ZAMONAVIY IQTISODIYOTDA EKONOMETRIK MODELLASHTIRISHNING OʻZIGA XOS JIHATLARI
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss8-pp104-110Annotasiya
Ushbu maqola zamonaviy iqtisodiyotning dinamik va murakkab sharoitlarida ekonometrik modellashtirishning oʻziga xos jihatlarini oʻrganadi. Mazkur maqolada katta ma’lumotlar (big data), mashinaviy oʻrganish (machine learning) va sun’iy intellekt integratsiyasi kabi zamonaviy tendensiyalar ta’kidlangan boʻlib, ular inflyatsiya, ishsizlik, iqlim oʻzgarishi va pandemiya ta’sirini prognoz qilishda muhim rol oʻynaydi. Metodologiyada sistematik adabiyotlar tahlili qoʻllanilgan, bu esa Scopus, Web of Science, ResearchGate bazalaridagi soʻnggi 5 yillik (2020-2025) ilmiy maqolalarga tayanadi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, ML-gibrid modellar prognoz aniqligini oshiradi (RMSE va MAE pasayishi), ammo iqlim oʻzgarishining salbiy ta’siri va ma’lumotlar noaniqligi qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. Xulosa va takliflarda siyosatni shakllantirishda modellarning chidamliligini oshirish, fanlararo hamkorlikni kuchaytirish va etik standartlarni joriy etish taklif etiladi, bu esa barqaror rivojlanish va iqtisodiy tiklanishga hissa qoʻshadi.
Kalit so‘zlar:
ekonometrik modellashtirish zamonaviy iqtisodiyot mashinaviy oʻrganish katta ma’lumotlar DSGE modellar inflyatsiya prognozi iqlim oʻzgarishi barqaror rivojlanishBibliografik manbalar
This article examines the specific aspects of econometric modeling in the dynamic and complex conditions of the modern economy. The paper highlights contemporary trends such as the integration of big data, machine learning, and artificial intelligence, which play a crucial role in forecasting the impacts of inflation, unemployment, climate change, and pandemics. The methodology employs a systematic literature review, drawing on scientific articles from the Scopus, Web of Science, and ResearchGate databases over the last five years (2020-2025). The results indicate that ML-hybrid models enhance forecast accuracy (with reductions in RMSE and MAE), although the adverse effects of climate change and data uncertainty pose significant challenges. The conclusions and recommendations propose increasing the robustness of models in policy formulation, strengthening interdisciplinary collaboration, and implementing ethical standards, thereby contributing to sustainable development and economic recovery.
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Litsenziya
Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.
