O‘ZBEKISTONDA DAVLAT BOSHQARUVINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI: ISLOHOT BOSQICHLARI, PLATFORMALASHTIRISH VA DAVLAT XIZMATLARINI MODERNIZATSIYALASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss3-pp9-18Annotasiya
Ushbu maqolada O‘zbekistonda davlat boshqaruvi va davlat xizmatlari tizimining raqamli transformatsiyasi jarayoni tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda mamlakatda davlat xizmatlarini raqamlashtirish huquqiy islohotlar, institutsional yangilanishlar, raqamli infratuzilmaga investitsiyalar hamda yagona xizmat ko‘rsatish kanallarini rivojlantirish orqali sezilarli darajada jadallashdi. Shu bilan birga, xalqaro tajriba shuni ko‘rsatadiki, xizmatlar sonining ko‘payishi o‘z-o‘zidan chuqur institutsional transformatsiyani anglatmaydi. Bunday transformatsiya, avvalo, idoralararo interoperabellik, sifatli ma’lumotlar boshqaruvi va foydalanuvchiga yo‘naltirilgan xizmat dizayni orqali hujjatlar aylanishi, takroriy talablar va ma’muriy noaniqliklarni qisqartirish bilan bog‘liq. Maqolada O‘zbekistonning raqamli hukumat
yo‘lidagi taraqqiyoti uch bosqichli yetuklik modeli asosida yoritiladi: birinchi bosqich bazaviy infratuzilma va ichki raqamlashtirishning shakllanishi; ikkinchi bosqich yagona portal va “yagona darcha” markazlari asosida platformaviy va gibrid xizmat ko‘rsatish tizimining rivojlanishi; uchinchi bosqich esa real vaziyatlarga asoslangan, ma’lumotlarga tayanuvchi proaktiv xizmatlarga o‘tish jarayonidir. Tadqiqot hujjatlarni sifat jihatidan tahlil qilish, institutsional xaritalash va OECD, BMT hamda Jahon banki yondashuvlari bilan qiyosiy taqqoslash metodlariga asoslanadi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, har bir bosqich samaradorlik, shaffoflik va inklyuzivlikni oshirish uchun muayyan imkoniyatlarni yaratadi, biroq shu bilan birga ma’lumotlar sifati, idoralararo muvofiqlashtirish, kiberxavfsizlik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va xizmatlardan foydalanishdagi notekislik kabi xatarlarni ham yuzaga keltiradi. Maqolada ushbu muammolarni bartaraf etish uchun ma’lumotlar stewardshipini aniqlashtirish, majburiy interoperabellik standartlarini joriy etish, security-by-design tamoyilini amaliyotga tatbiq etish hamda foydalanuvchi tajribasi standartlarini ma’muriy tartib-taomillar bilan uzviy bog‘lash zarurligi asoslanadi. Hindistonning raqamli jamoat infratuzilmasi tajribasi esa qayta foydalaniladigan yadro komponentlar miqyoslashni tezlashtirishi mumkinligini, biroq bu boshqaruv, hisobdorlik va ishonch mexanizmlariga nisbatan yanada yuqori talablarni yuzaga keltirishini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar:
raqamli hukumat elektron hukumat davlat xizmatlarini raqamlashtirish platformaviy boshqaruv foydalanuvchi tajribasi proaktiv xizmatlarBibliografik manbalar
Avazov, S. (2022). Exploring the determinants of intention to use e-government services in Uzbekistan. Journal of Political Science & Public Affairs, 37(3), 15-30.
Bélanger, F., & Carter, L. (2008). Trust and risk in e-government adoption. The Journal of Strategic Information Systems, 17(2), 165–176. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2007.12.002
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.
DeLone, W. H., & McLean, E. R. (2003). The DeLone and McLean model of information systems success: A ten-year update. Journal of Management Information Systems, 19(4), 9–30. https://doi.org/10.1080/07421222.2003.11045748
Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ). (2024). Assessing the level of user satisfaction with public service centers and determining the most significant problem areas of public service delivery (Report).
Ergashov, J. K. (2022). Development of e-government in the Republic of Uzbekistan. CHRONOS: Multidisciplinary Sciences, 6(3/65).
Kuldosheva, G. (2021). Challenges and opportunities of digital transformation in the public sector in transition economies: Examination of the case of Uzbekistan (ADBI Working Paper No. 1248). Asian Development Bank Institute. https://www.adb.org/publications/challenges-opportunities-digital-transformation-uzbekistan
MeitY. (2023). Digital India. Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India. https://www.digitalindia.gov.in/
National e-Governance Division. (2023). DigiLocker. Government of India. https://www.digilocker.gov.in/
National e-Governance Division. (2023). UMANG: Unified Mobile Application for New-age Governance. Government of India. https://www.umang.gov.in/
National Payments Corporation of India. (2024). Unified Payments Interface (UPI): Product overview. https://www.npci.org.in/what-we-do/upi/product-overview
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2014). Recommendation of the Council on digital government strategies.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). The OECD digital government policy framework: Six dimensions of a digital government.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). OECD public governance reviews: Uzbekistan-Towards a more modern, effective and strategic public administration. OECD Publishing.
Republic of Uzbekistan. (2015). Law No. LRU-395: On the electronic government.
Republic of Uzbekistan. (2018). Law No. LRU-457: On administrative procedures.
Republic of Uzbekistan. (2020). Presidential Decree No. DP-6079: On approval of the Strategy “Digital Uzbekistan-2030” and measures for its effective implementation.
Unique Identification Authority of India. (2024). Aadhaar ecosystem overview.
United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2024). United Nations e-government survey 2024: Accelerating digital transformation for sustainable development.
World Bank. (2016). World Development Report 2016: Digital Dividends.
World Bank. (2022). GovTech maturity index: 2022 update.
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Litsenziya

Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.









