YASHIL IPOTEKA OBLIGATSIYALARINI QO‘LLASH IMKONIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss12-pp35-46Annotasiya
Maqolada yashil obligatsiyalar va ularning bir turi bo‘lgan yashil ipoteka obligatsiyalarining jahon moliya bozoridagi o‘rni hamda O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Yashil obligatsiyalar investorlar mablag‘larini ekologik barqaror loyihalarga yo‘naltirish imkonini beruvchi muhim moliyaviy instrument sifatida tobora keng qo‘llanilmoqda. Xususan, AQShda yirik agentliklar tomonidan emissiya qilinayotgan yashil ipoteka obligatsiyalari energiya samarador uy-joy bozorini moliyalashtirishda yetakchi rol o‘ynaydi. Yevropa, Kanada va Avstraliya davlatlari tajribasi ham bu instrumentning xalqaro miqyosda barqaror rivojlanayotganini ko‘rsatadi. O‘zbekistonda esa yashil ipoteka bozori endigina shakllanib, milliy strategiyalar, xalqaro moliya institutlari ko‘magidagi pilot loyihalar hamda tijorat banklari mahsulotlari orqali bosqichma-bosqich joriy etilmoqda. Maqolada keltirilgan tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, yashil ipoteka obligatsiyalari nafaqat moliyaviy daromad manbai, balki iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish va barqaror iqtisodiyotga o‘tishda muhim mexanizm hisoblanadi.
Kalit so‘zlar:
yashil obligatsiyalar yashil ipoteka obligatsiyalari energiya samaradorligi barqaror moliya ESG investitsiyalarBibliografik manbalar
Bank.uz (n.d.) Yashil ipoteka. Available at: https://bank.uz/uz/ipoteki/zelenaya-ipoteka
Bloomberg (2023). Green bonds reached new heights in 2023. Available at: https://www.bloomberg.com/professional/insights/markets/green-bonds-reached-new-heights-in-2023/
Center for American Progress (2020). Framework for Strengthening Municipal Market Green Bond Labeling. Available at: https://www.americanprogress.org/article/framework-strengthening-municipal-market-green-bond-labeling/
Climate Bonds Initiative (2019). Green Bond Database Methodology – Annex E: Eligible Building Certifications. Available at: https://www.climatebonds.net/files/documents/publications/CBI_Method_Criteria_03D.pdf
Climate Bonds Initiative (2024). Climate Bonds Standard Version 4.1. Available at: https://www.climatebonds.net/files/documents/Climate-Bonds_Climate-Bonds-Standard_V4-1_Feb-2024.pdf
Climate Bonds Initiative (2025). Climate Bonds Standard Version 4.3 – Section 2: Eligibility Requirements for Use of Proceeds and Asset Certification. Available at: https://www.climatebonds.net/files/documents/Climate-Bonds_Section-2-in-Climate-Bonds-Standard_V4.3_May-2025.pdf
Daryo (2024) O‘zbekistonda fuqarolarga yashil ipoteka kreditlari ajratiladi (02 May 2024). Available at: https://daryo.uz/2024/05/02/ozbekistonda-fuqarolarga-yashil-ipoteka-kreditlari-ajratiladi
Devine, A., & McCollum, M. (2021). Advancing energy efficiency through green bond policies. Available at SSRN 3856312.
Devine, A., & McCollum, M. (2024). Assessing the environmental performance of green mortgage‐backed securities. Journal of Regional Science, 64(4), 1122-1153.
Domtut (n.d.) Imtiyozli “yashil ipoteka” yangi qurilishlar uchun (O‘zbekiston). Available at: https://domtut.uz/uz/blog/lgotnaya-zelenaya-ipoteka-na-novostroyki-v-uzbekistane
European Commission (2016). EU Green Bond Initiative press release. Available at: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_16_4217
Fannie Mae (n.d.). Green Bonds. Available at: https://capitalmarkets.fanniemae.com/sustainable-bonds/green-bonds
Freddie Mac (n.d.). Green Single-Family MBS. Available at: https://capitalmarkets.freddiemac.com/mbs/green-sfmbs
Gazeta.uz (2025) ADB supports Uzbekistan’s mortgage market (news, 03 April 2025). Available at: https://www.gazeta.uz/en/2025/04/03/adb/
Ginnie Mae (2022). Global Market Analysis – March 2022. Available at: https://www.ginniemae.gov/data_and_reports/reporting/Documents/global_market_analysis_mar22.pdf
Hamkorbank (n.d.) Ipoteka mahsulotlari (jismoniy shaxslar). Available at: https://hamkorbank.uz/uz/physical/mortgage/
ICMA (2015). Green Bond Guidelines for the Real Estate Sector. Available at: https://www.icmagroup.org/assets/documents/Regulatory/Green-Bonds/Green-Bond-Guidelines-for-the-Real-Estate-Sector-010615.pdf
ICMA (2022). Harmonised Framework for Impact Reporting – Green Bonds. Available at: https://www.icmagroup.org/assets/documents/Sustainable-finance/2022-updates/Harmonised-Framework-for-Impact-Reporting-Green-Bonds_June-2022-280622.pdf
IULIANO, I. (2023). L’IMPATTO DEL GREEN BOND FRAMEWORK DI FANNIE MAE SUI MORTGAGE-BACKED SECURITIES: ANALISI DELLA SOSTENIBILITÀ E DELLA QUALITÀ DEL CREDITO.
Kahveci, S. (2024). Investigation of the Greenium in Commercial Mortgage-Backed Securities (Master's thesis, Middle East Technical University).
Liaw, K. T. (2024). Green Mortgages and Green Mortgage-Backed Securities. In HANDBOOK OF ENVIRONMENTAL AND GREEN FINANCE: Toward a Sustainable Future (pp. 175-191).
Lóránt, B., & Fekete, G. (2023). Environmental impact of mortgage bond purchases: presentation of a possible estimation methodology. Cognitive Sustainability, 2(1).
Skanska (n.d.). Skanska Green Bond Framework. Available at: https://group.skanska.com/4ab550/siteassets/investors/financial-information/funding/skanska-green-bond-framework.pdf
Sustainable Invest (2023). New green bond fund investing options double in number. Available at: https://sustainableinvest.com/new-green-bond-fund-investing-options-double-in-number/
Wikipedia (n.d.). BREEAM. Available at: https://en.wikipedia.org/wiki/BREEAM
Wikipedia (n.d.). LEED. Available at: https://en.wikipedia.org/wiki/LEED
World Bank (2019). 10 years of green bonds: Creating the blueprint for sustainability across capital markets. Available at: https://www.worldbank.org/en/news/immersive-story/2019/03/18/10-years-of-green-bonds-creating-the-blueprint-for-sustainability-across-capital-markets
World Bank (2023). IBRD Impact Report FY22. Available at: https://thedocs.worldbank.org/en/doc/33420eed17c2a23660b46dc208b01815-0340022023/original/World-Bank-IBRD-Impact-Report-FY22.pdf
World Bank (n.d.) Uzbekistan’s green leap. World Bank Blogs. Available at: https://blogs.worldbank.org/en/climatechange/uzbekistan-s-green-leap-
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Litsenziya

Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.









