Мамлакатимизда олиб борилаётган сиёсатнинг бош мақсади юртимиз бўйлаб, жумладан, энг чекка ҳудудларда ҳам аҳоли турмуш даражасини яхшилаш, ҳамда муносиб турмуш шароитини таъминлашдир

Жаҳонда ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш аҳоли фаровонлигини оширишга хизмат қилмоқда, бунинг учун давлатнинг зиммасида долзарб вазифаларни ечиш масаласи турибди.

Республикамиз Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан 2021 йил 3 декабрда «Маҳаллада тадбиркорликни ривожлантириш, аҳоли бандлигини таъминлаш ва камбағалликни қисқартириш бўйича давлат сиёсатининг устувор йўналишлари тўғрисида»ги  ПФ-29-сон Фармони ҳамда «Маҳаллада тадбиркорликни ривожлантириш, аҳоли бандлигини таъминлаш ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича ҳоким ёрдамчилари фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-31-сон қарори қабул қилинди.

Ҳозирги даврда аҳоли молиявий саводхонлигини ошириш масалалари хар қачонгидан ҳам муҳим аҳамият касб этмоқда

Бугун жаҳонда глобал озиқ-овқат хавфсизлиги инқирози юз бераётганлиги ачнарли ҳақиқатдир

Аҳоли сони динамикаси кўрсаткичлари маълум бир ҳудуд аҳолисининг вақт ичидаги ҳаракатини, унинг ўсиши, барқарорлашуви ва камайишини, ушбу ривожланишнинг асосий тенденцияларини аниқлаш имконини беради.

Бугунги кундa республикaдa олий тaълим тизимини ривожлaнтириш, олий тaълим муaссaсaлaри илмий сaлоҳиятини мустaҳкaмлaш, фaн, тaълим вa ишлaб чиқaриш интегрaциясини кучaйтириш, илмий-тaдқиқот фaолияти сaмaрaдорлигигa эришиш, тaълим сифaтини оширишнинг муҳим омили ҳисоблaнгaн олий тaълим муaссaсaлaри ресурс сaлоҳиятини ривожлaнтириш вa рaқобaтбaрдошлигини оширишгa aлоҳидa aҳaмият қaрaтилмоқдa.

Жаҳон иқтисодиётида аграр соҳа озиқ-овқат, даромад ва бандликнинг асосий манбаи ҳисобланади

Оила деб, аталмиш муқаддас макон, “оила қасри”нинг мустаҳкамлиги шу қасрнинг пойдевори бўлмиш никоҳ олди омиллари хусусиятларига, уларнинг қай даражада тўғри ва мустаҳкам қўйилишига боғлиқ

Инсон капитали тушунчаси ижтимоий-иқтисодий категория сифатида ХХ асрнинг 60-йилларида муомалага киритилган

Минтақада ишлаб чиқаришни жойлаштиришда унинг ҳудудий таркиби, табиий-географик шароити ва аҳоли жойлашуви бирламчи омиллар қаторига киради.

Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши-да қишлоқ хўжалик соҳаси муҳим ўрин тутади. Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, 2024 йил 1 январь ҳолатига мазкур соҳанинг мамлакат ЯИМдаги улуши 30 фоизга яқинни ташкил этган37. Шу давр ҳолатига, қишлоқ жойларда истиқомат қилаётган аҳоли сони эса республика бўйича жами аҳоли сонининг 49 фоизига тенг бўлган38. Келтирилган рақамлардан кўриниб турибдики, қишлоқ хўжалигини ривожлантириш, нафақат, Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий қудратини юксалтиришга, балки озиқ-овқат хавфсизлиги ва аҳоли бандлигини таъминлашда, қолаверса, экспорт салоҳиятини оширишга хизмат қилади.

Ўзбекистон Республикасида бюджет ислоҳоти давлат молиясини бошқаришда кенг кўламли ўзгаришларни, яъни ғазначилик бюджети ижросига ўтиш, соғлиқни сақлаш, умумий ўрта ва олий таълимни молиялаштиришда аҳоли жон бошига меъёрларни жорий этиш, бухгалтерия ҳисоби ва ҳисобот тизимини ислоҳ қилиш, бюджетлараро муносабатларни ривожлантиришни назарда тутади.

Ҳозирги кунда мамлакат иқтисодиётини янада ривожлантириш ва барқарор ўсишини таъминлаш учун инвестицияларни жалб қилиш жуда муҳим аҳамиятга касб этади. Бу авваламбор аҳоли бандлиги ва даромадларини ошириш каби муҳим ижтимоий-иқтисодий муаммоларни ҳал этиш имкониятини яратади.

