BUDJET TASHKILOTLARIDA ICHKI AUDIT SAMARADORLIGIGA TAʻSIR ETUVCHI OMILLAR VA TIZIMLI MUAMMOLAR
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp855-861Annotasiya
Maqolada budjet tashkilotlarida ichki audit samaradorligiga taʻsir etuvchi omillar va tizimli muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda ichki audit xizmatining mustaqilligi, malakasi va institutsional maqomi, ichki nazorat muhiti, moliyaviy boshqaruv sifati hamda maʻlumotlar ishonchliligining auditga taʻsiri, shuningdek chora-tadbirlar rejasi ijrosi, monitoring va qayta aloqaning zaif nuqtalari oʻrganildi. Empirik asos sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining auditorlik tashkilotlari tomonidan eng koʻp sodir etiladigan qoidabuzarliklar roʻyxati hamda vazirlik tomonidan 2025-yilning birinchi yarmida besh vazirlik ichki audit xizmatlari faoliyatini baholash natijalaridan foydalanildi. Tahlil shuni koʻrsatadiki, mustaqillik, resurs va malaka kabi institutsional omillar boʻyicha baholar yuqori (87–95%) boʻlsada, xavf tahliliga asoslangan rejalashtirish (47,8%) va chora-tadbirlar rejasi ijrosi (62,6%) boʻyicha natijalar past boʻlib, aynan shular samaradorlikning tizimli zaif nuqtasidir. Maqola yakunida samaradorlikni oshirishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqilgan
Kalit so‘zlar:
ichki audit samaradorlik mustaqillik malaka institutsional maqom ichki nazorat muhiti maʻlumotlar ishonchliligi chora-tadbirlar rejasi monitoring qayta aloqaBibliografik manbalar
«Ichki audit tadbirlarini oʻtkazish qoʻllanmasi» (2022) (davlat roʻyxat raqami 3406, 2022-yil 27-dekabr).
INTOSAI. (2004) Guidelines for Internal Control Standards for the Public Sector (INTOSAI GOV 9100). (updated in 2019 as INTOSAI GUID 9100). — intosai.org.
PEFA Secretariat. (2023) Public Expenditure and Financial Accountability (PEFA) Framework. pefa.org. (Ҳозирги амалдаги PEFA Framework нашри — 2023 йил.)
Qaror (2021) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 5-maydagi 280-son qarori bilan tasdiqlangan «Ichki audit xizmati xodimlarini sertifikatlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom».
Qaror (2022) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-avgustdagi 416-son qarori bilan tasdiqlangan «Davlat organlari va tashkilotlarining ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi namunaviy nizom». — lex.uz/uz/docs/-6136910.
Qaror (2023) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 377-son qarori bilan tasdiqlangan «Vazirlik va idoralarning ichki audit xizmatlari faoliyatini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizom». — lex.uz/docs/-6568661.
The Institute of Internal Auditors (IIA). (2024) Global Internal Audit Standards. – theiia.org. (Стандартлар 2024 йил 9 январда қабул қилинган, 2025 йилдан кучга кирган.)
