O‘ZBEKISTON AHOLISINI 2050-YILGACHA PROGNOZLASHDA GAT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH METODOLOGIYASI
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss1-pp571-579Annotasiya
Mazkur tadqiqotda O‘zbekiston aholisining 2050-yilgacha demografik rivojlanishini prognozlashda geografik axborot tizimlari (GAT) texnologiyalaridan foydalanish metodologiyasi ishlab chiqildi. Tadqiqotning asosiy maqsadi aholi soni, yosh-jins tarkibi, hududiy joylashuvi, urbanizatsiya jarayonlari hamda ichki va tashqi migratsiya oqimlarini hududlar kesimida kompleks tahlil qilish va prognozlash mexanizmini takomillashtirishdan iborat. Tadqiqot natijalari davlat rejalashtiruvi, hududiy rivojlanish strategiyalari, mehnat bozori prognozlari va ijtimoiy infratuzilmani optimallashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. GAT texnologiyalaridan foydalanish demografik prognozlarning aniqligi va vizual tahlil imkoniyatlarini oshirib, qaror qabul qilish jarayonini ilmiy asoslashga xizmat qiladi
Kalit so‘zlar:
O‘zbekiston aholisi demografik prognoz 2050-yil geografik axborot tizimlari (GAT) fazoviy tahlil kohort-komponent usuli urbanizatsiya migratsiya aholi zichligi hududiy rivojlanish ssenariyli prognozlash demografik modellashtirishBibliografik manbalar
Butler, K., Li, S. (X.) and Liu, J. (2021) “Looking to the future: Using GIS to model and predict population”, ArcGIS Blog. Available at: https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-pro/analytics/looking-to-the-future-using-gis-to-model-and-predict-population
Chen, G., Li, X., Liu, X., Chen, Y., Liang, X., Leng, J., Xu, X., Liao, W., Qiu, Y., Wu, Q. and Huang, K. (2022) “Projecting 1 km-grid population distributions from 2020 to 2100 globally under shared socioeconomic pathways”, Scientific Data, 9(1), p. 563. doi: 10.1038/s41597-022-01675-x.
Matthews, S.A. and Goodchild, M.F. (2013) “Progress in spatial demography”, Demographic Research, 28, pp. 271-312. doi: 10.4054/DemRes.2013.28.10.
Вишневский, А.Г. и Захаров, С.В. (2016) “Тенденции рождаемости в России за последние четыре десятилетия”, Демографическое обозрение, 3(3), сс. 6-38. doi: 10.17323/demreview.v3i3.
Гусев, А.В., Андрейченко, А.Е., Котловский, М.Ю., Тарасенко, Т.Д., Деев, И.А. и Кобякова, О.С. (2023) “Краткосрочное прогнозирование показателей смертности на основе оперативных данных методом машинного обучения”, Демографическое обозрение, 10(2), сс. 132-142. doi: 10.17323/demreview.v10i2.17768.
Рыбаковский, Л.Л. и Кожевникова, Н.И. (2015) “Методологические основы и современные методы демографических прогнозов”, “Народонаселение”, 3(69), сс. 4-17.
Тожиева, З.Н., Оманова, М.Қ. ва бошқалар (2024) “Ўзбекистон. Демографик ривожланиш ва урбанизация”, ResearchGate. DOI: 10.13140/RG.2.2.35847.55523.
Убайдуллаева, Р.А., Ата-Мирзаев, О.Б. и Умарова, Н. (2006) Ўзбекистон демографик жараёнлари ва аҳоли бандлиги. Тошкент: Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси.
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Litsenziya
Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.
