ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ҲУДУДИЙ РИВОЖЛАНИШ КОНЦЕПЦИЯСИ: ИШЛАБ ЧИҚИШ МЕТОДОЛОГИЯСИ ВА АМАЛГА ОШИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИ

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss6-pp298-305

Annotasiya

Мақолада Ўзбекистон Республикасининг ҳудудий ривожланиш концепциясини ишлаб чиқишнинг илмий асосланган методологияси тақдим этилган. Фазовий режалаштириш бўйича назарий ёндашувлар, жумладан, ўсиш қутблари концепцияси, марказий жойлар назарияси ва кўп марказли ривожланиш моделлари ўрганилган. Муаллиф Ўзбекистон ҳудудларининг олти турини ўз ичига олган илмий асосланган типологияни таклиф этган: марказий пойтахт ҳудуди, миллий аҳамиятга эга ўсиш қутблари, жадал ривожланаётган ҳудудлар, таркибий модернизация ҳудудлари, устувор давлат қўллаб-қувватлови ҳудудлари ва экологик тикланиш ҳудудлари. Ҳар бир тур учун ўзига хос ривожланиш устуворликлари, қўллаб-қувватлаш воситалари ва мақсадли кўрсаткичлар белгиланган. Ҳудудий ривожланиш концепциясининг иқтисодий, ижтимоий, инфратузилмавий ва экологик кўрсаткичларни ўз ичига олган мақсадли индикаторлар тизими ишлаб чиқилган. Давлат дастурлари, инвестиция лойиҳалари ва институтсионал ислоҳотлар тизими орқали концепцияни амалга ошириш механизмлари асослантирилган. Концепцияни ишлаб чиқишнинг қуйидаги тамойиллари белгиланган: мувозанатлилик, кўп марказлилик, ҳудудларнинг ўзаро боғлиқлиги, барқарорлик, минтақавий хусусиятларни инобатга олиш ва инклюзивлик. Тадқиқот натижалари Ўзбекистоннинг ҳудудий ривожланишини стратегик режалаштириш тизимини такомиллаштириш учун амалий аҳамиятга эга.

Kalit so‘zlar:

ҳудудий ривожланиш концепция фазовий режалаштириш минтақалар типологияси ўсиш марказлари стратегик режалаштириш мақсадли кўрсаткичлар минтақавий сиёсат Ўзбекистон

Bibliografik manbalar

Faludi A. (2002) European Spatial Planning. Cambridge: Lincoln Institute of Land Policy, -272 p.

Hall P., Pain K. (2006) The Polycentric Metropolis: Learning from Mega-City Regions in Europe. London: Earthscan, -228 p.

Krugman P. (1991) Geography and Trade. Cambridge: MIT Press, -142 p.

OECD (2019). OECD Regional Outlook 2019: Leveraging Megatrends for Cities and Rural Areas. Paris: OECD Publishing.

Perroux F. (1950) Economic Space: Theory and Applications // Quarterly Journal of Economics. Vol. 64. P. 89-104.

Беркович М.И., Боженко С.В., Брут-Бруляко А.А. (2013) Типология как метод пространственных экономических исследований в стратегическом планировании // Известия ВУЗов ЭФиУП. №1 (15). С. 66-70.

Гранберг А.Г. (2000) Основы региональной экономики. –М.: ВШЭ, -495 с.

Жихаревич Б.С. (2013) Территориальное стратегическое планирование: теория и практика // Регион: экономика и социология. № 3. С. 303-306.

Квинт В.Л. (2019) Концепция стратегирования. Т. 1. СПб.: СЗИУ РАНХиГС, 132 с.

Климанов В.В., Будаева К.В. (2014) Эволюция разработки и содержания документов регионального стратегического планирования в России // Региональная экономика: теория и практика. № 40. С. 52-63.

Лексин В.Н., Швецов А.Н. (2000) Государство и регионы: теория и практика государственного регулирования территориального развития. –М.: УРСС, 368 с.

Селиверстов В.Е. (2013) Региональное стратегическое планирование: от методологии к практике. Новосибирск: ИЭОПП СО РАН, -435 с.

Статистический сборник Национального комитета Республики Узбекистан по статистике за 2010–2024 годы. URL: http://www.stat.uz

Указ (2023) Президента Республики Узбекистан от 11 сентября 2023 года № ПФ-158 «О Стратегии «Узбекистан-2030».

Федеральный закон (2014) от 28.06.2014 № 172-ФЗ «О стратегическом планировании в Российской Федерации».

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Ташматов, Г. (2025). ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ҲУДУДИЙ РИВОЖЛАНИШ КОНЦЕПЦИЯСИ: ИШЛАБ ЧИҚИШ МЕТОДОЛОГИЯСИ ВА АМАЛГА ОШИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИ. Ilgʻor Iqtisodiyot Va Pedagogik Texnologiyalar, 2(6), 298-305. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss6-pp298-305