Mazkur tadqiqotda raqamli marketingning O‘zbekistonda aqlli turizm rivojlanishini qanday tezlashtirishi tahlil qilinadi. Mamlakat turistik oqimlarning tez o‘sishini namoyon etayotgan va xalqaro maydonda o‘z nufuzini mustahkamlab borayotgan bo‘lsa-da, turistik yo‘nalishlarni an’anaviy targ‘ib qilishdan ma’lumotlarga asoslangan aqlli turizm boshqaruviga o‘tish jarayoni hali to‘liq yakunlanmagan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston aqlli turizmni rivojlantirish uchun istiqbolli asosga ega: 2024-yilda kiruvchi turistik safarlar soni 7,96 mln ga yetgan, 2025-yil yanvar holatiga internetdan foydalanish darajasi 89,0% ni tashkil etgan, ijtimoiy tarmoqlarning faol foydalanuvchilari soni esa 11,7 mln ga yetgan. Biroq talab tuzilmasi muhim strategik muammoni ochib beradi: 2024-yilda kiruvchi safarlarning 76,7% i qarindoshlarni ziyorat qilish bilan bog‘liq bo‘lgan bo‘lsa, dam olish va rekreatsiya maqsadidagi safarlar ulushi atigi 14,9% ni tashkil etgan. Ushbu tafovut shuni anglatadiki, turistik keluvchilar sonining sezilarli qismi hali yuqori daromad keltiruvchi, turistik destinatsiyalarga yo‘naltirilgan turizmga to‘liq transformatsiya qilinmagan. Tahlil shuningdek rasmiy portallar, elektron viza tizimi, onlayn turistik agentliklar (OTA) bilan hamkorlik, mobil cashback vositalari va Eaten.uz kabi maxsus platformalarni o‘z ichiga olgan shakllanib borayotgan raqamli ekotizimni ham aniqlaydi.
Bugungi kunda jahonda turizm sohasini yanada rivojlantirish, uning makroiqtisodiy ko‘rsatkichlardagi ulushini oshirish, mamlakat hududlarida aholini yangi ish o‘rinlari bilan ta’minlash maqsadida turistik-rekreatsiya ob’ektlaridan foydalanish mexanizmlarini takomillashtirishga asos yaratadigan ilmiy tadqiqotlarga ehtiyoj ortib bormoqda. Shu jihatdan mazkur maqolada mamlakat hududlarida turistik xizmatlar bozorini rivojlantirishda marketing yondashuvining o‘rni tahlil qilingan.
Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasining muhofaza etiladigan tabiiy hududlarida ekoturizmni rivojlantirishning marketing jihatlari, O‘zbekiston Respublikasining muhofaza etiladigan tabiiy hududlarida ekoturizmni rivojlantirish mezonlariga urg‘u berilgan, huquqiy jihatlari ko‘rsatilgan va chora-tadbirlar umumlashtirilgan. O‘zbekistonda ekoturizmni jadal rivojlantirish uchun
Mazkur maqola Buxoro viloyatidagi ziyoratgohlarni raqamli texnologiyalar yordamida rivojlantirishning istiqbollarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Buxoro viloyatining turistik salohiyatini oshirish, madaniy merosni saqlash va turistlarga xizmat ko‘rsatishning sifatini yaxshilash uchun zamonaviy raqamli texnologiyalardan foydalanish muhimdir. Maqolada ziyoratgohlarni raqamlashtirish, mobil ilovalar, virtual ekskursiyalar va raqamli marketingni qo‘llashning ijobiy natijalari va istiqbollari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada bu jarayonning imkoniyatlari va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavflar haqida ham fikr yuritiladi.
Ushbu tadqiqotda turistik mahsulotlarni realizatsiya qilish jarayonida B2B (Business-to-Business) konsepsiyasining mohiyati va uning zamonaviy bozor iqtisodiyotidagi strategik ahamiyati yoritilgan
Maqolada viloyatning turizm salohiyati, hozirgi holati, muammolari va ularni hal qilishning innovatsion usullari koʻrib chiqilgan. Xorijiy tajriba va soʻnggi statistik maʼlumotlar asosida turizmni rivojlantirish boʻyicha tavsiyalar berilgan. Aqlli turizm, ekoturizm, madaniy turizm kabi innovatsion yondashuvlar orqali Navoiy viloyatining turistik imkoniyatlarini yanada rivojlantirish mumkinligi taʼkidlangan.
Mazkur maqolada internet texnologiyalarining turizm sanoatini rivojlantirish va boshqarishga ta’siri o‘rganiladi. Ushbu mavzuni yoritish uchun Janubiy Afrikada joylashgan Zimbabve Respublikasi misol sifatida tanlangan. Zimbabve 2000-yildan buyon rivojlanish jarayonida bo‘lib, bu jarayon beqaror iqtisodiyot va siyosiy vaziyat bilan to‘qnash kelish ehtimolini yuzaga keltirgan. Boy madaniy merosiga qaramay, mamlakat xalqaro reklama ta’siridan kelib chiqqan salbiy tajribalarni boshdan kechirgan bo‘lib, bunday axborotlarning tez tarqalishida onlayn platformalar muhim omil hisoblanadi. Axborot va kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) tezkor rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan deb hisoblanadi, biroq ushbu holat iqtisodiy rivojlanish bosqichida bo‘lgan turistik yo‘nalish obro‘siga zarar yetkazishi mumkinligini ham ko‘rsatadi. Tadqiqot turizm faoliyatida yuz berayotgan o‘zgarishlarning asosiy sabablarini o‘rganib, raqamli transformatsiya ta’siri ostida reklama, mijozlar bilan o‘zaro aloqalar va biznes samaradorligiga alohida e’tibor qaratadi. Shuningdek, maqolada turizm korxonalari internet texnologiyalaridan foydalanishda duch keladigan asosiy muammolar tahlil qilinadi hamda raqamli vositalardan samarali foydalanish orqali yutuqlarga erishish va raqobatchilar ustidan ustunlikka ega bo‘lish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Asosiy mavzular qatoriga raqamli marketing vazifalari, ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqatish, onlayn sayohat agentliklari (OTA)ning paydo bo‘lishi, katta ma’lumotlar (Big Data) va sun’iy intellekt (AI)dan foydalanish hamda turizm sanoatida Internet buyumlari (IoT) integratsiyasi kiradi. Yakunida, iqtisodiy rivojlanish jarayonida bo‘lgan mamlakatlarda AKTning turizmni targ‘ib qilishdagi ijobiy roli bilan birga potensial beqarorlik keltirib chiqarish ehtimoli mavjudligi ham ko‘rsatib beriladi.
