Maqolada Oʻzbekiston Respublikasidagi mavjud tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari – eksportchi korxonalarga moliyaviy yordam koʻrsatish yoʻnalishlaridan xalqaro standartlarni joriy qilish va sertifikatlash, xorijiy vakolatli organlarda milliy mahsulotlar va brendlarni (tovar belgilarini) roʻyxatdan oʻtkazish, savdo uylarini ochish va saqlash, ofis, savdo va ombor binolarini ijaraga olish bilan bogʻliq chet eldagi xarajatlarni qoplab berish, koʻrgazma-yarmarka tadbirlarida ishtirok etish va mahalliy mahsulotlar va brendlar boʻyicha raqamli reklama boʻyicha ajratiladigan moliyaviy yordamlarning tahlilini amalga oshirish orqali taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Ushbu maqolada korxonalarning investitsiya faoliyatida moliyaviy barqarorlikni ta’minlashning nazariy asoslari, rivojlanish bosqichlari va amaliy mexanizmlari tahlil qilinadi. Xalqaro tajribalar hamda O‘zbekiston korxonalari misolida moliyaviy barqarorlikka ta’sir etuvchi omillar aniqlanib, kapital tuzilmasi, likvidlik, risk boshqaruvi va moliyalashtirish manbalarining diversifikatsiyasi bo‘yicha strategik takliflar ishlab chiqilgan.
Ilmiy maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida milliy iqtisodiyotga avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalarini joriy etishni oʻrganish va undan samarali foydalanish yoʻllarini hamda unga ta'sir etuvchi omillarni hamda raqamli texnologiyalarni joriy etish va rivojlantirishning asosiy vazifalari,raqamli texnologiyalar asosida avtomatlashtirilgan axborot tizimlarini loyihalashda va ushbu tizimlarni tashkil etishda bir qator kamchiliklari, raqamlashtirish dasturini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun shu sohadagi butun jahon hamjamiyati tamoyillari koʻrsatib oʻtilgan.
Ushbu tadqiqot Oʻzbekistonda strategik turizmni rivojlantirish omili sifatida gastronomik turizmning oʻrnini oʻrganadi. Unda umumiy ovqatlanish xizmatlari kabi turizm sanoatining resurs salohiyatini qoʻllash va uning iqtisodiy oʻsishga taʼsiri muhokama qilinadi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, aholining madaniy xabardorligi va xarid qobiliyati ortib borayotgani, xorijlik sayyohlar soni ortib borayotgani gastronomik turizmni rivojlantirish uchun qulay shart-sharoit yaratgan. Sotsiologik soʻrovlar va iqtisodiy tahlillar kabi sifat va miqdoriy tadqiqotlardan foydalangan holda, tadqiqot shuni koʻrsatadiki, oziq-ovqat madaniyati anʼanalari, inson kapitali va yangi texnologiyalar turizm biznesida raqobatbardoshlikning asosiy omillari hisoblanadi. Restoran biznesi ham xizmat koʻrsatish korxonalari, ham madaniyat elchilari boʻlishga koʻproq moyil boʻlib, bu manzilning obroʻsini oshiradi. Tadqiqot natijalariga koʻra, yoʻnaltirilgan investitsiyalar va innovatsion rivojlanish bilan Oʻzbekiston Ipak yoʻli boʻylab dunyodagi yetakchi gastronomik turizm markazlaridan biriga aylanishi mumkin.
Мақолада корхоналарда амалга ошириладиган капитал инвестицияларнинг амалдаги ҳолати, уларнинг ҳисобини юритишнинг амалий муаммолари, рақамли иқтисодиётни шакллантириш шароитида капитал инвестициялар ҳисобини халқаро тажрибалардан келиб чиққан ҳолда такомиллаштириш масалалари очиб берилган.
Мақолада тўқимачилик корхоналарини самарали бошқаришда стратегик режалаштиришни тузиш ва уни амалга оширишни ташкил этишнинг мантиқий модели ва блок схемасини ишлаб чиқиш масаласи ўрганилган.
