ПРАВОВЫЕ И ИНСТИТУЦИОНАЛЬНЫЕ ОСНОВЫ ВНЕДРЕНИЯ ИСЛАМСКОГО ФИНАНСИРОВАНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ: ВОЗМОЖНОСТИ, ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss3-pp288-299

Аннотация

В данной статье рассматривается необходимость внедрения системы исламских финансов в Узбекистане, а также проводится анализ существующей правовой базы и институциональной среды. Исламские финансы функционируют в соответствии с нормами шариата, исключающими такие элементы, как ростовщичество (риба), азартные игры (майсир) и чрезмерная неопределенность (гарар). Несмотря на то, что исламские финансы являются новым направлением для Узбекистана, спрос на справедливые и соответствующие шариату финансовые услуги среди населения, преимущественно мусульманского, постоянно растет. В статье освещаются основные принципы исламских финансов и анализируются такие инструменты, как сукук, мудараба и мушарака. Также рассматриваются необходимые правовые механизмы для их реализации. Обсуждаются пробелы в национальном законодательстве, недостаточная развитость регулирующих органов, а также международный опыт. В заключение приводятся концептуальные предложения по созданию и устойчивому развитию исламской финансовой системы в Узбекистане.

Ключевые слова:

O‘zbekiston moliya bozori финансовые услуги соответствующие шариату правовая база институциональное развитие сукук исламский банк мудараба мушарака регуляторные органы финансовый рынок Узбекистана

Библиографические ссылки

Astana International Financial Centre (AIFC). (2024). Islamic Finance Overview. Astana: AIFC.

Azizov, S. (2021). Islom moliyasining O‘zbekistonda joriy etilishi: muammolar va istiqbollar. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, №6.

Chapra, M. U. (2000). The Future of Economics: An Islamic Perspective. Leicester: The Islamic Foundation.

DinarStandard. (2022). State of the Global Islamic Economy Report 2022/23. Salaam Gateway. https://salaamgateway.com/special-coverage/SGIE2022

Dubai Islamic Economy Development Centre. (2023). State of the Global Islamic Economy Report. Dubai: DIEDC.

El-Gamal, M. A. (2006). Islamic Finance: Law, Economics, and Practice. Cambridge University Press.

Ernst & Young. (2023). Global Islamic Banking Center: Reshaping Islamic Finance for a Sustainable Future. https://www.ey.com/en_gl/islamic-finance

IFSB (Islamic Financial Services Board). (2020). Islamic Financial Services Industry Stability Report 2020.

International Islamic Financial Market (IIFM). (2022). Sukuk Report: A Comprehensive Study of the Global Sukuk Market. Manama: IIFM.

International Islamic Trade Finance Corporation (ITFC). (2024). ITFC Annual Report 2023. Jeddah: ITFC.

Iqbal, Z., & Mirakhor, A. (2007). An Introduction to Islamic Finance: Theory and Practice. Wiley Finance.

Islamic Corporation for the Development of the Private Sector (ICD). (2023). ICD Annual Report 2022. Jeddah: ICD.

Islamic Development Bank (IsDB). (2023). Annual Development Report. Jeddah: IsDB.

Islamic Financial Services Board. (2020). Islamic Financial Services Industry Stability Report 2020. https://www.ifsb.org

Islamic Financial Services Board. (2022). Islamic Financial Services Industry Stability Report.

Kahf, M. (2004). Islamic Banks: The Rise of a New Power Alliance of Wealth and Shari’ah Scholarship.

O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. (2022). Islom moliyasi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar to‘plami. Toshkent: Adliya vazirligi.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). Islom moliyasi bozorini rivojlantirish strategiyasi. Toshkent: Markaziy bank.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. (2022). Davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasi 2025–2030. Toshkent: Moliya vazirligi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. (2023). Islom moliyasi to‘g‘risida Qonun loyihasi. Toshkent: Oliy Majlis https://parliament.gov.uz/uz/documents/1234

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2022). Farmoyish: Islomiy moliyani joriy etish chora-tadbirlari. https://strategy.uz

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2024). Islom moliyasini rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida PQ-123-son qaror.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025). 2025–2030 yillarda davlat moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida PQ-210-son qaror.

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi. (2025). O‘zbekistonning Osiyo-Tinch okeani mintaqasi davlatlari bilan hamkorligi. Toshkent: TIV.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2023). Islom moliyasi xizmatlarini joriy etish bo‘yicha yo‘l xaritasi. Toshkent: Vazirlar Mahkamasi.

Siddiqi, M. N. (2006). Islamic Banking and Finance in Theory and Practice: A Survey of State of the Art. Islamic Economic Studies, 13(2), 1–48.

Usmani, M. T. (2007). An Introduction to Islamic Finance. Idaratul Ma’arif, Karachi.

Usmani, M. Taqi. (2007). An Introduction to Islamic Finance. Karachi: Idaratul Ma'arif.

Zawya. (2020). Sukuk Issuance in the GCC and Beyond: A 2020 Overview. Zawya Islamic Finance Insights. https://www.ifsb.org

Опубликован

Как цитировать

Обидов , Н. (2025). ПРАВОВЫЕ И ИНСТИТУЦИОНАЛЬНЫЕ ОСНОВЫ ВНЕДРЕНИЯ ИСЛАМСКОГО ФИНАНСИРОВАНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ: ВОЗМОЖНОСТИ, ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ. Передовая экономика и педагогические технологии, 2(3), 288-299. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss3-pp288-299