O‘TISH IQTISODIYOTI SHAROITIDA DAVLAT OLIY TA’LIM MUASSASALARINI DASTURIY-MAQSADLI (NATIJAGA YO‘NALTIRILGAN) BUDJETLASHTIRISH: BOSQICHLI IQTISODIY MODEL
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss6-pp42-46Annotasiya
Maqolada o‘tish iqtisodiyoti sharoitida davlat oliy ta’lim muassasalarini natijaga yo‘naltirilgan (performance-based) byudjetlashtirish tizimiga o‘tkazishning iqtisodiy modeli ishlab chiqilgan. Tadqiqotda muallif tomonidan moliyalashtirishning iqtisodiy-matematik modeli taklif etilib, unda ajratiladigan mablag‘ bazaviy normativ va integral natijadorlik indeksiga bog‘langan natijadorlik komponentidan iborat bo‘ladi. Tizimni joriy etishning to‘rt bosqichli modeli asoslangan bo‘lib, unda natijadorlik ulushi bosqichma-bosqich oshib boradi. Xalqaro tajriba qiyosiy tahlil qilinib, model o‘tish iqtisodiyotining o‘ziga xosligiga moslashtirilgan. Tadqiqot natijalari davlat asignatsiyalarini ta’lim sifati va natijadorligi bilan bog‘lash, moliyaviy risklarni minimallashtirish hamda resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish imkonini beradigan tizimli yondashuvni taklif etadi.
Kalit so‘zlar:
oliy ta’lim natijaga yo‘naltirilgan byudjetlashtirish dasturiy-maqsadli byudjet moliyalashtirish formulasi integral natijadorlik indeksiBibliografik manbalar
Adam, E. (2020). ‘Governments base performance-based funding on global rankings indicators’: A global trend in higher education finance or a global rankings literature fiction? A comparative analysis of four performance-based funding programs. International Journal of Educational Development, 76, 102197.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business School Press.
Lung, M., Moldovan, I., & Alexandra, N. (2012). Financing higher education in Europe: Issues and challenges. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 51, 938–942.
Mangrum, D. (2022). Personal finance education mandates and student loan repayment. Journal of Financial Economics, 146(1), 1–26.
Marginson, S. (2018). Global trends in higher education financing: The United Kingdom. International Journal of Educational Development, 58, 26–36.
Nezhad, L. H., Anderberg, D., Chevalier, A., Luhrmann, M., & Pavan, R. (2021). Higher education financing and the educational aspirations of teenagers and their parents. Economics of Education Review, 85, 102175.
OECD. (2024). Education at a glance 2024: OECD indicators. OECD Publishing.
Teichler, U. (2018). Recent changes of financing higher education in Germany and their intended and unintended consequences. International Journal of Educational Development, 58, 37–46.
World Bank. (2018). The human capital project. World Bank Group.
Yang, L., & McCall, B. (2014). World education finance policies and higher education access: A statistical analysis of World Development Indicators for 86 countries. International Journal of Educational Development, 35, 25–36.










