Mazkur maqolada respublikamizda so‘nggi yillarda mamlakatda soliq va moliya sohalarida tadbirkorlik faoliyatini yuritish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, investitsiya muhitini yaxshilash hamda biznes doiralarining ishonchini yanada mustahkamlashga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar yoritilgan. Shu bilan birga, iqtisodiyotda yashirin aylanma savdo va umumiy ovqatlanish, avtotransportda tashish, uy-joy qurilishi va ta’mirlash, turarjoy xizmatlarini ko‘rsatish kabi sohalar o‘rganilib, xorij tajribasi, mamlakatimizda uni qo‘llash bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar shakllantirilgan.
Maqola investitsiya jarayonining neoklassik nazariyasiga bag‘ishlangan. Maqolada neoklassik nazariya vakillari savdoning foyda olishdagi ahamiyati haqida qanday qilib kamroq tanqidiy fikrlar bildirganliklari muhokama qilinadi. Ular bu o‘zaro manfaatli bo‘lishi mumkin, ammo bu atamaning an’anaviy ma’nosida ekvivalent emas, deb ishonishgan, bu bitimda ishtirok etayotgan tomonlarga olingan tovarga nisbatan yuqori subyektiv baho berish orqali foyda olish imkoni yaratilishi bo‘yicha fikrlar keltirilgan.
Ushbu maqola nafaqat O‘zbekistondagi eksport tuzilmasining tarixiy ahamiyatini taqdim etishga, balki eksport shartlari, nisbiy narxlar va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi potensial aloqalarni nazariy va tahliliy tarzda chuqur o‘rganishga qaratilgan. Avval, Markaziy Osiyo mamlakatlarining, xususan O ‘zbekistonning turli yo‘llarini batafsil tahlil qilib, tarixiy va ijtimoiy-iqtisodiy kontekstni to‘liq tushunishga harakat qilinadi. So‘ngra, iqtisodiy omillar, o‘zgaruvchilar va ularning o‘zaro aloqalarini hisobga olib, qiziqishlar kompleksining rivojlanishi yaxshilab tahlil qilinadi.
Ushbu maqola Yangi O‘zbekistonni xorij mamlakatlari va mintaqalararo xalqaro miqyosda rivojlantirishning zamonaviy tendensiyalari, davlatlar iqtisodiy aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan strategiyalar va amaliyotlari haqida yoritib berilgan. O‘zbekiston Markaziy Osiyoda strategik ahamiyatga ega bo‘lib, Xitoy, Rossiya, AQSh va Yevropa Ittifoqi kabi yirik davlatlar va tashkilotlar bilan keng ko‘lamli hamkorlik aloqalarini rivojlantirib kelmoqda. Maqolada mamlakatimizning jahon iqtisodiyotidagi hissasi, import va eksport ulushi hamda xalqaro munosabatlarda tutgan o‘rni haqida batafsil ma’lumotlar berilgan.
Texnologiyalar shiddat bilan rivojlanib, global raqobat kuchayib borayotgan bir sharoitda insoniyat hayotining barcha sohalarida raqamli jarayonlarning ahamiyati oshib bormoqda. Davlatning boshqaruv tizimidan boshlab ijtimoiy-iqtisodiy hayotning barcha jabhalarida raqamlashgan texnologiyalardan foydalanish soha taraqqiyoti va kelajagini belgilab beradigan asosiy omilga aylandi desak xato fikr yuritmagan bo‘lamiz. Maqolada raqamli iqtisodiyot shakllanishining asosiy tendensiyalari va tarixiy bosqichlari, uning rivojlanishiga turtki bergan jarayonlar hamda zamonaviy iqtisodiy tizimning umumiy xususiyatlarini ilmiy asoslashga urg‘u beriladi. Qolaversa, so‘nggi davrda raqamli texnologiyalarning progressiv rivojlanishi va jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi fonida raqamli iqtisodiyot rivojlanishining asosiy tendensiyalari tahlil qilinadi va tegishli xulosalar chiqariladi. Tadqiqotda jahon bozorining holati, talab va taklifning mutanosibligi, zamonaviy iqtisodiy bilimlar va raqamli texnologiyalarning savdodagi hissasi xususida fikr yuritiladi. Sun’iy intellekt, BIG DATA, bulutli texnologiyalar, blokcheyn, kriptovalyutalar, mobil texnologiyalar, elektron tijorat va raqamli moliyaviy xizmatlar kabi yo‘nalishlarning iqtisodiy samaradorlikka ta’siri ko‘rib chiqilib, O‘zbekiston misolida raqamli iqtisodiyotning rivojlanish holati, mavjud muammolar va istiqbollar asosiy yo‘nalishlari borasida takliflar tayyorlanadi.
Ushbu maqolada respublika eksport takibi tahlil qilingan, mintaqalarning iqtisodiy rivojlanishi eksportning ahamiyati o’rganilgan va respublika hududlarining imkoniyatlaridan kelib chiqib eksport istiqbollari asosida takliflar berilgan.
