SUN’IY INTELLEKTNI IQTISODIY RIVOJLANISH UCHUN QO‘LLASH: AYLANMA IQTISODIYOT VA CHIQINDILARNI KAMAYTIRISH STRATEGIYALARIDAGI INNOVATSIYALAR
DOI:
https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss3-pp205-212Annotasiya
Sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining aylanma iqtisodiyotga integratsiyasi global miqyosdagi chiqindilarni boshqarish muammosiga inqilobiy yechimlar taklif etadi. Ushbu maqolada chiqindilarni kamaytirish, resurslardan samarali foydalanish va barqarorlikni ta’minlashda SI asosidagi innovatsiyalarning o‘rni tahlil qilinadi. AQShdagi AMP Robotics va Finlyandiyadagi ZenRobotics kabi amaliy misollar orqali SI texnologiyalari chiqindilarni saralash, qayta ishlash samaradorligini oshirish va mahsulotning hayotiy siklini boshqarishdagi ahamiyati ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, sun’iy intellekt atrof-muhit barqarorligiga hissa qo‘shish bilan birga iqtisodiy imkoniyatlarni ham yaratadi, resurs aylanishini optimallashtiradi va chiqindilar hosil bo‘lishini kamaytiradi.
Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt sun’iy intellektchiqindilarni kamaytirish qayta ishlash barqarorlik aqlli saralashBibliografik manbalar
Akter, U.H.; Pranto, T.H.; Haque, A.K.M. (2022) Machine Learning and Artificial Intelligence in Circular Economy: A Bibliometric Analysis and Systematic Literature Review. arXiv, arXiv:2205.01042.
Barteková, E.; Börkey, P. (2022) Digitalisation for the Transition to a Resource Efficient and Circular Economy. Available online: https://www.oecdilibrary.org/content/paper/6f6d18e7-en (accessed on 13 February 2023).
Chlingaryan, A.; Sukkarieh, S.; Whelan, B. (2018) Machine learning approaches for crop yield prediction and nitrogen status estimation in precision agriculture: A review. Comput. Electron. Agric. 151, 61–69.
Da Silva, T.H.H.; Sehnem, S. (2022) The circular economy and Industry 4.0: Synergies and challenges. Rev. Gestão, 29, 300–313. [CrossRef]
Elghaish, F.; Matarneh, S.T.; Edwards, D.J.; Rahimian, F.P.; El-Gohary, H.; Ejohwomu, O. (2022) Applications of Industry 4.0 digital technologies towards a construction circular economy: Gap analysis and conceptual framework. Constr. Innov., 22, 647–670. [CrossRef]
Ellen MacArthur Foundation. (2020). Artificial Intelligence and the Circular Economy. Retrieved from https://ellenmacarthurfoundation.org
Ghoreishi, M.; Happonen, A. (2020) New promises AI brings into circular economy accelerated product design: A review on supporting literature. E3S Web Conf. EDP Sci., 158, 06002.
Kholikova R. (2024). Experience of Foreign Countries in Application of AI Instruments to Ensure the Economic Security of Industrial Enterprises - DTAI–2024. https://dtai.tsue.uz/index.php/DTAI2024/article/view/rukhsora.
Kholikova R.S. (2024). Aspects of assessing the economic security of industrial clusters in Uzbekistan. Economic Development and Analysis: Shafi Science. Vol. 2 No. 6 (2024). 30-06-2024 https://e-itt.uz/index.php/eitt/article/view/1397 https://www.researchgate.net/publication/382195538_ASPEKTY_OCENKI_EKONOMICESKOJ_BEZOPASNOSTI_PROMYSLENNYH_KLASTEROV_V_UZBEKISTANE.
Kholikova R.S. (2024). Economic security of industrial enterprises: experience of foreign countries in application of artificial intelligence instruments. “Raqamli iqtisodiyot va sun’iy intellekt texnologiyalarining jamiyat rivojlanishidagi ahamiyati” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, Tоshkеnt, O‘zbekiston.
Kholikova R.S. (2025). Experience of Developed Countries in Implementing AI Tools in The Process Of Ensuring Economic Security Of Industrial Enterprises. “Raqamli texnologiyalar davrida biznes boshqarishdagi tendensiyalar: amaliy takliflar va imkoniyatlar” mavzusida Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman. 2025-yil 12 aprel, pp.37-42.
Macarthur, E.; Cowes, U. (2019) Artificial Intelligence and the Circular Economy; Ellen MacArthur Foundation: Cowes, UK.
Makov, T.; Shepon, A.; Krones, J.; Gupta, C.; Chertow, M. (2020) Social and environmental analysis of food waste abatement via the peer-to-peer sharing economy. Nat. Commun. 11, 1156.
Ogunmakinde, O.E.; Sher, W.; Egbelakin, T. (2021) Circular economy pillars: A semi-systematic review. Clean Technol. Environ. Policy, 23, 899–914. [CrossRef]
Prioux, N.; Ouaret, R.; Hetreux, G.; Belaud, J.P. (2023) Environmental assessment coupled with machine learning for circular economy. Clean Technol. Environ. Policy, 23, 689–702.
Roberts, H.; Zhang, J.; Bariach, B.; Cowls, J.; Gilburt, B.; Juneja, P.; Tsamados, A.; Ziosi, M.; Taddeo, M.; Floridi, L. (2022) Artificial intelligence in support of the circular economy: Ethical considerations and a path forward. AI Soc., 114. [CrossRef]
Schneider, S. (2019) The impacts of digital technologies on innovating for sustainability. In Innovation for Sustainability; Springer: Berlin/Heidelberg, Germany, pp. 415–433.
Shumway, R.H.; Stoffer, D.S.; Stoffer, D.S. (2000) Time Series Analysis and Its Applications; Springer: Berlin/Heidelberg, Germany, Volume 3.
Stahel, W.R.; MacArthur, E. (2019) The Circular Economy: A User’s Guide; Routledge: London, UK.
ZenRobotics. (2023). Smart Recycling Technology. Retrieved from https://zenrobotics.com.
Zhou, Z.H. (2021) Machine learning; Springer Nature: Berlin/Heidelberg, Germany.
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Litsenziya

Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.





