgan. Maqolada reyting mexanizmini takomillashtirishga doir konseptual va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Ushbu maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiya qilish sharoitida buxgalteriya hisobining milliy standartlaridan (BXMS) moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga (MHXS) o‘tishning strategik ahamiyati va iqtisodiy afzalliklari tahlil qilingan. Tadqiqotda qiyosiy tahlil usuli qo‘llanilib, BXMS va MHXS o‘rtasidagi asosiy konseptual farqlar, xususan aktivlarni haqqoniy qiymat asosida baholash va moliyaviy shaffoflikni ta’minlash masalalari o‘rganilgan. Shuningdek, Janubiy Koreyaning K-IFRS tizimiga o‘tish tajribasi asosida uning fond bozori va investitsiya oqimlariga ta’siri baholangan
Mazkur maqolada O‘zbekistonda elektron tijorat xizmatlari hajmini prognozlash maqsadida ko‘p omilli ekonometrik model ishlab chiqilgan va uning ishonchliligi tegishli statistik yondashuvlar asosida baholangan. Tadqiqotda omillarning ta’siri elastiklik ko‘rsatkichlari orqali tahlil qilinib, ularning natijaviy ko‘rsatkichga ta’sir darajasi aniqlangan. Shuningdek, pessimistik, inersion va optimistik ssenariylar asosida elektron tijoratning kelgusi rivojlanish istiqbollari prognoz qilinib, sohaning o‘sish tendensiyalari asoslab berilgan
Mazkur maqolada neft va gazni qayta ishlash korxonalarida ishlab chiqarish xarajatlari auditini metodik ta’minlashni takomillashtirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda muhim xatoliklar xavfini baholash, ichki nazorat tizimini tahlil qilish hamda auditning xalqaro standartlarini (AXS) qo‘llashga alohida e’tibor qaratilgan. Ishlab chiqarish xarajatlari bilan bog‘liq risklar tasnifi taklif etilgan hamda muhimlik darajasini aniqlashning bosqichma-bosqich yondashuvi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini oshirish, audit jarayonlarini takomillashtirish va korxonalarda xarajatlarni boshqarish samaradorligini kuchaytirishga qaratilgan
Мақолада Ўзбекистон Республикасида давлат секторида аудит тизимини такомиллаштиришнинг ўзига хос хусусиятлари, унинг институционал ва ташкилий асослари ҳамда самарадорлигини ошириш масалалари тадқиқ этилган. Шунингдек, давлат молиявий назоратини кучайтириш, бюджет маблағларидан мақсадли ва оқилона фойдаланилишини таъминлаш, давлат активларини бошқаришда шаффофлик ва ҳисобдорликни юксалтиришда аудитнинг аҳамияти назарий жиҳатдан асослаб берилган
Mazkur maqolada kasbiy ta’lim xizmatlari bozorini rivojlantirishning innovatsion modellari va ularning uslubiy asoslarini takomillashtirish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi ta’lim tizimini mehnat bozori talablariga moslashtirish zaruratidan kelib chiqadi. Tadqiqotda tizimli tahlil, taqqosiy yondashuv va iqtisodiy modellashtirish usullaridan foydalanildi. Natijalar innovatsion modellarning ta’lim samaradorligini oshirishdagi muhim rolini ko‘rsatdi. Muallif tomonidan kasbiy ta’lim xizmatlari bozorini rivojlantirishga qaratilgan uslubiy takliflar ishlab chiqildi
Hozirgi kunda aktivlari 4,5 trillion AQSh dollaridan oshadigan global islom moliya sanoati qiyosiy tartibga solish fanida yetarlicha o‘rganilmagan noyob audit boshqaruvi doirasida faoliyat yuritadi. Ushbu tadqiqot Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi (IFAC) Xalqaro audit va ishonch standartlari kengashi (IAASB) fonida Islom moliya institutlari (XMO) da auditni standartlashtirish traektoriyasini o‘rganadi. Maqolada adabiyotlar sharhi, tartibga solish sharhi va tuzilgan qiyosiy metodologiyadan foydalangan holda, Islom moliya institutlari uchun amaldagi AAOIFI audit standartlari (ASIFI) taklif qilingan Audit standarti (SOA) 1, Audit asoslari bilan birga tanqidiy baholanadi. Asosiy topilmalar AAOIFI doirasidagi muhim tarkibiy bo‘shliqlarni, jumladan, IAASBning Xalqaro ishonch asoslariga o‘xshash kontseptual ishonch asoslarining yo‘qligini, yigirma yildan ortiq vaqt davomida o‘zgarishsiz qolgan eskirgan standartlarni va amaliyotchilarning tushunishiga to‘sqinlik qilishi mumkin bo‘lgan haddan tashqari konsolidatsiyalangan standart loyihasini aniqlaydi. Tadqiqot AAOIFIni isloh qilish bo‘yicha bir qator amaliy tavsiyalarni, jumladan, alohida "AAOIFI ishonch asoslarini" ishlab chiqish, ASIFI 1-3 va ASIFI 5 ni shoshilinch ko‘rib chiqish va IAASB asos konventsiyalarini qabul qilishni taklif etadi. Ushbu topilmalar Rossiya, Malayziya, Bahrayn va Fors ko‘rfazi hamkorlik kengashi (GCC) mamlakatlari kabi Islom moliyasini tartibga solish muhitini faol rivojlantirayotgan yurisdiktsiyalar uchun alohida ahamiyatga ega