YANGI O‘ZBEKISTONDA KREATIV IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDA SUN’IY INTELLEKTNING ROLI
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss4-pp93-101Annotasiya
Maqolada 2024-yilda qabul qilingan “Kreativ iqtisodiyot to‘g‘risida”gi Qonun (№ O‘RQ-970) hamda Prezidentning 2026-yil 16-fevraldagi PQ-64 va 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son qarorlarini amalga oshirishning ustuvor yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt (SI) kreativ iqtisodiyot rivojida muhim omil sifatida namoyon bo‘lib, ijodiy mahsulot yaratish imkoniyatlarini kengaytiradi va shu bilan birga an’anaviy kasblar oldiga yangi talab va vazifalarni qo‘yadi. Tadqiqotda SI texnologiyalarining san’at, musiqa, kino, adabiyot va media sohalariga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Generativ neyron tarmoqlar, mashinaviy o‘qitish va tabiiy tilni qayta ishlash vositalarining ijodiy jarayon samaradorligini oshirishdagi o‘rni yoritiladi. O‘zbekiston misolida SI ko‘nikmalariga ega kreativ mutaxassislarni tayyorlashning strategik zarurati asoslab beriladi. Shuningdek, mualliflik huquqi, intellektual mulk himoyasi va frilans mehnat bozoridagi o‘zgarishlar masalalari tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt SI kompetensiyalari kreativ iqtisodiyot frilans bozori raqamlashtirishBibliografik manbalar
Adomavicius, G. and Tuzhilin, A. (2005) ‘Toward the next generation of recommender systems: A survey of the state-of-the-art and possible extensions’, IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, 17(6), pp. 734–749.
Brynjolfsson, E. and McAfee, A. (2014) The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. New York: W.W. Norton & Company.
Florida, R. (2012) The rise of the creative class: Revisited. New York: Basic Books.
Goodfellow, I., Pouget-Abadie, J., Mirza, M. et al. (2014) ‘Generative adversarial nets’, Advances in Neural Information Processing Systems, 27, pp. 2672–2680.
G‘ulyamov, S.S. (2026) Yangi O‘zbekiston kreativ iqtisodiyotining raqamli transformatsiyasi. Monografiya. Toshkent: Dizayn Market.
Mirziyoyev, Sh.M. (2021) Yangi O‘zbekiston strategiyasi. Toshkent. Available at: https://qr.natlib.uz/file/read/7079bcf5-4683-4413-83df-9e1034603997.pdf
Nedelkoska, L. and Quintini, G. (2018) Automation, skills use and training. OECD Social, Employment and Migration Working Papers, No. 202. Paris: OECD Publishing.
O‘zbekiston Respublikasi (2024) “Kreativ iqtisodiyot to‘g‘risida”gi O‘RQ-970-son Qonun. 3-oktabr. Available at: https://lex.uz/ru/docs/7129290
O‘zbekiston Respublikasi (2026) “Sun’iy intellektni qo‘llash jarayonida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solish munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-1115-son Qonun. 21-yanvar. Available at: https://lex.uz/ru/docs/8011377
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022a) “Yangi O‘zbekistonning 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmon. 28-yanvar. Available at: https://lex.uz/ru/docs/5841077
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022b) “O‘zbekiston Respublikasining 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan innovatsion rivojlanish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-165-son Farmon. 6-iyul. Available at: https://lex.uz/docs/6102464
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2024) “2030-yilgacha sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-358-son Qaror. 14-oktabr. Available at: https://lex.uz/ru/docs/7158606
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2025) “Sun’iy intellekt texnologiyalarini yanada rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-189-son Farmon. 22-oktabr. Available at: https://lex.uz/ru/docs/7790236
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2026) “Kreativ iqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-64-son Qaror. 16-fevral. Available at: https://lex.uz/ru/docs/8050797
UNCTAD (2022) Creative Economy Outlook 2022. United Nations Conference on Trade and Development.
