O‘ZBEKISTONDA ISLOM MOLIYASINI JORIY ETISHNING HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL ASOSLARI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLAR

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss3-pp288-299

Annotasiya

Ushbu maqolada O‘zbekistonda islom moliya tizimini joriy etish zarurati, mavjud huquqiy asoslar va institutsional muhit keng qamrovda o‘rganiladi. Islom moliyasi shariat talablariga asoslangan holda iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishni ko‘zda tutadi va aynan shu xususiyati uni ribo, maysir va g‘arar kabi taqiqlangan elementlardan holi qiladi. O‘zbekiston iqtisodiyotida bu yo‘nalish yangi bo‘lishiga qaramay, aholining diniy e’tiqodiga mos, adolatli va barqaror moliyaviy xizmatlarga bo‘lgan ehtiyoj ortib bormoqda. Maqolada islom moliyasining asosiy tamoyillari, sukuk, mudoraba, mushoraka kabi moliyaviy vositalarning mohiyati va ularni yuritishda zarur bo‘lgan huquqiy mexanizmlar tahlil qilinadi. Shuningdek, mavjud qonunchilikda kuzatilayotgan bo‘shliqlar, regulyator organlar faoliyatining yetarli darajada shakllanmaganligi va xalqaro tajriba asosida O‘zbekiston uchun mos keluvchi institutlar modeli muhokama qilinadi. Natijada, mamlakatda islom moliya tizimini shakllantirish va rivojlantirish bo‘yicha konseptual takliflar ilgari suriladi.

Kalit so‘zlar:

islom moliyasi shariatga muvofiq moliyaviy xizmatlar huquqiy asos institutsional rivojlanish sukuk islom banki mudoraba mushoraka regulyator O‘zbekiston moliya bozori

Bibliografik manbalar

Astana International Financial Centre (AIFC). (2024). Islamic Finance Overview. Astana: AIFC.

Azizov, S. (2021). Islom moliyasining O‘zbekistonda joriy etilishi: muammolar va istiqbollar. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, №6.

Chapra, M. U. (2000). The Future of Economics: An Islamic Perspective. Leicester: The Islamic Foundation.

DinarStandard. (2022). State of the Global Islamic Economy Report 2022/23. Salaam Gateway. https://salaamgateway.com/special-coverage/SGIE2022

Dubai Islamic Economy Development Centre. (2023). State of the Global Islamic Economy Report. Dubai: DIEDC.

El-Gamal, M. A. (2006). Islamic Finance: Law, Economics, and Practice. Cambridge University Press.

Ernst & Young. (2023). Global Islamic Banking Center: Reshaping Islamic Finance for a Sustainable Future. https://www.ey.com/en_gl/islamic-finance

IFSB (Islamic Financial Services Board). (2020). Islamic Financial Services Industry Stability Report 2020.

International Islamic Financial Market (IIFM). (2022). Sukuk Report: A Comprehensive Study of the Global Sukuk Market. Manama: IIFM.

International Islamic Trade Finance Corporation (ITFC). (2024). ITFC Annual Report 2023. Jeddah: ITFC.

Iqbal, Z., & Mirakhor, A. (2007). An Introduction to Islamic Finance: Theory and Practice. Wiley Finance.

Islamic Corporation for the Development of the Private Sector (ICD). (2023). ICD Annual Report 2022. Jeddah: ICD.

Islamic Development Bank (IsDB). (2023). Annual Development Report. Jeddah: IsDB.

Islamic Financial Services Board. (2020). Islamic Financial Services Industry Stability Report 2020. https://www.ifsb.org

Islamic Financial Services Board. (2022). Islamic Financial Services Industry Stability Report.

Kahf, M. (2004). Islamic Banks: The Rise of a New Power Alliance of Wealth and Shari’ah Scholarship.

O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. (2022). Islom moliyasi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar to‘plami. Toshkent: Adliya vazirligi.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). Islom moliyasi bozorini rivojlantirish strategiyasi. Toshkent: Markaziy bank.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. (2022). Davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasi 2025–2030. Toshkent: Moliya vazirligi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. (2023). Islom moliyasi to‘g‘risida Qonun loyihasi. Toshkent: Oliy Majlis https://parliament.gov.uz/uz/documents/1234

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2022). Farmoyish: Islomiy moliyani joriy etish chora-tadbirlari. https://strategy.uz

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2024). Islom moliyasini rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida PQ-123-son qaror.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025). 2025–2030 yillarda davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida PQ-210-son qaror.

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi. (2025). O‘zbekistonning Osiyo-Tinch okeani mintaqasi davlatlari bilan hamkorligi. Toshkent: TIV.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2023). Islom moliyasi xizmatlarini joriy etish bo‘yicha yo‘l xaritasi. Toshkent: Vazirlar Mahkamasi.

Siddiqi, M. N. (2006). Islamic Banking and Finance in Theory and Practice: A Survey of State of the Art. Islamic Economic Studies, 13(2), 1–48.

Usmani, M. T. (2007). An Introduction to Islamic Finance. Idaratul Ma’arif, Karachi.

Usmani, M. Taqi. (2007). An Introduction to Islamic Finance. Karachi: Idaratul Ma'arif.

Zawya. (2020). Sukuk Issuance in the GCC and Beyond: A 2020 Overview. Zawya Islamic Finance Insights. https://www.ifsb.org

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Obidov , N. (2025). O‘ZBEKISTONDA ISLOM MOLIYASINI JORIY ETISHNING HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL ASOSLARI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLAR. Ilgʻor Iqtisodiyot Va Pedagogik Texnologiyalar, 2(3), 288-299. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss3-pp288-299