MINTAQALAR IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANISHINI JADALLASHTIRISHDA INNOVATSION SIYOSATNING ROLI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss4-pp463-468

Annotasiya

Mazkur maqola mintaqalar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini jadallashtirishda innovatsion siyosatning rolini ilmiy asoslangan holda oʻrganadi. Globalizatsiya va raqamli transformatsiya sharoitida, mintaqaviy innovatsiya tizimlari (RIS) va BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari (SDGs) bilan moslashgan uchinchi avlod siyosati iqtisodiy oʻsishni taʼminlashda asosiy omil ekanligi taʼkidlanadi. Tadqiqot sistematik adabiyot tahlili (SLR) metodologiyasiga asoslanib, Scopus, Web of Science va ResearchGate bazalaridagi soʻnggi yillarda chop etilgan bir qancha tadqiqot ishlarini tahlil qiladi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, innovatsion siyosat Yevropa Ittifoqi (S3 strategiyalari) va Xitoy (MLP dasturlari) misollarida GRDP ni 5-15% ga oshirib, bandlik va raqobatbardoshlikni yaxshilaydi, ammo kam rivojlangan mintaqalarda institutsional cheklovlar va polarizatsiya xavfi mavjud. Xulosada, siyosatning samaradorligi R&D investitsiyalari va universitet-sanoat hamkorligiga bogʻliq ekanligi isbotlanadi. Takliflar orasida subsidiyalarni oshirish va moslashuvchan shartlarni joriy etish mavjud boʻlib, kelgusidagi tadqiqotlar rivojlanayotgan mamlakatlarga eʼtibor qaratishi kerak. 

Kalit so‘zlar:

innovatsion siyosat mintaqaviy rivojlanish ijtimoiy-iqtisodiy oʻsish RIS (Mintaqaviy innovatsiya tizimlari) SDG (Barqaror rivojlanish maqsadlari) Smart mutaxassislik R&D investitsiyalari institutsional koordinatsiya

Bibliografik manbalar

Asheim, B. T., Isaksen, A., & Trippl, M. (2020). The role of the Regional Innovation System approach in contemporary regional policy: is it still relevant in a globalised world?. In Regions and innovation policies in Europe (pp. 12-29). Edward Elgar Publishing. https://www.elgaronline.com/downloadpdf/edcollchap/edcoll/9781789904154/9781789904154.00006.pdf.

Blevins, Emily G.; Gallo, Marcy E.; Lawhorn, Julie M.; Levin, Adam G. (2023). Regional Innovation: Federal Programs and Issues for Consideration, Report. https://www.congress.gov/crs-product/R47495.

Brás, G. R., & Robaina, M. (2025). Public policy supporting innovation for sustainable development. Frontiers in Sustainability, 5, 1465493. https://doi.org/10.3389/frsus.2024.1465493.

Brodny, J., Tutak, M., Grebski, W., & Bindzár, P. (2023). Assessing the level of innovativeness of EU-27 countries and its relationship to economic, environmental, energy and social parameters. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 9(2), 100073. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2023.100073.

Chaplitskaya, A., Heijman, W., Ophem, J. V., & Kusakina, O. (2021). Innovation policy and sustainable regional development in agriculture: A case study of the Stavropol Territory, Russia. Sustainability, 13(6), 3509. https://doi.org/10.3390/su13063509.

Chlebna, C., Suitner, J. The transition development nexus. disentangling growth and transformation agendas in regional sustainability transitions. Rev Reg Res (2025). https://doi.org/10.1007/s10037-025-00231-5.

Cirera, X., Frías, J., Hill, J., & Li, Y. (2020). A practitioner's guide to innovation policy: Instruments to build firm capabilities and accelerate technological catch-up in developing countries. http://hdl.handle.net/10986/33269 .

Döme, V., Cycak, W., & Matus, K. J. (2025). Variations in innovation strategies for sustainable development: Sustainable innovation policy instrument mixes of ten small OECD countries across five sectors. Research Policy, 54(6), 105234. https://doi.org/10.1016/j.respol.2025.105234.

European Parliament, Fact Sheets on the European Union, Innovation policy (April, 2025). https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/67/innovation-policy.

