USTAMA XARAJATLARNI TAQSIMLASHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss4-pp256-262Annotasiya
Maqolada ustama xarajatlarni taqsimlashning nazariy va metodologik asoslari tahlil qilinadi. Birlamchi va ikkilamchi taqsimot bosqichlari, ularning mahsulot tannarxini aniqlash va boshqaruv qarorlarini asoslashdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Sabab–oqibat tamoyili, adolatlilik, izchillik va samaradorlik kabi prinsiplarga tayangan holda xarajatlarni maqbul taqsimlash mezonlari aniqlangan. Shuningdek, zamonaviy ishlab chiqarish sharoitida ko‘p mezonli va adaptiv taqsimot modellari joriy etish zarurligi ta’kidlangan. Tadqiqot natijalari mahsulot tannarxining aniqligini oshirish, resurslardan samarali foydalanishni baholash va boshqaruv qarorlarini asoslash imkoniyatlarini kengaytiradi.
Kalit so‘zlar:
ustama xarajatlar birlamchi taqsimot ikkilamchi taqsimot mahsulot tannarxiBibliografik manbalar
The article analyzes the theoretical and methodological foundations of overhead cost allocation. The stages of primary and secondary allocation and their significance in determining product cost and substantiating managerial decisions are examined. Based on the principles of cause-and-effect, fairness, consistency, and efficiency, the criteria for optimal cost allocation are identified. Furthermore, the necessity of implementing multi-criteria and adaptive allocation models in modern production conditions is emphasized. The research findings enhance the accuracy of product costing, improve the assessment of resource utilization efficiency, and expand the opportunities for substantiating managerial decisions.










