O‘ZBEKISTON DAVLAT KORXONALARINI XUSUSIYLASHTIRISH: IPO/SPO MEXANIZMLARI ORQALI IMKONIYATLAR VA MUAMMOLAR

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss5-pp181-194

Annotasiya

Mazkur tadqiqot davlat korxonalarini (SOEs) boshlang‘ich ommaviy takliflar (IPO) va ikkilamchi ommaviy takliflar (SPO) orqali xususiylashtirish masalasini, ayniqsa, O‘zbekistonning rivojlanayotgan kapital bozori doirasida o‘rganadi. Koreya, Xitoy, Hindiston va Turkiya kabi davlatlarning tajribasiga tayanilgan holda, ushbu maqola davlat korxonalarining fond bozoriga chiqarilishi orqali korporativ boshqaruvni takomillashtirish, xorijiy investitsiyalarni jalb qilish, oshkoralikni ta’minlash va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Maqolada O‘zbekistonda olib borilayotgan islohotlar, investorlar bazasining zaifligi, listing infratuzilmasining yetarli emasligi, hamda oshkoralik va korporativ boshqaruvdagi muammolar tahlil qilinadi. Hukumat tomonidan yirik SOE’larning IPO orqali xususiylashtirilishi bo‘yicha jiddiy tashabbuslar kuzatilayotgan bo‘lsa-da, institut sarmoyadorlarning kamligi, underwriterlar faoliyatining zaifligi va aholining fond bozori haqida yetarli bilimga ega emasligi kabi tizimli to‘siqlar mavjud. Tadqiqot bosqichma-bosqich IPO joriy etish, investitsion banklar salohiyatini oshirish, oshkoralik tizimini kuchaytirish va aholining aksiyalarga bo‘lgan qiziqishini rag‘batlantirish bo‘yicha takliflarni ilgari suradi. Ushbu xulosalar O‘zbekistonning davlatga asoslangan iqtisodiyotdan bozor mexanizmlariga asoslangan tizimga o‘tishida muhim ahamiyatga ega bo‘ladi.

Kalit so‘zlar:

davlat korxonalari (SOEs) xususiylashtirish boshlang‘ich ommaviy taklif (IPO) ikkilamchi ommaviy taklif (SPO kapital bozorini rivojlantirish korporativ boshqaruv O‘zbekiston iqtisodiyoti fond birjasi islohoti xorijiy investitsiyalar chakana investorlar davlat sektori islohoti oshkoralik va axborot berish bozor infratuzilmasi

Bibliografik manbalar

IBRD (2023) International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank, Businesses Of The State (BOS) and Private Sector Development.

IBRD (2023) The International Bank for Reconstruction and Development/World Bank Group (December 2023), Uzbekistan Integrated State-Owned Enterprises Framework (iSOEF) Assessment.

Nicolo', G., & Andrades‐Peña, F. J. (2024). Does corporate governance influence environmental, social and governance disclosure practices of state‐owned enterprises? An international study.Corporate Social Responsibility and Environmental Management, None.

OECD (2016), Broadening the Ownership of State-Owned Enterprises: A Comparison of Governance Practices.

OECD Working Group (2003), Privatizing State-Owned Enterprises: An Overview of Policies and Practices in OECD Countries

Oliver Wyman (2021), Listing State-owned Enterprises in Emerging and Developing Economics: Lessons learned from 30 years of success and failure, the World Bank.

Otabek Narziev (2021), Uzbekistan SOEs: past reforms, existing problems, and future perspectives, The American Journal of Political Science Law and Criminology (ISSN – 2693-0803)

Said Gulyamov, et al. (2021), State Role And Securities Market Development in Uzbekistan, The American Journal of Political Science Law and Criminology, (ISSN – 2693-0803)

Sanja Borkovic and Peter Tabak (2020), Economic Performance of State-owned Enterprises in Emerging Economies, European Bank report

Shiqi Wu (2024), Financial Impact Analysis of the Restructuring and Listing of State-Owned Enterprises, Highlights in Business, Economics and Management, Volume 24.

Sunita Kikeri (2020) Privatization of State-Owned Enterprises, The Governance Brief, Is. 47

Umidjon Abdullaev (2018), State-owned Enterprises in Uzbekistan: Taking Stock and Options for the Future, European Bank for Reconstruction and Development (EBRD).

Umidjon Abdullaev (2020), State-owned Enterprises in Uzbekistan: Taking Stock and Some Reform Priorities, Asian Development Bank Institute 1068.

William L.Megginson and Maria K. Boutchkova (2000), The impact of privatization on capital market development and individual share ownership, NOTA DI LAVORO 53.2000.

Zufar Ashurov (2014), The Corporate Governance in Uzbekistan: A Special Focus on the Board’s Supervisory Role Compared with German Practice, Corporate Board: Role, Duties & Composition, Volume 10, Issue 3.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Sung Tae , K. (2025). O‘ZBEKISTON DAVLAT KORXONALARINI XUSUSIYLASHTIRISH: IPO/SPO MEXANIZMLARI ORQALI IMKONIYATLAR VA MUAMMOLAR. Iqtisodiy Taraqqiyot Va Tahlil, 3(5), 181-194. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss5-pp181-194