Maqolada qoʻshilgan qiymat soligʻi bazasini hisoblashning oʻziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan hamda soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga eʼtibor qaratiladi. Bundan tashqari, qoʻshilgan qiymat soligʻi bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan oʻzgarishlar va qoʻshimchalarni qoʻllash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan

Иқтисодиётнинг эркинлашуви жараёни, фискал сиёсат ва солиқ тўловчилар солиқ салоҳиятини ошириш муаммоларининг кескинлашуви, солиқ тизими модернизациясининг самарали воситаларини давлат томонидан қўллаш кўп жиҳатдан кушилган кийматни тақсимлаш самарали солиқ механизми ташкил этилишига ҳам бевосита боғлиқдир. Бугунги кунда кўплаб мунозараларга сабаб бўлаётган солиқ тизими ислоҳининг алоҳида бир йўналиши сифатида қўшилган қийматни тақсимлаш самарали солиқ механизмини ташкил этиш йўналишларини ўрганиш муҳим аҳамиятга эга. Шундан келиб чиққан ҳолда, мазкур мақолада қўшилган қийматни солиққа тортиш масалалари муҳокама қилинади.

Ushbu maqolada O‘zbekistondagi charm sanoati misolida sanoat korxonalari samaradorligini oshirishning tashkiliy va iqtisodiy mexanizmi ko‘rib chiqiladi. Sanoatning hozirgi holatini tahlil qilish asosida (2024-yilda ishlab chiqarish hajmi 3,8 trillion so‘m, eksport 42,8 million dollar) texnologik qoloqlik, yuqori qo‘shimcha qiymatga ega tayyor mahsulotlarning past ulushi, xom ashyo eksporti uchun samarasiz soliq va bojxona siyosati va malakali kadrlar yetishmasligi kabi asosiy muammolar aniqlangan. Ushbu mexanizmni takomillashtirish yo‘nalishlari taklif qilingan, jumladan, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashni optimallashtirish, chuqur qayta ishlashni rag‘batlantirish, texnologik modernizatsiya qilish va inson resurslarini rivojlantirish. Ushbu takliflarni amalga oshirish 2030-yilga kelib eksportni 320 million dollarga yetkazish va xalqaro bozorda o‘zbek charmining raqobatbardoshligini oshirish imkonini beradi

Мамлакатимизда қўшилган қиймат солиғининг солиққа тортиш маъмурчилиги ўрганлан ҳолда уларни солиқ солишни тартибига солиш, қўшилган қиймат солиғини такомиллаштириш билан ҳам боғлиқдир. Мақолада қўшилган қиймат солиғи базасини ҳисоблашнинг ўзига хос хусусиятлари, уни аниқлашдаги айрим мураккабликлар ва муаммолар таҳлил этилган, солиқ базасининг шакллантиришни такомиллаштириш масалаларига эътибор қаратилади. Бундан ташқари қўшилган қиймат солиғи базасини аниқлаш ва ҳисоблаш юзасидан киритилган ўзгаришлар ва қўшимчаларни қўллаш натижаларга асосланиб тегишли хулосалар шакллантирилган ва тавсиялар ишлаб чиқилган.

Maqolada islom buxgalteriya hisobining mazmuni yoritilgan. Islom buxgalteriya hisobini an’anaviy buxgalteriya hisobi bilan solishtirish orqali uning mohiyatini kengroq ochib berishga harakat qilingan. Islom buxgalteriyasiga oid turli olimlar tomonidan berilgan ta’riflar keltirilgan va tahlil qilingan. Islom buxgalteriyasini to‘liq tushunish maqsadida islom moliyaviy tizimining asosiy xususiyatlariga ham to‘xtalib o‘tilgan. Shuningdek, buxgalteriya hisobotidagi mavjud hisobotlar hamda unga qo‘shimcha tarzda islom buxgalteriyasida qo‘shilgan hisobot shakllari yoritilgan. Buxgalteriya balansi hamda moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotlardagi qo‘shimcha bandlarning yuzaga kelish sabablari, ushbu bandlarda yoritiluvchi balans moddalari hamda foyda va zararga tegishli bo‘lgan moliyaviy operatsiyalarning tavsifi berilgan. Xulosa qismida, islom buxgalteriyasi va an’anaviy buxgalteriya vazifalaridagi farqli jihatlar ta’kidlab o‘tilgan

Ushbu maqolada soliq siyosatining barqarorligini ta’minlashda soliq imtiyozlarining o‘rni va ahamiyati ularning samaradorligini oshirish bo‘yicha mamlakatimizda amaldagi soliq imtiyozlarning turlari va tushumi tahlil qilingan, shuningdek ularning budjet daromadlariga ta’siri o‘rganilgan. Soliq imtiyozlarining sohalar bo‘yicha tahlillari va uning samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy va amaliy takliflar hamda tavsiyalar keltirilgan