Gianelle, C., Guzzo, F., Barbero, J. et al. The governance of regional innovation policy and its economic implications. Ann Reg Sci 72, 1231–1254 (2024). https://doi.org/10.1007/s00168-023-01241-2.

Guzman, J., Murray, F., Stern, S., & Williams, H. (2024). Accelerating innovation ecosystems: The promise and challenges of regional innovation engines. Entrepreneurship and innovation policy and the economy, 3(1), 9-75. http://www.nber.org/papers/w31541.

Kijek, T., Kijek, A., Matras-Bolibok, A. (2023). Innovation and Regional Development. In: Innovation and Regional Technological Convergence. SpringerBriefs in Regional Science. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-24531-2_2.

Park, D. U., Park, H., Kim, Y., Baek, S., Lee, D., Jang, Y., ... & Rodriguez, F. S. (2021). The role of science, technology and innovation policies in the industrialization of developing countries. Lessons from East Asian countries, 10. https://www.unido.org/sites/default/files/files/2022-03/STI_Policies.pdf.

Parsons, K., Delbridge, R., Uyarra, E. et al. Advancing inclusive innovation policy in the UK’s second-tier city-regions. Rev Reg Res 44, 313–336 (2024). https://doi.org/10.1007/s10037-024-00209-9.

Priebe, M., & Herberg, J. (2024). Regioning mission-oriented innovation policy: The articulation of directionality between federal and regional arenas in the German High-Tech Strategy. Environmental Innovation and Societal Transitions, 52, 100899. https://doi.org/10.1016/j.eist.2024.100899.

Pyo, S., & Choi, S. O. (2025). Regional innovation and economic growth: Empirical insights from FGLS, FE-DKSE, and XGBoost-SHAP approach. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 11(2), 100524. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2025.100524.

Ranga, M., & Kim, S. Y. (2023). Next-generation innovation policies: Promoting systemic socio-economic transformative change. Frontiers in Research Metrics and Analytics, 8, 1146039. https://doi.org/10.3389/frma.2023.1146039.

Rodríguez-Pose, A., Bartalucci, F., Lozano-Gracia, N., & Dávalos, M. (2024). Overcoming left-behindedness. Moving beyond the efficiency versus equity debate in territorial development. Regional Science Policy & Practice, 16(12), 100144. https://doi.org/10.1016/j.rspp.2024.100144.

Sermagambet, U., Satpayeva, Z., Smagulova, G., Urban, W., & Yessenzhigitova, R. (2022). Socio-economic inequality in Kazakhstani regions: Assessment and impact on regional development management. Problems and Perspectives in Management, 20(3), 487. http://dx.doi.org/10.21511/ppm.20(3).2022.39.

Sube, K., Belay, T., Hando, F., & Bayinesagn, A. (2025). National Innovation System (NIS) as a Means for Development: Policies, Opportunities, and Challenges in Ethiopia. F1000Research, 14, 34. https://doi.org/10.12688/f1000research.159772.2.

Xiao, W., Kong, H., Shi, L., Boamah, V., & Tang, D. (2022). The impact of innovation-driven strategy on high-quality economic development: Evidence from China. Sustainability, 14(7), 4212. https://doi.org/10.3390/su14074212.

Yang, B., Liu, X., Gao, Y., & Zhu, L. (2023). A research on the effectiveness of innovation policy for regional innovation under Chinese long-range plan. Science and Public Policy, 50(3), 491-508. https://doi.org/10.1093/scipol/scad001.

Zuniga, P. (2024). The Impact and Effectiveness of Innovation Policy: Evidence from Middle-Income Countries. https://thedocs.worldbank.org/en/doc/d3d62fd8bf435a032da07aca3f3aab67-0050022024/original/Impact-and-Effectiveness-of-Innovation-Policy-Pluvia-Zuniga.pdf.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Rajabov , A. (2025). MINTAQALAR IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANISHINI JADALLASHTIRISHDA INNOVATSION SIYOSATNING ROLI. Ilgʻor Iqtisodiyot Va Pedagogik Texnologiyalar, 2(4), 463-468. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss4-pp463-468