Maqolada makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning aholi turmush darajasi va farovonligiga ko‘rsatadigan ta’siri kompleks tahlil etilgan. O‘zbekiston iqtisodiyoti misolida 2020-2024 yillar davomida kuzatilgan makroiqtisodiy o‘zgarishlarning aholining farovonlik darajasiga ta’siri tahlil qilinib, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
Bugungi globallashuv sharoitida iqtisodiy tizimda daromadlarning miqdori mamlakat iqtisodiy o‘sishini belgilab beruvchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Bundan tashqari daromadlar aholining turmush faravonligiga, ishlab chiqarish samaradorligi hamda mehnat unumdorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada daromadlar o‘sishini baholashning nazariy asoslari va turli xil usullari tahlil qilinadi va asosiy makroiqtisiy ko‘rsatkichlar orqali daromadlarning so‘nggi yillardagi o‘sish tendensiyasi ko‘rib chiqiladi
Ushbu tadqiqot 1997–2023-yillar davrida O‘zbekistonda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar (TXI), iqtisodiy o‘sish va savdo ochiqligi o‘rtasidagi sabab-oqibat munosabatlarini o‘rganadi. Kengaytirilgan Dikkey-Fuller (ADF) testiga ko‘ra barcha ko‘rsatkichlar birinchi tartibli integrallashgan, ya’ni I(1) ekanligi aniqlangan. Yohansen kointegratsiya testi esa ko‘rib chiqilayotgan o‘zgaruvchilar o‘rtasida kamida ikkita uzoq muddatli kointegratsiya vektorining mavjudligini tasdiqlaydi. Qisqa va uzoq muddatdagi sababiy aloqalarni tekshirish uchun Vektor xatolikni tuzatish modeli (VECM) qo‘llanilgan. Natijalar TXI, iqtisodiy o‘sish va savdo ochiqligi o‘rtasida har ikkala vaqt momentida ham ikki tomonlama (bi-yo‘nalishli) munosabat mavjudligini ko‘rsatadi. Ushbu natijalar savdo liberallashuvi va investitsiya muhiti bo‘yicha siyosatlarning iqtisodiy o‘sish, TXI oqimlari va savdo hajmining bir vaqtning o‘zida o‘sishini rag‘batlantirishi mumkinligini anglatadi. Tadqiqot O‘zbekistonning makroiqtisodiy barqarorligi va uzoq muddatli rivojlanishini ta’minlash uchun savdo va investitsiya siyosatini uyg‘unlashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni ilgari suradi.
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya jarayonining mohiyati hamda uning aholi turmush darajasiga ko‘rsatayotgan ta’siri tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda bandlik va ishsizlik darajasi kabi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha O‘zbekiston aholisining ijtimoiy holati va turmush darajasidagi o‘zgarishlar ko‘rib chiqilgan. Raqamli transformatsiyasining aholi turmush sifatiga ijobiy ta’siri aniqlandi, bu raqamli infratuzilmadan foydalanuvchilar ulushining oshishi, aholining raqamli savodxonligining o‘sishi, raqamli xizmatlarning yangi turlarining paydo bo‘lishi, iqtisodiyotning keng ko‘lamli transformatsiyasi natijasida mamlakatning raqamli makonidagi o‘zgarishlar fonida yangi biznes jarayonlari va bandlik shakllarining paydo bo‘lishi bilan ifodalanadi. Shuningdek, raqamli transformatsiyaning ijobiy jihatlari bilan bir qatorda mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ham ko‘rib chiqiladi