Maqolada qonun ustuvorligi va korrupsiya bilan kurashishning Oʻzbekistonning xomashyosiz eksportiga ta’siri empirik jihatdan tahlil qilinadi. Globallashuv va xalqaro raqobatning kuchayishi sharoitida institutsional muhit tashqi savdo raqobatbardoshligining muhim omillaridan biri hisoblanadi. 2001–2022 yillarni qamrab olgan panel ma’lumotlar va kengaytirilgan gravitatsion savdo modeli asosida korrupsiyani nazorat qilish hamda qonun ustuvorligi ko‘rsatkichlarining xomashyosiz eksport hajmlariga ta’siri baholanadi. Tadqiqot natijalari qonun ustuvorligi va korrupsiya bilan kurashish eksport hajmlariga ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Olingan xulosalar eksportni diversifikatsiya qilish va yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar eksportini rivojlantirish institutsional islohotlarsiz mumkin emasligini ko‘rsatadi

Mazkur maqolada O‘zbekiston mintaqalarida oziq-ovqat sanoati korxonalarining innovatsion faolligi va ularning hududiy taqsimlanish xususiyatlari ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda oziq-ovqat sanoati milliy iqtisodiyotning strategik tarmog‘i sifatida ko‘rib chiqilib, korxonalarning innovatsion faoliyati hududiy rivojlanish darajasi, ishlab chiqarish infratuzilmasi, institutsional muhit va inson kapitali bilan uzviy bog‘liqlikda baholanadi. Innovatsion faollikning mintaqalar bo‘yicha notekis taqsimlanganligi iqtisodiy samaradorlik, raqobatbardoshlik va qo‘shilgan qiymat yaratish jarayonlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi asoslab beriladi. Maqolada hududiy tafovutlarning sabablari ochib berilib, innovatsion faollikni oshirishda mintaqaviy yondashuvning ahamiyati ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari oziq-ovqat sanoatini innovatsion rivojlantirish va hududiy iqtisodiy siyosatni takomillashtirish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi

Ushbu ilmiy maqolada raqobat va eksport tushunchasi, ularning bir-biriga o‘zaro bog‘liqligi muhokama qilinadi. Iqtisodiy raqobatbardoshlikni ta’minlashda unga ta’sir etuvchi omillar hamda uning mamlakat milliy iqtisodiyotida tutgan o‘rni, eksport samaradorligining raqobatga ta’siri hamda  raqobatning amaliy va nazariy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada iqtisodiyotda raqobat va eksport tizimining bir-biriga bog‘liq jihatlari nazariy yondashuvlar asosida o‘rganilgan

Bugungi globallashuv sharoitida iqtisodiy tizimda daromadlarning miqdori mamlakat iqtisodiy o‘sishini belgilab beruvchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Bundan tashqari daromadlar aholining turmush faravonligiga, ishlab chiqarish samaradorligi hamda mehnat unumdorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada daromadlar o‘sishini baholashning nazariy asoslari va turli xil  usullari tahlil qilinadi va asosiy makroiqtisiy ko‘rsatkichlar orqali daromadlarning so‘nggi yillardagi o‘sish tendensiyasi ko‘rib chiqiladi

To'qimachilik sanoati mahsulotlari yuqori qo'shilgan qiymat darajasiga ega, valyuta tushumi uchun qulay, mamlakat byudjetining daromad qismini shakllantiradigan hamda ijtimoiy dasturlarni amalga oshirish manbalaridan biri hisoblanadi. Shuningdek, ushbu sanoat tarmog’i aholini ish joy va daromad bilan ta'minlashda ham muhim o'rin tutadi. Shunga ko'ra, to'qimachilik sanoatining mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishdagi o'rnini e'tiborga olgan holda soha ko'rsatkichlarini tahlil etish asosida undagi majud, ammo foydalanilmagan imkoniyatlarni aniqlash zarur hisoblanadi.

Maqolada bilvosita soliqlarni Oʻzbekiston Respublikasi soliq tizimida tutgan oʻrni, soliq tizimini isloh etish, soliqlar mexanizmini yanada takomillashtirish hamda samaradorligini oshirish shuningdek, soliq sohasidagi umumeʼtirof etilgan xalqaro norma va standartlarni koʻrib chiqiladi, ilgʻor xalqaro tajribalardan xulosalar olinadi. Unda nazorat mexanizmlarini takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari belgilab berilgan, asosiy eʼtibor soliq organlarida siyosat islohotlari, texnologik integratsiya va salohiyatni oshirishga qaratilgan.