O‘ZBEKISTON POCHTA ALOQASI KORXONALARIDA RAQAMLASHTIRISH JARAYONLARINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI BAHOLASH (“O‘ZBEKISTON POCHTASI” AJ MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp3-10Annotasiya
Maqolada “O‘zbekiston pochtasi” AJ va uning hududiy filiallarida 2020–2025-yillar davomida xizmatlar tarkibi, hududiy ko‘rsatkichlar va raqamlashtirish samaradorligi dinamikasi tahlil qilindi. Tadqiqotda statistik jadvallar, hududiy taqqoslashlar va integral samaradorlik ko‘rsatkichlari asos qilib olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, davriy nashrlar va yozma xat-xabarlar hali ham xizmatlar portfelida muhim o‘rin egallaydi, biroq ularning uzoq muddatli o‘sish salohiyati cheklangan. Elektron pul o‘tkazmalari ulushining keskin pasayishi pochta tizimining fintech va mobil bank xizmatlari bilan raqobatda qiymat taklifini qayta ko‘rib chiqishi zarurligini ko‘rsatadi. Aksincha, posilka jo‘natmalari, yetkazib berish tezligi, mijozlar qoniqishi va raqamli buyurtmalar ulushidagi ijobiy siljishlar pochta tizimini elektron tijorat logistikasi va raqamli platforma modeliga bosqichma-bosqich o‘tkazish imkoniyatini tasdiqlaydi. Maqolada hududiy klasterlash, minimal raqamli standartlar, KPI/SLA monitoringi va logistika-moliyaviy xizmatlar integratsiyasini kuchaytirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqildi
Kalit so‘zlar:
pochta aloqasi raqamlashtirish iqtisodiy samaradorlik elektron operatsiyalar posilka jo‘natmalari hududiy filiallar integral indeks “O‘zbekiston pochtasi” AJBibliografik manbalar
Aguila-Obra, A.R.D., Padilla-Meléndez, A. and Al-dweeri, R.M. (2013) “The influence of electronic service quality on loyalty in postal services: the mediating role of satisfaction”, Total Quality Management & Business Excellence, 24(9–10), pp. 1111–1123.
Crew, M.A. and Brennan, T.J. (2014) The role of the postal and delivery sector in a digital age. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Crew, M.A. and Kleindorfer, P.R. (2020) The economics of postal service: a research study supported by WIK. Berlin: Springer.
Drab-Kurowska, A. and Budziewicz-Guźlecka, A. (2021) “The digital post ecosystem: example of Poland in the context of research”, Sustainability, 13(5), Article 2550.
Jaag, C. (2021) “Digitalization in the postal and delivery sector: between electronic substitution of letter mail and thriving e-commerce”, in A Modern Guide to the Digitalization of Infrastructure. Cheltenham: Edward Elgar.
Kenjabayev, A.T. and Nosirov, S.X. (2024) “Pochta aloqa korxonalarida raqamli iqtisodiyotni samaradorligini oshirishni takomillashtirish”, Raqamli iqtisodiyot, 6.
Kuldosheva, G. (2021) Challenges and opportunities of digital transformation in the public sector in transition economies: the case of Uzbekistan. Tokyo: ADBI Working Paper No. 1248.
Mamatkulov, G.R. (2022) “O‘zbekiston Respublikasi pochta aloqasi korxonalarini raqamlashtirish istiqbollari”, Raqamli iqtisodiyot ilmiy-elektron jurnali, 1.
Mamatkulov, G.R. (2025a) “Pochta aloqasi korxonalari faoliyatida raqamlashtirilgan xizmat turlarini rivojlantirish”, Agrobiznes, fan va texnologiyalar jurnali, 3(3).
Mamatkulov, G.R. (2025b) “Raqamli transformatsiya va pochta tizimi: ilg‘or davlatlar tajribasi va O‘zbekiston misolida iqtisodiy tahlil”, Agrobiznes, fan va texnologiyalar jurnali, 3(3).
Matúšková, M. and Madleňáková, L. (2017) “The impact of electronic services on universal postal services”, Procedia Engineering, 178, pp. 258–266.
Niyazov, M.Sh. (2024) “Pochta aloqa korxonasiga joriy qilinadigan raqamli texnologiyalar tahlili”, Raqamli iqtisodiyot, 8, pp. 275–282.
Qarori (2020) O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-4921-son qarori “Pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”, 14 dekabr.
Qonun (2022) O‘zbekiston Respublikasining “Pochta aloqasi to‘g‘risida’”gi Qonuni.
Qonun (2015) O‘zbekiston Respublikasining “Elektron tijorat to‘g‘risida’”gi Qonuni.
