KIMYO SANOATI KORXONALARIDA XARAJATLAR VA ULARNI TASHKIL ETISH XUSUSIYATLARI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss5-pp114-125

Annotasiya

Global iqtisodiyotning tez sur’atlar bilan rivojlanishi energiya, xom ashyo va minerallarga bo‘lgan talabni ortishiga va bu o‘z navbatida qazib olish, qayta ishlash xamda kimyo sanoatining rivojlanishiga olib keldi. Kimyo sanoati raqobatbardoshlikni ta’minlash va uni barqarorligini ta’minlash bugungi kunda tarmoqni rivojlantirish muxim omillaridan biriga aylandi. Korxona raqobatbardoshligi resurslar foydalanish samaradorligini ta’minlashga bevosita bog‘liq. Boshqaruv hisobida korxonalarda qaror qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash, xarajatlarni optimallashtirish kabi usullar yordamida  resurslarni tashkil etish va foydalanish samaradorligi ta’minlanadi. Ayniqsa xarajatlarni tashkil etish samaradorligini ta’minlashda, maxsulot tannarxini to‘g‘ri aniqlashda ABC (Activity-Based Costing) usuli samaralidir.

Kalit so‘zlar:

global iqtisodiyot energiya xom ashyo va minerallarga bo‘lgan talab raqobatbardoshlikni ta’minlash

Bibliografik manbalar

Horngren, C. T.(2005). Introduction to Management Accounting / C. T. Horngren, G. L. Sundem, W. O. Stratton. — 14th ed. — Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. 896 p.

Друри К. (2019). Управленческий производственный учет/К.Друри. -М.: ЮНИТИ, 2019.-224 с

Labro, E. (2025). Thoughts on Management Accounting Research at The Accounting Review’s Centennial / E. Labro // The Accounting Review. Vol. 100, No. 6. — P. 373–384.

Аткинсон Э.А. (2016. )Управленческий учет./ Э.А. Аткинсон, Р.Д. Банкер, P.C. Каплан,: Пер. с англ.-М.: Изд. дом≪ Вильямс≫,.880 с.

Бахрушина М.А. (2017). Стратегический управленческий чет/М.А.Бахрушина, М.И.Сидорова.-М.: КноРус,. -320 с.

Карпова, Т.П. (2012).Управленческий учет [Текст]. / Т.П. Карпова. - М.: ЮНИТИДАНА, 2012.- с.28.

Хасанов Б.А. (2003).Бошқарув ҳисоби. Монография. Т.– 191 б

Абдусаломова Н.Б. (2019). Бошқарув ҳисоби тизимида ички назорат ва бюджетлаштириш услубиятини такомиллаштириш. 08.00.08-Бухгалтерия ҳисоби, иқтисодий таҳлил ихтисослиги бўича иқтисодиёт фанлари доктори илмий даражасини олиш ёзилган диссертация.

Махсудов Б.Ю. (2018). Бошқарув ҳисобида бюджетлаштириш услубиётини такомиллаштириш. 08.00.08-Бухгалтерия ҳисоби, иқтисодий таҳлил ихтисослиги бўиича иқтисодиёт фанлари доктори илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация.

Garrison R.H., Noreen E.W., Brewer P.C. (2021). Managerial Accounting. – 17th ed. – New York: McGraw-Hill Education, – 832 p.

Anthony R.N., Govindarajan V.(2007). Management Control Systems. – 12th ed. – McGraw-Hill, – 768 p. (Korxonalarda xarajat markazлари ва boshqaruv назорати)

Drury C. (2018). Management and Cost Accounting. – 10th ed. – Cengage Learning,. – 864 p.

К. Друри.(2015). “Управленческий и производственный учет». учеб. / К. рури. – 5-ое изд., перераб. и доп. -М.: ЮНИТИ-ДАНА, – 735 с

Хорнгрен Ч., Фостер Ж., Датар Ш. (2008). “Управленческий учет” 10 ое изд./ Пер. С англ. / СПб.: Питер .–1008 с

IAS 1 (1983). «Молиявий ҳисоботларни тақдим этиш» (International Accounting Standard 1)

Kohler, E. L. A Dictionary for Accountants. 6th ed. / Edited by W.W. Cooper and Y. Ijiri. - Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, . - 624 p.

Chartered Institute of Management Accountants(2024)-.Boshqaruv buxgalterlari malakali instituti,) .Управленческий учет по международным стандартам: учебное пособие / под ред. А. Д. Шеремета. — М.: ИНФРА-М,. - 280 с.

American Accounting Association (AAA). A Statement of Basic Accounting Postulates. Accounting Review Supplement. Vol.39 1–8.

ВМ 54-сонли қарори. Ў. Р. В. М. (1999) 5 февралдаги «Маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатларининг таркиби ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 54-сон қарори // Lex.uz.

Хасанов, Б. А. (2011). Бошқарув ҳисоби: Дарслик / Б. А. Хасанов. — Т.: «IQTISOD-MOLIYA», — 312 б.

Абдусаломова, Н. Б. (2019). Бошқарув ҳисоби: Дарслик. — Т.: «IQTISOD-MOLIYA», — 364 б.

Horngren, C. T., Datar, S. M., Rajan, M. V. Cost (2018). Accounting: A Managerial Emphasis. – 16th ed. – Pearson, – 912 p.

Хорнгрен, Ч. Т., Фостер, Дж .(2004). Бухгалтерский учет: управленческий аспект / пер. с англ. О. Д. Кавериной, И. В. Романовского; под ред. Я. В. Соколова. – М.: Финансы и статистика,. – 415 с.

Друри, К. (2017). Управленческий учет для бизнес-решений: Учебник / пер. с англ. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, . – 655 с. – (Серия «Зарубежный учебник»).

Хорнгрен, Ч. Т., Фостер, Дж., Датар, Ш. (2021). Управленческий учет. – 10-е изд. – СПб.: Питер, . – 1008 с.

Johnson, H. Thomas; Kaplan, Robert S. Relevance Lost: The Rise and Fall of Management Accounting. – Boston: Harvard Business School Press, . – 269 p.

Blocher, E. J., Stout, D. E., Juras, P. E., Smith, S. A. Cost Management: A Strategic Emphasis. – 9th ed. – New York: McGraw-Hill Education, . – 944 p.

Umble, M. M.; Umble, E. J.(2001) Activity-Based Costing and Its Applications // Management Accounting Quarterly. – Vol. 2, No. 2. – P. 1–8.

Данилова, Г. М., Кислова, Е. Г. (2015). Управленческий учет: Учебное пособие. – М.: Инфра М, . – 272 с.

Абдуллаев, Ш. (2019) Бошқарув ҳисоби: назария ва амалиёт. – Тошкент: ТДИУ нашриёти,320 б.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Onorboev , S. (2026). KIMYO SANOATI KORXONALARIDA XARAJATLAR VA ULARNI TASHKIL ETISH XUSUSIYATLARI. Iqtisodiy Taraqqiyot Va Tahlil, 4(5), 114-125. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss5-pp114-125