YASHIL IPOTEKA OBLIGATSIYALARINI QO‘LLASH IMKONIYATLARI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss12-pp35-46

Annotasiya

Maqolada yashil obligatsiyalar va ularning bir turi bo‘lgan yashil ipoteka obligatsiyalarining jahon moliya bozoridagi o‘rni hamda O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Yashil obligatsiyalar investorlar mablag‘larini ekologik barqaror loyihalarga yo‘naltirish imkonini beruvchi muhim moliyaviy instrument sifatida tobora keng qo‘llanilmoqda. Xususan, AQShda yirik agentliklar tomonidan emissiya qilinayotgan yashil ipoteka obligatsiyalari energiya samarador uy-joy bozorini moliyalashtirishda yetakchi rol o‘ynaydi. Yevropa, Kanada va Avstraliya davlatlari tajribasi ham bu instrumentning xalqaro miqyosda barqaror rivojlanayotganini ko‘rsatadi. O‘zbekistonda esa yashil ipoteka bozori endigina shakllanib, milliy strategiyalar, xalqaro moliya institutlari ko‘magidagi pilot loyihalar hamda tijorat banklari mahsulotlari orqali bosqichma-bosqich joriy etilmoqda. Maqolada keltirilgan tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, yashil ipoteka obligatsiyalari nafaqat moliyaviy daromad manbai, balki iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish va barqaror iqtisodiyotga o‘tishda muhim mexanizm hisoblanadi.

Kalit so‘zlar:

yashil obligatsiyalar yashil ipoteka obligatsiyalari energiya samaradorligi barqaror moliya ESG investitsiyalar

Bibliografik manbalar

Bank.uz (n.d.) Yashil ipoteka. Available at: https://bank.uz/uz/ipoteki/zelenaya-ipoteka

Bloomberg (2023). Green bonds reached new heights in 2023. Available at: https://www.bloomberg.com/professional/insights/markets/green-bonds-reached-new-heights-in-2023/

Center for American Progress (2020). Framework for Strengthening Municipal Market Green Bond Labeling. Available at: https://www.americanprogress.org/article/framework-strengthening-municipal-market-green-bond-labeling/

Climate Bonds Initiative (2019). Green Bond Database Methodology – Annex E: Eligible Building Certifications. Available at: https://www.climatebonds.net/files/documents/publications/CBI_Method_Criteria_03D.pdf

Climate Bonds Initiative (2024). Climate Bonds Standard Version 4.1. Available at: https://www.climatebonds.net/files/documents/Climate-Bonds_Climate-Bonds-Standard_V4-1_Feb-2024.pdf

Climate Bonds Initiative (2025). Climate Bonds Standard Version 4.3 – Section 2: Eligibility Requirements for Use of Proceeds and Asset Certification. Available at: https://www.climatebonds.net/files/documents/Climate-Bonds_Section-2-in-Climate-Bonds-Standard_V4.3_May-2025.pdf

Daryo (2024) O‘zbekistonda fuqarolarga yashil ipoteka kreditlari ajratiladi (02 May 2024). Available at: https://daryo.uz/2024/05/02/ozbekistonda-fuqarolarga-yashil-ipoteka-kreditlari-ajratiladi

Devine, A., & McCollum, M. (2021). Advancing energy efficiency through green bond policies. Available at SSRN 3856312.

Devine, A., & McCollum, M. (2024). Assessing the environmental performance of green mortgage‐backed securities. Journal of Regional Science, 64(4), 1122-1153.

Domtut (n.d.) Imtiyozli “yashil ipoteka” yangi qurilishlar uchun (O‘zbekiston). Available at: https://domtut.uz/uz/blog/lgotnaya-zelenaya-ipoteka-na-novostroyki-v-uzbekistane

European Commission (2016). EU Green Bond Initiative press release. Available at: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_16_4217

Fannie Mae (n.d.). Green Bonds. Available at: https://capitalmarkets.fanniemae.com/sustainable-bonds/green-bonds

Freddie Mac (n.d.). Green Single-Family MBS. Available at: https://capitalmarkets.freddiemac.com/mbs/green-sfmbs

Gazeta.uz (2025) ADB supports Uzbekistan’s mortgage market (news, 03 April 2025). Available at: https://www.gazeta.uz/en/2025/04/03/adb/

Ginnie Mae (2022). Global Market Analysis – March 2022. Available at: https://www.ginniemae.gov/data_and_reports/reporting/Documents/global_market_analysis_mar22.pdf

Hamkorbank (n.d.) Ipoteka mahsulotlari (jismoniy shaxslar). Available at: https://hamkorbank.uz/uz/physical/mortgage/

ICMA (2015). Green Bond Guidelines for the Real Estate Sector. Available at: https://www.icmagroup.org/assets/documents/Regulatory/Green-Bonds/Green-Bond-Guidelines-for-the-Real-Estate-Sector-010615.pdf

ICMA (2022). Harmonised Framework for Impact Reporting – Green Bonds. Available at: https://www.icmagroup.org/assets/documents/Sustainable-finance/2022-updates/Harmonised-Framework-for-Impact-Reporting-Green-Bonds_June-2022-280622.pdf

IULIANO, I. (2023). L’IMPATTO DEL GREEN BOND FRAMEWORK DI FANNIE MAE SUI MORTGAGE-BACKED SECURITIES: ANALISI DELLA SOSTENIBILITÀ E DELLA QUALITÀ DEL CREDITO.

Kahveci, S. (2024). Investigation of the Greenium in Commercial Mortgage-Backed Securities (Master's thesis, Middle East Technical University).

Liaw, K. T. (2024). Green Mortgages and Green Mortgage-Backed Securities. In HANDBOOK OF ENVIRONMENTAL AND GREEN FINANCE: Toward a Sustainable Future (pp. 175-191).

Lóránt, B., & Fekete, G. (2023). Environmental impact of mortgage bond purchases: presentation of a possible estimation methodology. Cognitive Sustainability, 2(1).

Skanska (n.d.). Skanska Green Bond Framework. Available at: https://group.skanska.com/4ab550/siteassets/investors/financial-information/funding/skanska-green-bond-framework.pdf

Sustainable Invest (2023). New green bond fund investing options double in number. Available at: https://sustainableinvest.com/new-green-bond-fund-investing-options-double-in-number/

Wikipedia (n.d.). BREEAM. Available at: https://en.wikipedia.org/wiki/BREEAM

Wikipedia (n.d.). LEED. Available at: https://en.wikipedia.org/wiki/LEED

World Bank (2019). 10 years of green bonds: Creating the blueprint for sustainability across capital markets. Available at: https://www.worldbank.org/en/news/immersive-story/2019/03/18/10-years-of-green-bonds-creating-the-blueprint-for-sustainability-across-capital-markets

World Bank (2023). IBRD Impact Report FY22. Available at: https://thedocs.worldbank.org/en/doc/33420eed17c2a23660b46dc208b01815-0340022023/original/World-Bank-IBRD-Impact-Report-FY22.pdf

World Bank (n.d.) Uzbekistan’s green leap. World Bank Blogs. Available at: https://blogs.worldbank.org/en/climatechange/uzbekistan-s-green-leap-

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Astanakulov , O., & Berdaliyeva , M. (2025). YASHIL IPOTEKA OBLIGATSIYALARINI QO‘LLASH IMKONIYATLARI . Iqtisodiy Taraqqiyot Va Tahlil, 3(12), 35-46. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss12-pp35-46