UZOQ MUDDATLI AKTIVLARNI QAYTA BAHOLASH JARAYONINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss5-pp291-301Annotasiya
Ushbu maqola buxgalteriya hisobi sohasida uzoq muddatli aktivlarning nazariy masalalari tahlil qiligan. Turli yondashuvlar, tartibga soluvchi meʻyoriy xujjatlardagi bunday aktivlar, korxonalar tomonidan ulush, bonuslar yoki uzoq muddatli ekspluatatsiya uchun sotib olingan resurslar koʻrinishida keltiriladi. Shuningdek, uzoq muddatli moliyaviy investitsiyalar hamda investitsion mulk sifatida eʻtirof etiluvchi aktivlar kelgusida kapitalni joylashtirishning samarali yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. Shu bois, uzoq muddatli aktivlarning turkumlanishi va xususiyatlarini qayta koʻrib chiqish dolzarb ahamiyat kasb etadi.
Kalit so‘zlar:
uzoq muddatli aktivlar tamoyillar rivojlantirish tendensiyalari xarajatlar royalti huquq noaniqlikBibliografik manbalar
Abdurasulov, J. (2000) ‘Asosiy foydalanishga doir daromadlar hisob siyosatida ochilishi bo‘lgan jihatlar xususida’, Soliq toʻlovchining jurnali, №6, pp. 23–25.
Abdurasulov, J. (2022) ‘Korxonalarda boshqaruv qarorlarini qabul qilishda iqtisodiy tahlilning oʻrni’, Moliya va hisob, №2, pp. 12–17.
Astanakulov, O.T. (2020) Korxonalar investitsiya faoliyati tahlili metodologiyasini takomillashtirish. Iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent, 82 b.
Aydullaev, R. (2020) ‘Uzoq muddatli aktivlarni baholash va hisobga olishda yuzaga kelayotgan muammolar’, Milliy iqtisodiyot, №3, pp. 53–57.
Ergashev, A.B. (2019) ‘Buxgalteriya hisobining axborot funksiyasi’, Hisob va audit muammolari, №1, pp. 27–31.
Gonin, V., Panchenko, E., Kibireva, E. and Nomokonova, O. (2021) ‘Approaches to the valuation and revaluation of fixed assets according to Russian and international standards’, Transbaikal State University Journal, 27, pp. 87–98. doi:10.21209/2227-9245-2021-27-3-87-98.
Hamidov, U. (2021) ‘Uzoq muddatli aktivlardan samarali foydalanishning iqtisodiy ahamiyati’, Iqtisodiy tahlil jurnali, №4, pp. 45–49.
International Accounting Standards Board (IASB) (2023) IAS 1 Presentation of Financial Statements.
International Accounting Standards Board (IASB) (2023) IAS 16 Property, Plant and Equipment.
Ismanov, I.N. (2021) Uzoq muddatli aktivlar hisobini takomillashtirish. Monografiya. Toshkent: Classik, 40 b.
Kovalev, V.V. (2018) Finansovyy analiz: Upravleniye kapitalom. Moskva: Finansy i statistika.
Kudbiyev, D. (2023) ‘Asosiy vositalarni ijaraga berishning uslubiy tamoyillari va ularni hisobga olish’, Nazariy va amaliy tadqiqot jurnali, 2(1), pp. 57–62.
Kulikova, L.I. (2016) ‘Istoriya provedeniya pereootsenok osnovnykh sredstv v Rossii: nakoplennyy opyt, rezultaty i syurprizy’, Istoriya evolyutsii razvitiya ucheta, analiza i audita, №1, pp. 129–141.
Mavlyanova, D.M. (2020) Joriy aktivlar hisobi, tahlili va auditini uslubiy jihatlarini takomillashtirish. Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent, 56 b.
Maxmudova, N.D. (2025) Xoʻjalik yurituvchi subʻektlarda intellektual mulk obʻektlari hisobi va tahlilini takomillashtirish. 08.00.08 – “Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit” ixtisosligi bo‘yicha PhD dissertatsiyasi. Toshkent.
Nazarov, K.K. (2020) Korxona iqtisodiyoti. Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.
Nurmatov, O.T. (2019) ‘Er qaʻridan foydalanuvchi korxonalarda nomoddiy aktivlar hisobini tashkil etish muammolari’, Moliya va bank ishi, №1, pp. 63–69.
O‘zbekiston Respublikasi (2016) “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonun, O‘RQ-404-son, 13-aprel.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2023) Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS) bo‘yicha metodik qo‘llanma. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2024) 21-sonli Buxgalteriya hisobining milliy standarti “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”. Available at: https://lex.uz/docs/7282737
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2024) 5-sonli Buxgalteriya hisobining milliy standarti “Asosiy vositalar”. Available at: https://lex.uz/docs/7058293
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2024) 7-sonli Buxgalteriya hisobining milliy standarti “Nomoddiy aktivlar”. Available at: https://lex.uz/docs/7058929
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022) “Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi” toʻgʻrisida Farmon, PF-60-son, 28-yanvar.
Ochilov, I.K. (2007) Moliyaviy hisob. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: Iqtisod-Moliya, 148 b.
Rahimova, G. (2021) ‘Xalqaro standartlarga muvofiq mulk, zavod, mashina va asbob-uskunalarni davomiy qayta baholash natijalari hisobi’, Jamiyat va innovatsiyalar, 3, pp. 112–120.
Raximova, G.M. (2025) Asosiy vositalar hisobi metodologiyasini takomillashtirish. Iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent, 82 b.
Rizaev, N.K. (2019) Intellektual mulk obʻektlari hisobi va tahlilini tashkil etish metodologiyasi. 08.00.08 – “Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit” ixtisosligi bo‘yicha iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. Toshkent.
Rizayev, N.K. (2019) Intellektual mulk obyektlari hisobi va tahlilini tashkil etish metodologiyasi. DSc ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent, 20 b.
Saviskaya, G.V. (2020) Analiz khozyaystvennoy deyatelnosti predpriyatiya.
Shakarov, A.G. (2000) Asosiy vositalar (turli mulkchilik shakllarida) hisobi va nazoratini tashkil etish. Iqtisodiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent moliya instituti.
Shermamatov, S.X. (2026) Uzoq muddatli aktivlar hisobi va auditini takomillashtirish. PhD ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent, 14 b.
Suyunov, Yo.B. (2022) Aksiyadorlik jamiyatlarida moliyaviy investitsiyalar hisobi va auditini takomillashtirish. Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. Toshkent, 56 b.
Tashnazarov, S.N. (2017) ‘Tovar-moddiy zaxiralar tannarxi va ularni moliyaviy hisobotda aks ettirish masalalari’, Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, №6.
Usmonov, F.O. (2025) Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlovchi korxonalarda uzoq muddatli aktivlar hisobini takomillashtirish. PhD dissertatsiyasi. Toshkent, 76 b.
Xaydarov, M.T. (2015) ‘Byudjet tashkilotlarida asosiy vositalarni baholash hamda qayta baholash hisobini yuritish tartib-qoidalari’, Iqtisod va moliya, №7, pp. 57–62.
Zavalishina, I.A. (2019) Sovremennyy bukhgalterskiy uchet. Sankt-Peterburg.