Ushbu maqolada O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatining iqtisodiy-ijtimoiy ahamiyati va uning zamonaviy rivojlanish tendensiyalari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida ushbu tarmoqning yalpi ichki mahsulotdagi o‘rni, bandlik darajasiga ta’siri, hududiy iqtisodiy faollikni rag‘batlantirishdagi roli va tashqi savdo balansi muvozanatiga qo‘shayotgan hissasi yoritilgan. Shuningdek, sohaning rivojlanish istiqbollari texnologik modernizatsiya, raqamlashtirish, ekologik standartlarga moslashuv va xalqaro bozorga integratsiyalashuv kabi yo‘nalishlar asosida tahlil qilinadi. Maqolada nazariy yondashuvlar va dolzarb statistik ma’lumotlarga tayangan holda to‘qimachilik sanoatining transformatsion salohiyati asoslanadi va uni yanada takomillashtirishga doir amaliy tavsiyalar beriladi.
Mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlar samarasini yanada oshirish, davlat va jamiyat rivojini yangi bosqichga koʻtarish, iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, davlatning iqtisodiyotdagi ulushini kamaytirish va tarkibiy oʻzgartirishlarni jadallashtirishga qaratilgan ishlarni izchil davom ettirish maqsadida, 2023-yil 11- sentyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Harakatlar strategiyasidan – Taraqqiyot strategiyasi sari” tamoyiliga asosan “Oʻzbekiston - 2030” strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni qabul qilindi. Mazkur farmonning II yoʻnalishi aynan “Barqaror iqtisodiy oʻsish orqali aholi farovonligini taʼminlash”ga qaratilgan. Ushbu maqola Yevropa Ittifoqi granti boʻlgan ORCA HORIZON-MSCA-2023-SE-01 loyihasini qoʻllab-quvvatlash maqsadida nashr etilgan
Мақолада умумий овқатланиш хизматларининг асосий фаолият кўрсаткичлари тизимини баҳолашнинг асосий элементлари умумлаштирилган ва уни баҳолашнинг роли ўрганилиб, савдо ва миллий иқтисодиётни барқарор ривожлантириш платформасини шакллантиришда умумий овқатланиш хизматларини ривожлантиришга эътибор берилган. Умумий овқатланиш корхонаси ўз хусусиятларига кўра муркккаб ижтимоий-иқтисодий тизимларга мансуб эканлиги асосланган
Maqolada O‘zbekistonda elektron tijoratning o‘rni va savdo xizmatlarini rivojlantirishda elektron tijoratning ahamiyati tahlil qilinib, rivojlangan mamlakatlar tajribasidan foydalanishning dolzarbligi, shuningdek, elektron tijoratni rivojlantirishda uchrayotgan muammolar va ularning yechimlari ko‘rib chiqilgan
Ushbu ilmiy maqolada raqobat va eksport tushunchasi, ularning bir-biriga o‘zaro bog‘liqligi muhokama qilinadi. Iqtisodiy raqobatbardoshlikni ta’minlashda unga ta’sir etuvchi omillar hamda uning mamlakat milliy iqtisodiyotida tutgan o‘rni, eksport samaradorligining raqobatga ta’siri hamda raqobatning amaliy va nazariy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada iqtisodiyotda raqobat va eksport tizimining bir-biriga bog‘liq jihatlari nazariy yondashuvlar asosida o‘rganilgan
Мақолада Ўзбекистон миллий маҳсулотларини электрон тижорат орқали экспорт қилиш муаммолари алоҳида таҳлил этилган, соҳанинг мазмун-моҳияти, ривожланиш истиқболлари, ҳуқуқий асослари, электрон тижорат хизматлар соҳаси сафатида иқтисодиётимиздаги ўрни ва Ўзбекистонда миллий маҳсулотларни экспорт қилиш ҳажмини ошириш соҳасидаги муаммолар ва унинг ечими борасидаги таклифлар келтирилган.
Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyatida kichik biznes va tadbirkorlikning rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar tizimli tahlil qilindi. Tadqiqotning maqsadi hududda kichik biznes sektorining iqtisodiy o‘sishdagi o‘rni, uning sanoat, qishloq xo‘jaligi, qurilish, xizmatlar sohasi va tashqi savdo ko‘rsatkichlariga qo‘shayotgan hissasini aniqlashdan iboratdir. Tadqiqot metodologiyasi sifatida statistik tahlil, qiyosiy va trend tahlili, shuningdek, ilmiy adabiyotlar sharhi va amaliy ma’lumotlarni kompleks qayta ishlash usullaridan foydalanildi. Natijalar kichik biznesning hududiy iqtisodiyot barqarorligida muhim o‘rin tutishini, biroq investitsion muhit, infratuzilma va innovatsion rivojlanish omillarini yanada kuchaytirish zarurligini ko‘rsatdi. Maqola yakunida Qashqadaryo viloyatida kichik biznes va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ilmiy asoslangan xulosalar va amaliy takliflar ishlab chiqildi
Ushbu maqolada savdo korxonalarning rivojlanishi bozor konsepsiyasiga o‘tishi ularning maqsadli funksiyalarini o‘zgartirib yubordi va bu xo‘jalik jarayonini tavsiflovchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar tizimida o‘z aksini topdi. Bu maqolada chakana savdo korxonalari faoliyati, chakana savdo tizimini rivojlantirish omillari tahlil qilinadi. Chakana savdo tashkilotlarining marketing tadqiqotlari olib borildi.