Ўзбекистон Республикасидаги демографик вазиятга назар соладиган бўлсак, давлатимиз нафақат марказий осиёда, балки дунёнинг бошқа давлатлари ўртасида ҳам аҳоли сонининг жадал суръатларда ортиб бораётганлиги билан ажралиб туради.

Миграция глобал ва ноаниқ ҳодисадир. Аҳоли миграциясининг ҳаракати турли хил омил ва сабабларнинг ўзаро таъсири натижасида юзага келади

Аҳоли даромадларининг асосини меҳнатдан келадиган даромадлар ташкил этар экан, аҳолининг тўлиқ, унумли, маҳсулдор ва муносиб иш билан бандлигини рағбатлантириш ҳар қандай мамлакат ижтимоий-иқтисодий ривожланишининг энг муҳим макроиқтисодий омилларидан бири ҳисобланади ҳамда камбағалликни қисқартиришда асосий ўрин тутади

Тадбиркорлик деярли барча мамлакатлар ривожланишига сезиларли ва ижобий ҳисса қўшди

Молиявий саводхонлик – бу инсон ва жамият фаровонлигига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган муҳим маҳорат.

2022-2026 йилларга мўлжалланган янги Ўзбекистоннинг Тараққиёт стратегиясида кўзда тутилган ва амалга оширилиши мўлжалланган 100 та мақсаднинг 53-мақсади “Аҳоли учун мажбурий ижтимоий кафолатларни таъминлаш, эҳтиёжманд қатламларнинг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш” чора-тадбирларнинг амалга оширилишини назарда тутади. Бу борада фуқароларни ижтимоий муҳофаза қилиш, жамиятнинг ҳимояга муҳтож қатламлари, кўп болали оилалар, етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болалар, имконияти чекланган шахсларни қўллаб-қувватлаш бўйича изчил ва манзилли давлат сиёсатини амалга ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Хоразм вилояти саноат салоҳиятининг ривожланиш даражаси нисбатан паст бўлган ҳудудлар сирасига киради. Вилоятнинг саноат тармоғида асосан кишлок хужалик хомашёсини бирламчи кайта ишлаш, хусусан пахта тозалаш саноати устунлик килади. Вилоятнинг саноат ишлаб чиқариш даражаси (аҳоли жон бошига саноат маҳсулотларини ишлаб чикариш ҳажми) Қорақалпоғистон Республикаси ва Сурхондарё вилоятига нисбатангина юкори хисобланади.

Жаҳон иқтисодиётида содир бўлган турли иқтисодий инқирозлар, жумладан, «Covid-19» пандемияси шароитида дунё ҳамжамиятининг олдида аҳолининг молиявий саводхонлигини оширишга қаратилган тизимли чора-тадбирларга устуворлик қаратилди. Халқаро ташкилотлар экспертлари томонидан амалга оширилган тадқиқотлар натижаларига кўра, «дунёда, шу жумладан, G20 гуруҳига аъзо мамлакатлар аҳолисининг аксарияти асосий молиявий маҳсулотлар ва ушбу маҳсулотлар билан боғлиқ рискларни тушуниш юзасидан етарли билимга эга эмаслиги аниқланди». Шунингдек, «Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт Ташкилотига аъзо мамлакатлар аҳолисининг 56,8 фоизи молиявий саводхонлик даражасини аниқлаш мақсадида ўтказилган сўровномаларда минимал балл тўплаган». Халқаро экспертларнинг фикрича, бугунги кунда аҳолининг молиявий саводхонлиги даражасини ошириш мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий фаровонлигини таъминлаш ва барқарор иқтисодий ўсишга эришишнинг муҳим шарти ҳисобланади.

Монография солиқ тизимини трансформациялашда солиқ таҳлилининг таъсирини баҳолаш, солиқ таҳлилининг фискал сиёсат самарадорлигига таъсирининг баҳолашга методологик ёндашувлар, барқарор иқтисодий ўсишда солиқларнинг аҳоли турмуш даражасига таъсирини тадқиқ қилишга илмий ёндашувлар, солиқ тўловчиларнинг фаолиятига солиқ текширувларининг таъсири таҳлили, солиқ юкини камайтиришда солиқ таҳлилининг таъсири таҳлили, молиявий ҳисобот сифатини оширишда солиққа тортиш, мустақил аудит ва ички назоратнинг ўрни, Ўзбекистонда рақамли иқтисодиёт ва электрон тижоратни солиққа тортиш йўллари, солиққа тортишни рақамлаштириш орқали такомиллаштириш ҳамда рақамли молиявий активларни солиққа тортиш истиқболлари каби масалаларни ўзида мужассамлаштиргaн.