Mazkur maqolada oziq-ovqat sanoati korxonalarida ishlab chiqarish salohiyatini boshqarishning nazariy-uslubiy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida ishlab chiqarish salohiyati tushunchasining iqtisodiy mohiyati, uning tarkibiy elementlari, shakllanish va rivojlanish omillari hamda boshqaruv mexanizmlari bo‘yicha xorijiy va mahalliy olimlarning ilmiy qarashlari tizimli tahlil qilingan. Ishlab chiqarish salohiyatiga nisbatan mavjud nazariy yondashuvlarning qiyosiy tahlili asosida mualliflik ta’rifi taklif etilgan hamda mazkur kategoriyaning moddiy-texnika, mehnat, moliyaviy, innovatsion, intellektual va raqamli tarkibiy qismlardan tashkil topgan kompleks tizim ekanligi asoslangan. Oziq-ovqat sanoati korxonalarida ishlab chiqarish salohiyatini baholash va boshqarishning ilmiy asoslangan mexanizmlarini takomillashtirish mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish hamda eksport salohiyatini oshirishning muhim sharti ekanligi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari va ishlab chiqilgan takliflar oziq-ovqat sanoati korxonalarida strategik boshqaruv tizimini takomillashtirish hamda ishlab chiqarish samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan
Ushbu maqolada geoaxborot texnologiyalari (GIS) asosida eksportga yo‘naltirilgan ishlab chiqarish zonalarini joylashtirish va hududlarning eksport salohiyatini oshirishning ilmiy-uslubiy asoslari yoritilgan. Tadqiqotda hududlarning iqtisodiy, transport-logistika, infratuzilmaviy va investitsion ko‘rsatkichlarini fazoviy tahlil qilish imkoniyatlari baholangan. Xorijiy tajribalar, jumladan, interaktiv investitsiya xaritalari hamda geoaxborot tizimlaridan foydalanish amaliyoti tahlil qilinib, ularning investitsiya qarorlarini qabul qilish va eksport infratuzilmasini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslangan. Shuningdek, O‘zbekiston hududlari bo‘yicha aholi jon boshiga yalpi hududiy mahsulot va sanoat ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari asosida hududiy tafovutlar aniqlanib, eksport salohiyatini oshirishga qaratilgan takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari GIS texnologiyalarini hududiy rejalashtirish va eksportga yo‘naltirilgan ishlab chiqarishni joylashtirishda samarali analitik vosita sifatida qo‘llash maqsadga muvofiqligini ko‘rsatadi
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida qurilish materiallari sanoati rivojlanishining zamonaviy tendensiyalari tahlil qilinib, ishlab chiqarish jarayonlarini sifat menejmenti tamoyillari asosida tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Sifat menejmenti tizimlarini joriy etishda xalqaro ISO 9001:2015 standartining ahamiyati, uning iqtisodiy samaradorlik va raqobatbardoshlikka ta’siri ilmiy asoslangan. 2018-2024 yillar davomida qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmlari, eksport ko‘rsatkichlari va ISO standartlariga ega korxonalar ulushi bo‘yicha tahliliy jadvallar shakllantirilib, ularning o‘zgarish dinamikasi ochib berilgan. Shuningdek, sifat menejmenti tizimini joriy etish natijasida korxonalarda ishlab chiqarish samaradorligi, energiya tejamkorligi va mahsulot sifati ko‘rsatkichlarining o‘sishi aniqlangan.
Mazkur maqolada O‘zbekiston eksport diversifikatsiyasining joriy holati va uni innovatsiyalar orqali rivojlantirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda eksport diversifikatsiyasi indekslari, “Revealed Comparative Advantage” (RCA) va “Product Space” metodologiyalaridan foydalanilgan. Tahlil natijalari O‘zbekiston eksportida an’anaviy mahsulotlar ustunligini saqlab qolayotganini, biroq innovatsion rivojlanish, inson kapitali va ishlab chiqarish salohiyatini kuchaytirish orqali yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlarga o‘tish imkoniyatlari mavjudligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari eksport siyosatini takomillashtirish va innovatsiyalar asosida tarkibiy transformatsiyani jadallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi
Ushbu maqolada mintaqaviy iqtisodiy nazariya va institutsional tahlildan foydalangan holda kichik biznesni mezo-darajada qo‘llab-quvvatlashning iqtisodiy mexanizmini o‘zgartirishning hozirgi holati va strategik ko‘rsatmalari ko‘rib chiqiladi. Qashqadaryo viloyati va O‘zbekiston Respublikasida 2022–2025 yillardagi empirik statistik ma'lumotlardan foydalangan holda, sektorning inson resurslari salohiyati va uning yalpi mintaqaviy mahsulot va yalpi ichki mahsulotni shakllantirishdagi ulushi chuqur qiyosiy tahlil qilinadi. Mahalliy iqtisodiy tizimning makroiqtisodiy anomaliyasi asoslanadi, YaHM tuzilmasida kichik biznesning juda yuqori ustunligi 70,6% gacha va o‘zgaruvchan ko‘rsatkichlar. Vaqt tendensiyalarini baholash uchun ekonometrik vositalardan foydalangan holda, muallif keng ko‘lamli qo‘llab-quvvatlash modelining asosiy institutsional cheklovlarini aniqlaydi va mintaqaning moliyaviy va ishlab chiqarish aloqalarini diversifikatsiya qilishga qaratilgan makroiqtisodiy tartibga solish infratuzilmasini sifatli modernizatsiya qilishning keng qamrovli, ilmiy asoslangan mexanizmini ishlab chiqadi
Mazkur maqolada yoqilg‘i-energetika korxonalarining mamlakat iqtisodiy rivojlanishidagi strategik ahamiyati, ularning makroiqtisodiy barqarorlikka qo‘shayotgan hissasi hamda energetik xavfsizlikni ta’minlashdagi roli keng ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida energiya resurslarining (neft, gaz, ko‘mir va elektr energiyasi) sanoat tarmoqlarini barqaror ta’minlashdagi vazifalari, investitsion oqimlar dinamikasi va sohaga xos tizimli muammolar ko‘rib chiqildi. Shuningdek, O‘zbekiston kontekstida yoqilg‘i-energetika korxonalarining iqtisodiy salohiyatini kuchaytirish, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini joriy etish, modernizatsiya jarayonlari va xorijiy investitsiyalarni jalb etish masalalari ilmiy-nazariy asosda yoritildi. Maqolada mualliflar kompleks metodologik yondashuv asosida statistik tahlil, komparativ taqqoslash va ekspert intervyularidan foydalanib, sohaning hozirgi holatini baholadilar hamda uni mintaqaviy va xalqaro tajribalar bilan solishtirdilar. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, yoqilg‘i-energetika sektori mamlakat YAIMida yuqori ulushga ega bo‘lib, eksport salohiyati va ichki talabni qondirish orqali iqtisodiy o‘sishga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, energiya samaradorligining pastligi, ishlab chiqarish quvvatlarining eskirganligi va investitsion yetishmovchilik kabi muammolar sektorning barqaror rivojlanishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Ushbu maqolada mintaqalarda investitsiоn jоzibаdоrlikni bаhоlаshning tаsnifiy kо‘rsаtkichlаri keltirilgan bo’lib, shu asosida Qаshqаdаryо vilоyаti tumаn (shаhаr)lаrining investitsiyа sаlоhiyаti vа investitsiоn risk dаrаjаsi bо‘yichа guruhlаsh amalga oshirilib, hududlаrning investitsiyа jоzibаdоrligini ifоdаlоvchi integrаl qiymаti hisоblаngаn.