Xitoy dunyodagi eng yetakchi eksportga yo‘naltirilgan iqtisodiyotlardan biri bo‘lib, eksportni davlat tomonidan moliyaviy qo‘llab-quvvatlashning eng rivojlangan tizimiga ega mamlakat sifatida ajralib turadi. Ushbu tizimning markazida Xitoy Eksport-import banki, Xitoy Taraqqiyot banki, davlat eksport-kredit sug‘urta agentligi Sinosure, shuningdek, byudjet va soliq rag‘batlantirish mexanizmlari mavjud. Maqolada Xitoyning eksportni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha institutsional tuzilmasi va mexanizmlari tahlil qilinadi hamda ushbu modelning yuqori samaradorligini belgilovchi omillar aniqlanadi.
Tadqiqotda Xitoyning davlat eksport siyosatining asosiy elementlari normativ-huquqiy tartibga solish, kreditlash, sug‘urtalash, subsidiyalash instrumentlari hamda tashqi savdo jarayonlarining raqamlashtirilishi kompleks tarzda yoritilgan.
Ushbu maqolada qurilish materiallari sanoati korxonalarida ekologik faoliyatga qaratilgan investitsiyalarni buxgalteriya hisobida alohida obyekt sifatida aks ettirish zarurati tahlil qilingan. Amaldagi hisob siyosatida ekologik vositalar umumiy asosiy vositalar tarkibida yuritilishi ularning iqtisodiy samaradorligini aniq baholashga to‘sqinlik qilayotgani aniqlangan. Shu munosabat bilan 0100 schyoti doirasida 0192 va 0193 subhisoblarni joriy etish taklif etiladi. Mazkur subhisoblar orqali chang ushlovchi, chiqindini qayta ishlovchi va atmosfera tozalovchi uskunalarni aniq tasniflash, amortizatsiyasini hisoblash va monitoringini olib borish imkoniyati yaratiladi.
Investitsiyalar iqtisodiy tiklanishning kalitidir va turli mamlakatlar doimiy ravishda bir xil muammo bilan kurashmoqda uni qanday jalb qilish. Maxsus iqtisodiy zonalarni u yoki bu shaklda yaratish iqtisodiyotga xorijiy investitsiyalarni jalb qilishning samarali makroiqtisodiy vositalaridan biridir. Ushbu maqolada MIXlar O‘zbekiston hududlariga ta’siri nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi va ularning hozirgi rivojlanishi tahlil qilinadi. MIXlarni tahlil qilish va tizimlashtirish bizga rivojlanish tendensiyalari, eksportga yo‘naltirilgan korxonalarni yaratish zarurati haqida xulosalar chiqarish va ularning faoliyati va O‘zbekiston hududlari iqtisodiyotiga qo‘shgan hissasini baholashni kuchaytirish imkonini beradi
Iqtisodiyotning jadallik bilan raqamlashtirilishi sharoitida mehnat unumdorligini oshirish masalasi kichik biznes subyektlari uchun alohida dolzarblik kasb etmoqda. Chunki mehnat resurslaridan samarali foydalanish darajasi tadbirkorlik subyektlarining raqobatbardoshligi va barqarorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada raqamli transformatsiya sharoitida kichik korxonalar faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari inobatga olingan holda mehnat unumdorligini oshiruvchi asosiy omillar tahlil qilinadi. Institutsional cheklovlar, tashkiliy-boshqaruv to‘siqlari va raqamli yechimlarning amaliy boshqaruvga joriy etilish darajasi chuqur o‘rganiladi. Ayniqsa, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari, raqamli tahlil vositalari va biznes-jarayonlarni shaxsiylashtirish texnologiyalarining ichki resurslardan samarali foydalanishdagi roli tahlil etiladi. Empirik ma’lumotlar va xalqaro tajribalar asosida mehnat samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi raqamli muhitni shakllantirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari kichik biznesning raqamli iqtisodiyot sharoitida barqaror rivojlanishini ta’minlash strategiyalarini ishlab chiqishda foydali bo‘lishi mumkin.
