SUN’IY INTELLEKTNI TAHLIL QILISH VA UNING JAMOATCHILIK BILAN ALOQALAR STRATEGIYALARIGA TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss3-pp428-436Annotasiya
Sun’iy intellekt (SI) tarixi hisoblash texnologiyalarining rivojlanishi va inson tafakkurini formallashtirishning yo‘llarini izlash bilan chambarchas bog‘liq. Tadqiqotlarga XX asrning birinchi yarmida matematiklar va mantiqchilarning ishlari asos solgan bo‘lsa-da, rasmiy boshlanish nuqtasi sifatida 1956-yildagi Dartmut konferensiyasi tan olinadi, aynan shu yerda “sun’iy intellekt” atamasi birinchi marta muomalaga kiritilgan. Maqola SI rivojlanishining Alan Tyuringning ishlarini o‘z ichiga olgan dastlabki nazariy yondashuvlardan tortib, texnik cheklovlar tufayli qiziqish so‘nishi bilan yakunlangan 1960–1970-yillarning "oltin davri"gacha asosiy bosqichlarini qamrab oladi. Alohida e’tibor 1980-yillarning ekspert tizimlari va ramziy SI davriga qaratilgan bo‘lib, ular sanoatda qo‘llanilganiga qaramay, kengaytirilishida qiyinchiliklarga duch kelgan. Taqdim etilgan sharh SI ning ilmiy intizom sifatida evolyutsiyasini kuzatish imkonini beradi va turli bosqichlardagi kutilmalar, muammolar hamda yutuqlarni aks ettiradi
Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt Tyuring Dartmut konferensiyasi ekspert tizimlari ramziy SI SI tarixi mantiq mashina tafakkuriBibliografik manbalar
Bengio, Y. (1991). Artificial Neural Networks and Their Application to Sequence Recognition [Doctoral dissertation, McGill University].
Brooks, R. A. (1991). Intelligence without representation. Artificial Intelligence, 47(1–3), 139–159.
Feigenbaum, E. A. (1977). The art of artificial intelligence: I. Themes and case studies of knowledge engineering. In Proceedings of the 5th international joint conference on Artificial intelligence (pp. 1014–1029).
Hinton, G. E. (1989). Connectionist learning procedures. Artificial intelligence, 40(1–3), 185–234.
McCarthy, J., Minsky, M. L., Rochester, N., & Shannon, C. E. (1955). A Proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence. Dartmouth College.
Minsky, M. (1967). Computation: Finite and Infinite Machines. Prentice Hall.
Nilsson, N. J. (2009). The Quest for Artificial Intelligence: A History of Ideas and Achievements. Cambridge University Press.
Russell, S., & Norvig, P. (2010). Artificial Intelligence: A Modern Approach (3rd ed.). Prentice Hall.
Turing, A. M. (1950). Computing Machinery and Intelligence. Mind, 59(236), 433–460.






