СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ УЧЕТА ФИНАНСОВЫХ ИНВЕСТИЦИЙ

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss4-pp277-287

Аннотация

В данной статье рассматриваются вопросы совершенствования учета финансовых инвестиций с точки зрения национальных и международных стандартов. В частности, анализируются содержание, сфера применения и практические аспекты Национального стандарта бухгалтерского учета №12 «Учет финансовых инвестиций», принятого в Республике Узбекистан в 2024 году. В исследовании изучаются различия между традиционными подходами к оценке и классификации финансовых инвестиций и современными моделями, применяемыми в международной практике. В частности, приводится теоретический анализ классификации на основе бизнес-моделей, оценки по справедливой стоимости и модели ожидаемых кредитных убытков (ECL) в рамках МСФО (IFRS) 9 «Финансовые инструменты». Кроме того, в статье разработаны теоретические и практические рекомендации, направленные на совершенствование практики бухгалтерского учета и повышение качества финансовой отчетности в условиях проводимых реформ учета.

Ключевые слова:

финансовые инвестиции бухгалтерский учет МСФО 9 справедливая стоимость

Библиографические ссылки

“Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni (279-I-son, 30.08.1996-y., OʻRQ-404-son yangi tahririda, 13.04.2016-y.)

Iqtisodiyot va moliya vazirining 14.06.2024-y. 138-son buyrugʻi — 12-sonli BHMS “Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish” ni tasdiqlash haqida (roʻyxat raqami 3531, 18.07.2024-y.)

International Accounting Standards Board. (2014). IFRS 9 Financial Instruments. London: IFRS Foundation.

International Accounting Standards Committee. (1986). IAS 25 Accounting for Investments. London: IASC.

International Accounting Standards Board. (1999). IAS 39 Financial Instruments Recognition and Measurement. London: IASB.

Тулаев, М. С. (2023). Ижара олинган асосий воситалар ҳисоби–молиявий фаолиятни молиялаштириш манбаси. Образование наука и инновационные идеи в мире, 13(7), 3-15.

Barth, M. E., Landsman, W. R., & Wahlen, J. M. (2020). Fair value accounting: Effects on banksʻ earnings volatility. Journal of Accounting Research, 58(2), 311–345.

Тулаев, М. С., & Кличев, Б. П. (2022). ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ УЧЕТА КОРПОРАТИВНЫХ ОБЛИГАЦИИ: ОБЯЗАТЕЛЬСТВО ИЛИ КАПИТАЛ. Учет, анализ и аудит: их возможности и направления эволюции, 146-154.

Beatty, A., & Liao, S. (2014). Financial accounting in the banking industry: A review of the empirical literature. Journal of Accounting and Economics, 58(2–3), 339–383.

Qlichev, B. (2025). Xo ‘jalik yurituvchi subyektlar operatsion faoliyatida aylanma mablagʻlardan foydalanish tahlili. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT, 3(1).

KPMG. (2019). Insights into IFRS 9: Financial Instruments. London: KPMG International.

Tulayev, M. (2023). Moliyaviy Hisobotning Xalqaro Standartlari Bo ‘yicha Moliyaviy Hisobot: Tayyorlash Va Avtomatlashtirish. Green Economy and Development, 1(6), 662684.

Qlichev, B. (2024). Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda CVP-tahlilni tashkil etishning muammoli jihatlari. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 1(4).

Тулаев, М. (2021). Аудитнинг халқаро стандартлари асосида аудиторлик текширувини ташкил қилиш масалалари. Архив научных исследований, 1(1).

Henderson, D. (2025). Fair value accounting: A structured literature review. Accounting & Finance, 65(1), 123–158.

Klichev B.,(2025). Oʻzbekistonda ishchilar qoʻnimsizligining iqtisodiy muammolari va nazariy yechimlari. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 3(5), 149-161.

Thesing, J. (2022). The impact of fair value measurement on earnings quality: A structured literature review. Journal of Financial Reporting and Accounting, 20(4), 567–590.

Tulayev, M. S., & Qlichev, B. P. (2022). Moliyaviy hisob.(Darslik). T.:“Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 510.

Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and Sustainable Development, 5(6), 1-8. Retrieved from https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460

Тулаев, М. С. (2022). Молиявий инвестициялар ҳисоби амалиётини такомиллаштириш. Архив научных исследований, 2(1).

Allen, F., & Carletti, E. (2008). Mark-to-market accounting and liquidity pricing. Journal of Accounting and Economics, 45(2–3), 358–378.

Пардаевич, Қ. Б. (2023). Корхоналарда маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми таҳлилини такомиллаштириш масалалари. Issues of improving the analysis of the volume of production at enterprises. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 13(7), 42-49.

Golubeva, O. (2023). Adoption of IFRS in transition economies: Challenges and perspectives. Journal of International Accounting Research, 22(1), 45–67.

Klichev B.,(2025). Oʻzbekistonda ishchilar qoʻnimsizligining iqtisodiy muammolari va nazariy yechimlari. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 3(5), 149-161.

Tulaev, M. (2024). T BUXGALTERIYA HISOBINING SCHYOTLARI VA ULARNING MOHIYATI.

Palea, V. (2013). IAS/IFRS and financial reporting quality: Lessons from the European experience. China Journal of Accounting Research, 6(4), 247–263.

International Accounting Standards Board. (2023). Academic literature review on IFRS 9 impairment. London: IFRS Foundation.

Qlichev, B. P. (2022). Mahsulot sotish hajmi tahlilini takomillashtirish masalalari. Science and Education, 3(5), 1719-1728.

Tulayev, M., & Axmedov, A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi omillar. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 1(8).

Тулаев, М. (2021). Разработка методики определения уровня существенности в аудите. Экономика и инновационные технологии,(5), 52-60.

Опубликован

Как цитировать

Тулаев , М. (2026). СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ УЧЕТА ФИНАНСОВЫХ ИНВЕСТИЦИЙ . Экономическое развитие и анализ, 4(4), 277-287. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss4-pp277-287