KORXONALARNING MAQSADLI SOLIQ CHEGIRMALARIGA ASOSLANGAN INNOVATSIYA FAOLIYATINI MOLIYALASHTIRISHNING HUDUDIY YO‘NALTIRILGAN MEXANIZMINI SHAKLLANTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp706-714Annotasiya
Ushbu maqolada korxona foyda solig‘idan maqsadli chegirmalar asosida innovatsion faoliyatni moliyalashtirishning hududiy yo‘naltirilgan mexanizmi asoslanadi. Tadqiqotning dolzarbligi O‘zbekiston Respublikasining innovatsion salohiyatining poytaxt mintaqasida yuqori hududiy konsentratsiyasi bilan bog‘liq, shu bilan birga mintaqalardagi korxonalarning innovatsion faolligi past. Umumiy soliq yukini oshirmasdan, korxona foyda solig‘ining 1 foizini qayta taqsimlash orqali tuman darajasida mahalliy hududiy innovatsion fondlarni shakllantirish taklif qilinmoqda. Sirdaryo viloyatidagi 12 239 ta korxona bo‘yicha rasmiy statistikaga asoslanib, mablag‘larning potentsial hajmi tuman va iqtisodiy sektor bo‘yicha hisoblanadi. Jamg‘arma resurslarini shakllantirish, boshqarish va taqsimlash tartiblari tavsiflangan, modelni xalqaro analoglar (Vengriya, Braziliya, AQSh) va innovatsion rivojlanishning klaster modeli bilan taqqoslash amalga oshirilgan, shuningdek, afzalliklari, xavflari va ularni minimallashtirish usullari baholangan. Innovatsion moliyalashtirishni markazlashtirmaslik va mintaqaviy innovatsion tafovutni kamaytirish vositasi sifatida mexanizmning amaliy imkoniyatlari to‘g‘risida xulosa chiqarilgan
Kalit so‘zlar:
innovatsion faoliyat hududiy innovatsion jamg‘arma daromad solig‘i maqsadli soliq imtiyozlari mintaqaviy innovatsion tafovut moliyalashtirishni markazlashtirmaslik Sirdaryo viloyatiBibliografik manbalar
Act CXXVI of 1996 on the Use of a Specified Portion of Personal Income Tax According to the Designation of the Taxpayer (Hungary). — Budapest, 1996.
Audretsch, D. B., & Feldman, M. P. (1996). R&D Spillovers and the Geography of Innovation and Production. American Economic Review, 86(3), 630–640.
Audretsch, D. B., & Feldman, M. P. (2004). Knowledge Spillovers and the Geography of Innovation. In Handbook of Regional and Urban Economics (Vol. 4, pp. 2713–2739). Amsterdam: Elsevier.
European Center for Not-for-Profit Law (ECNL). Percentage Tax Designation Mechanisms: Case Studies. — URL: https://ecnl.org (дата обращения: 18.06.2026).
Financing Innovation in Brazil (2020) // Global Innovation Index 2020. — Geneva: WIPO, – Ch. 10. – URL: https://www.wipo.int (дата обращения: 18.06.2026).
Hall, B. H., & Van Reenen, J. (2000). How Effective Are Fiscal Incentives for R&D? A Review of the Evidence. Research Policy, 29(4–5), 449–469. Авторы делают вывод, что в среднем один доллар налоговой льготы стимулирует примерно один доллар дополнительных расходов на НИОКР.
Inter-American Development Bank. (2026) Enhancing technological innovation in Brazil. — URL: https://www.iadb.org (дата обращения: 18.06.2026).
Oates, W. E. (1999). An Essay on Fiscal Federalism. Journal of Economic Literature, 37(3), 1120–1149.
Porter, M. E. (1998). Clusters and the New Economics of Competition. Harvard Business Review, 76(6), 77–90.
Tax Increment Financing (2026) // Lincoln Institute of Land Policy. — URL: https://www.lincolninst.edu (дата обращения: 18.06.2026).
Tiebout, C. M. (1956). A Pure Theory of Local Expenditures. Journal of Political Economy, 64(5), 416–424.
What is Tax Increment Financing (TIF) (2026) // Good Jobs First. — URL: https://goodjobsfirst.org (дата обращения: 18.06.2026).
Агентство статистики при Президенте Республики Узбекистан. (2026) Количество предприятий и организаций по Сырдарьинской области (без дехканских и фермерских хозяйств, по состоянию на 1 января 2026 г.). –Ташкент.
Анализ научно-технического и инновационного потенциала регионов Республики Узбекистан// (2020) Центр научно-технической информации при Министерстве Инновационного развития Республики Узбекистан.