Ushbu maqolada mintaqa sanoatida raqamli xizmatlar tijoratini rivojlantirishning xorij tajribalari va ularni mamlakatda qo‘llash hamda raqamli iqtisodiyot sharoitda sanoat tarmoqlarini barqaror rivojlantirish muammolarni hal etish uchun xorij tajribalarini amaliyotga qo‘llash, chuqur mashinani o‘rganish algoritmlarini ishlab chiqish zaruriyati muhokama qilinadi. Yirik xorijiy kompaniyalar, universitetlar va ilmiy agentliklar hozirda AI sohasida ish olib bormoqda. Ushbu sohada ishlaydigan 1000 dan ortiq startaplar ro‘yxati mavjud. Rahbarlar Google, IBM, Microsoft, Amazon, Apple, DARPA va boshqalar kabi taniqli brendlar misol uchun, Microsoft tomonidan nutqni aniqlashda katta sakrash amalga oshirildi, u o‘zining nutqni aniqlash tizimi endi tirik odam tomonidan nutqni tan olish kabi jihatlari yoritilgan.
Иқтисодиётнинг рақамли трансформацияси шароитида франчайзинг масштабланадиган ва барқарор бизнес модели сифатида янги стратегик аҳамият касб этмоқда. Ушбу мақолада Франция, Италия ва Германия мисолида франчайзинг ривожланишининг қиёсий таҳлили келтирилган. Тадқиқот институционал ва ҳуқуқий асослар, иқтисодий кўрсаткичлар, рақамли етишганлик даражаси ҳамда бизнес-модельларнинг трансформациясига алоҳида эътибор қаратган. Хулосалар шуни кўрсатадики, рақамлилашув франчайзинг тармоқларининг самарадорлигини оширади, кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлашни чуқурлаштиради ва интеллектуал мулк ҳуқуқларини ҳимоя қилишни мустаҳкамлайди
Maqolada savdo hududlarida tovarlarni samarali joylashtirish va namoyish qilishning nazariy va amaliy jihatlari o‘rganilgan. Tovarlarni to‘g’ri joylashtirish va vizual namoyish qilish savdo samaradorligini oshirish, xaridor e’tiborini jalb qilish va xarid qilish faoliyatini rag’batlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotda turli chakana savdo korxonalari tajribasi tahlil qilinib, hududni optimallashtirish, tovar kategoriyalarini segmentatsiyalash va ko‘rgazma dizayni, promo materiallar va vizual merchandising usullari orqali sotuvni oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Maqola chakana savdo menejerlari, sotuv bo‘yicha mutaxassislar va marketing bo‘yicha tadqiqotchilar uchun foydali bo‘lib, zamonaviy savdo hududlarida tovarlarni joylashtirish va namoyish qilish texnologiyalarini samarali qo‘llashga yo‘naltirilgan.
Mazkur maqolada kichik biznes subyektlarining tashqi bozorlarga chiqishini kengaytirish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari kompleks tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida globallashuv sharoitida kichik biznesning eksport salohiyatini oshirish, xalqaro bozor talablariga moslashuv darajasini kuchaytirish hamda raqobatbardoshligini ta’minlashning institutsional, tashkiliy-iqtisodiy va moliyaviy mexanizmlari yoritilgan. Shuningdek, eksport infratuzilmasini rivojlantirish, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash vositalarining samaradorligini oshirish, eksportchi kichik korxonalar uchun axborot-ta’minot va konsalting xizmatlarini takomillashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijasida kichik biznes subyektlarining tashqi bozorlarga chiqishidagi mavjud muammolar aniqlangan hamda ularni bartaraf etishga qaratilgan amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Ushbu takliflar kichik biznesning eksport faoliyatini faollashtirish, yangi tashqi bozorlarga kirib borish imkoniyatlarini kengaytirish va milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishiga xizmat qilishi asoslab berilgan
Ushbu maqolada korxonalarda innovatsion faoliyat samaradorligini baholashning ilmiy-uslubiy yondashuvlari tahlil qilingan. Maqolada innovatsion faoliyatni tashkil etishning resurs talablari, sifat va miqdoriy baholash mezonlari, shuningdek, yetakchi rus va xorijiy olimlarning ilmiy qarashlari (Zavlin, Fatxutdinov, Safronov, Somonkova va boshqalar) asosida nazariy asoslar ochib berilgan. Shuningdek, innovatsion faoliyat samaradorligini baholashda diskontlash usuli, foyda indeksi (PI), sof joriy qiymat (NPV) va ichki foyda normasi (IRR) kabi ko‘rsatkichlardan foydalanishning mohiyati ochib berilgan