XORIJIY DAVLATLAR ISLOM DARCHALARI MOLIYAVIY SAMARADORLIGI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss6-pp120-130Annotasiya
Ushbu maqolada islom moliyasi yaxshi rivojlangan, islom banklari va islom darchalari faoliyat yuritayotgan turli mamlakatlarning 2014-2024-yillardagi moliyaviy koʻrsatkichlari empirik tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari islom darchalarining mavjud infratuzilmadan foydalanish hisobiga yuqori operatsion samaradorlik va rentabellikka ega ekanligini koʻrsatgan. Bu natijalari orqali esa hozirgi Oʻzbekiston sharoitida qaysi islom bankchiligi ustuvor tanlovga mosligi aniqlangan. Xalqaro tajriba asosida Oʻzbekiston bank tizimida islom darchalarini joriy etish uchun maqbul benchmark koʻrsatkichlari va strategik tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
islom bankchiligi islom darchasi toʻliq islom banki operatsion samaradorlik rentabellikBibliografik manbalar
Almuradov, O.A. (2021). Oʻzbekiston tijorat banklarida islom bank xizmatlari bozorini rivojlantirish istiqbollari. Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences, 1(4), 854–860.
Central Bank of Oman. (2012). Islamic Banking Regulatory Framework.
Dadabayev, U.A. (2025). Alternativ moliya bozori: “Islom darcha”lari faoliyatining mamlakatlar moliyaviy sektoriga ta'siri. Ilgʻor Iqtisodiyot va Pedagogik Texnologiyalar, 1, 129–138.
Eshimov, A.D. & Dadabayev, U.A. (2025). An'anaviy va islomiy banklarning integratsiyasi: jahon moliya bozoridagi imkoniyatlar va muammolar. Iqtisodiy Taraqqiyot va Tahlil, 1, 50–57.
Hasan, A.I. & Risfandy, T. (2021). Islamic banks' stability: Full-fledged vs Islamic windows. Journal of Accounting and Investment, 22(1), 192–205. https://doi.org/10.18196/jai.v22i1.10287
Hasan, M., & Risfandy, T. (2021). Islamic Banks' Stability: Full-Fledged vs Islamic Windows. Jurnal Akuntansi dan Investasi, 22(1), 175–189.
IFSB - Prudential and Structural Islamic Financial Indicators (PSIFIs) database. Islamic Financial Services Board, Kuala-Lumpur.
Islamic Banking Act 1983; Bank Negara Malaysia. Birinchi toʻliq islom banki — Bank Islam Malaysia Berhad (1983), islom darchalari sxemasi - 1993-yildan; 2013-yilda “Islamic Financial Services Act” bilan almashtirilgan.
Islamic Financial Services Stability Report 2025.
National Bank of the Kyrgyz Republic (NBKR); IDB–NBKR pilot loyihasi (2006), EcoIslamicBank; islom darchalari 2017-yildan (Bakai Bank, “Bank Kyrgyzstan”, Aiyl Bank). Manba: IFC, Islamic Banking and Finance Opportunities (Kyrgyz Republic).
Republic of Indonesia, Law No. 21/2008 on Sharia Banking, 68-modda (spin-off majburiyati, 2023-yilga qadar); 2023-yilgi 4-sonli Qonun bilan saqlab qolingan. Bank Muamalat Indonesia (1991); regulyator — Otoritas Jasa Keuangan (OJK).
State Bank of Pakistan, Islamic Banking Department. Meezan Bank - birinchi toʻliq islom banki (litsenziya 2002-yil); SBP uch model - mustaqil islom banki, shoʻba bank va alohida islom darchasini (stand-alone branch) belgilagan.
