Ushbu tadqiqot PISA 2022 ma’lumotlaridan (N = 56,477 o‘quvchi; 2,495 maktab) foydalangan holda, yetti post-sovet mamlakatida o‘quvchilarning o‘qitish sifati haqidagi tasavvurlari va ularning raqamli o‘qish bo‘yicha natijalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganadi. Klieme va boshqalarning o‘qitish sifati bo‘yicha konseptual yondashuviga tayangan holda — u o‘qitish usullari, sinf boshqaruvi va qo‘llab-quvvatlovchi muhitni qamrab olgan holda — uch darajali ierarxik chiziqli modellar (HLM) yordamida baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o’quvchilar tomonidan qayd etilgan o‘qitishning moslashuvi (β = 0.109), o‘qituvchi tomonidan yo‘naltirilgan o‘qitish (β = 0.076), raqamli ko‘nikmalarni o‘rgatish amaliyotlari (β = 0.230) va o‘qishga jalb etishni rag‘batlantirish (β = 0.123) raqamli o‘qish natijalari bilan ijobiy va sezilarli bog‘liqdir. Shuningdek, ijobiy intizomiy muhit (β = 0.031), o‘qituvchi qiziqishi (β = 0.073) va o‘qituvchi qo‘llab-quvvatlashi (β = 0.054) ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Aksincha, o‘qish ko‘nikmalarini mashq qilish (β = −0.051) va dars davomiyligini uzaytirish (β = −0.054) kichik salbiy bog‘liqlikni namoyon etadi. Maktab darajasidagi dispersiya natijalar o‘zgaruvchanligining katta qismini tushuntiradi (f² = 44.77%), bu esa raqamli savodxonlikni shakllantirishda institutsional omillarning muhim rolini ko‘rsatadi. Natijalar o‘qitish sifati bo‘yicha tadqiqotlarni o‘tish davridagi ta’lim tizimlariga keng tadbiq qiladi hamda post-sovet kontekstida pedagogika va ta’lim siyosati uchun amaliy tavsiyalar beradi
Ushbu maqola o‘spirinlik davrida axborot texnologiyalarining shaxs rivojlanishidagi didaktik ahamiyati va pedagogik muammolarini keng qamrovda tahlil qiladi. Maqolada axborot texnologiyalarining o‘quv jarayoniga integratsiyasi orqali o‘spirinlarning kognitiv, ijtimoiy va emotsional rivojlanishiga qanday ta'sir ko‘rsatishi ko‘rib chiqiladi. Ushbu maqolaning kirish qismida o‘spirinlik davrining xususiyatlari va zamonaviy texnologiyalar kontekstida yuzaga kelayotgan yangi pedagogik talablar bayon etilgan. Adabiyotlar tahlilida nazariy va empirik tadqiqotlar asosida axborot texnologiyalari pedagogik samaradorligi va xavf-xatarlarini ko‘rib chiquvchi manbalar muhokama qilingan. Asosiy qismda axborot texnologiyalarining o‘quv-didaktik jarayonlarda qo‘llanilish usullari, o‘qituvchi hamda muhitning roli, o‘spirinlarning individual o‘ziga xosliklarini inobatga olgan differensiyalashgan yondashuvlar va baholash tizimlari taklif etiladi.
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim tizimida pedagoglarning raqamli kompetensiyalarini rivojlantirishning dolzarbligi, uning ta’lim sifatini oshirishdagi ahamiyati hamda raqamli transformatsiya sharoitida o‘qituvchi faoliyatiga qo‘yilayotgan yangi talablar ilmiy-nazariy jihatdan yoritilgan. Shuningdek, raqamli kompetensiya tushunchasining mohiyati, tarkibiy qismlari, xalqaro tajriba hamda O‘zbekiston ta’lim tizimida ushbu kompetensiyalarni shakllantirish yo‘llari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari pedagoglarning raqamli kompetensiyalarini rivojlantirish ta’lim samaradorligini ta’minlashda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
Mаqоlаdа raqamli ta’limga o‘tish transformatsiyaga aylanishi uchun hukumatlar o‘zlarining ta’lim tizimidagi vositalar, texnologiyalar, ishtirokchilar va subyektlarning uyg‘unligini mustahkamlaydigan tizimli yondashuvni qo‘llashlari kerakligi, 2023-yilgi raqamli ta’lim istiqbollari tomonidan taqdim etilgan tahlil va tushunchalar OECD a’zolariga bu borada foydali resurslarni taqdim etganligi haqida so‘z yuritilgan
Ushbu maqolada oliy oʻquv taʼlim muassasalarida ingliz tilini oʻrganishda tanqidiy fikrlash va madaniyatlararo kompetensiyani rivojlantirish muhimligi muhokama qilinadi. Muallifning fikriga koʻra amaldagi EFL darsliklari (ingliz tili chet tili sifatida) koʻpincha madaniy bilimlarni statik faktlar sifatida taqdim etadi, bunday yondashuv esa oʻz navbatida tahliliy va tanqidiy fikrlashni cheklashi mumkin hamda anʼanaviy oʻqitish usullari koʻnikmalarni rivojlantirishga toʻsqinlik qiladi. Tadqiqotda tanqidiy fikrlashni hamda madaniyatlararo kompetensiyani rivojlantirish uchun amaldagi oʻquv qoʻllanmalari, darsliklarni qayta koʻrib chiqish, oʻqituvchilar malakasini oshirish va muqobil baholash tizimini joriy etish zarurligi taʼkidlangan.
Maqolada hozirgi bosqichda O'zbekistonda oliy ta'lim marketingining rivojlanish tendentsiyasi tahlil qilingan bo'lib, unda oliy o'quv yurtlari va ularda tahsil olayotgan talabalar sonining sezilarli darajada o'sishi, shu bilan birga har bir o'qituvchiga to'g'ri keladigan talabalar ulushining pasayishi ko'rsatilgan bo'lib, bu oliy ta'lim tizimi resurslarining samaradorligi oshganidan dalolat beradi.amalga oshirilayotgan islohotlar samaradorligini aks ettiradi. Ikkinchisining asosiy maqsadi-Oliy ta'limning mavjudligi va sifatini oshirish, milliy tizimni xalqaro ta'lim makoniga integratsiya qilish, mehnat bozorida talab yuqori bo'lgan kadrlarni tayyorlash, bu esa O'zbekistonning ijtimoiy-ta'lim sohasini yanada rivojlantirishni ta'minlashga qaratilgan.