MOLIYAVIY INVESTITSIYALARNI HISOBGA OLISHNI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss4-pp277-287Annotasiya
Mazkur maqolada moliyaviy investitsiyalarni hisobga olishni takomillashtirish masalalari milliy va xalqaro standartlar nuqtayi nazaridan tadqiq etilgan. Xususan, Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yilda qabul qilingan 12-sonli BHMS “Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish” standartining mazmuni, qoʻllanilish sohasi va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda moliyaviy investitsiyalarni baholash va tasniflash boʻyicha anʼanaviy yondashuvlar hamda xalqaro amaliyotda qoʻllanilayotgan zamonaviy modellar oʻrtasidagi farqlar ochib berilgan. Jumladan, IFRS 9 standarti doirasidagi biznes modelga asoslangan tasniflash, haqqoniy qiymat boʻyicha baholash va kutilayotgan kredit zarari (ECL) modeli ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Buxgalteriya hisobi amaliyotini rivojlantirishga qaratilgan ilmiy va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
moliyaviy investitsiyalar buxgalteriya hisobi IFRS 9 haqqoniy qiymatBibliografik manbalar
“Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni (279-I-son, 30.08.1996-y., OʻRQ-404-son yangi tahririda, 13.04.2016-y.)
Iqtisodiyot va moliya vazirining 14.06.2024-y. 138-son buyrugʻi — 12-sonli BHMS “Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish” ni tasdiqlash haqida (roʻyxat raqami 3531, 18.07.2024-y.)
International Accounting Standards Board. (2014). IFRS 9 Financial Instruments. London: IFRS Foundation.
International Accounting Standards Committee. (1986). IAS 25 Accounting for Investments. London: IASC.
International Accounting Standards Board. (1999). IAS 39 Financial Instruments Recognition and Measurement. London: IASB.
Тулаев, М. С. (2023). Ижара олинган асосий воситалар ҳисоби–молиявий фаолиятни молиялаштириш манбаси. Образование наука и инновационные идеи в мире, 13(7), 3-15.
Barth, M. E., Landsman, W. R., & Wahlen, J. M. (2020). Fair value accounting: Effects on banksʻ earnings volatility. Journal of Accounting Research, 58(2), 311–345.
Тулаев, М. С., & Кличев, Б. П. (2022). ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ УЧЕТА КОРПОРАТИВНЫХ ОБЛИГАЦИИ: ОБЯЗАТЕЛЬСТВО ИЛИ КАПИТАЛ. Учет, анализ и аудит: их возможности и направления эволюции, 146-154.
Beatty, A., & Liao, S. (2014). Financial accounting in the banking industry: A review of the empirical literature. Journal of Accounting and Economics, 58(2–3), 339–383.
Qlichev, B. (2025). Xo ‘jalik yurituvchi subyektlar operatsion faoliyatida aylanma mablagʻlardan foydalanish tahlili. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT, 3(1).
KPMG. (2019). Insights into IFRS 9: Financial Instruments. London: KPMG International.
Tulayev, M. (2023). Moliyaviy Hisobotning Xalqaro Standartlari Bo ‘yicha Moliyaviy Hisobot: Tayyorlash Va Avtomatlashtirish. Green Economy and Development, 1(6), 662684.
Qlichev, B. (2024). Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda CVP-tahlilni tashkil etishning muammoli jihatlari. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 1(4).
Тулаев, М. (2021). Аудитнинг халқаро стандартлари асосида аудиторлик текширувини ташкил қилиш масалалари. Архив научных исследований, 1(1).
Henderson, D. (2025). Fair value accounting: A structured literature review. Accounting & Finance, 65(1), 123–158.
Klichev B.,(2025). Oʻzbekistonda ishchilar qoʻnimsizligining iqtisodiy muammolari va nazariy yechimlari. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 3(5), 149-161.
Thesing, J. (2022). The impact of fair value measurement on earnings quality: A structured literature review. Journal of Financial Reporting and Accounting, 20(4), 567–590.
Tulayev, M. S., & Qlichev, B. P. (2022). Moliyaviy hisob.(Darslik). T.:“Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 510.
Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and Sustainable Development, 5(6), 1-8. Retrieved from https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460
Тулаев, М. С. (2022). Молиявий инвестициялар ҳисоби амалиётини такомиллаштириш. Архив научных исследований, 2(1).
Allen, F., & Carletti, E. (2008). Mark-to-market accounting and liquidity pricing. Journal of Accounting and Economics, 45(2–3), 358–378.
Пардаевич, Қ. Б. (2023). Корхоналарда маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми таҳлилини такомиллаштириш масалалари. Issues of improving the analysis of the volume of production at enterprises. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 13(7), 42-49.
Golubeva, O. (2023). Adoption of IFRS in transition economies: Challenges and perspectives. Journal of International Accounting Research, 22(1), 45–67.
Klichev B.,(2025). Oʻzbekistonda ishchilar qoʻnimsizligining iqtisodiy muammolari va nazariy yechimlari. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 3(5), 149-161.
Tulaev, M. (2024). T BUXGALTERIYA HISOBINING SCHYOTLARI VA ULARNING MOHIYATI.
Palea, V. (2013). IAS/IFRS and financial reporting quality: Lessons from the European experience. China Journal of Accounting Research, 6(4), 247–263.
International Accounting Standards Board. (2023). Academic literature review on IFRS 9 impairment. London: IFRS Foundation.
Qlichev, B. P. (2022). Mahsulot sotish hajmi tahlilini takomillashtirish masalalari. Science and Education, 3(5), 1719-1728.
Tulayev, M., & Axmedov, A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi omillar. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 1(8).
Тулаев, М. (2021). Разработка методики определения уровня существенности в аудите. Экономика и инновационные технологии,(5), 52-60.
