MINTAQALAR IQTISODIY RIVOJLANISHIDAGI TAFOVUTLARNI BAHOLASHDAGI ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
DOI:
https://doi.org/10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss8-pp34-41Annotasiya
Ushbu maqola mintaqalar iqtisodiy rivojlanishidagi tafovutlarni baholashdagi zamonaviy yondashuvlarni ilmiy asoslangan holda tahlil qiladi. Kirish bo‘limida global iqtisodiyotdagi mintaqaviy tafovutlarning muhimligi, raqamlashtirish, barqarorlik va chidamlilik tendensiyalari ta’kidlangan. Adabiyotlar sharhida so‘nggi yillar ichidagi nufuzli xalqaro jurnallardagi 15 tadan ortiq maqolaga asoslanib, fazoviy modellashtirish, raqamli tahlil, chidamlilik va institutsional omillar guruhlari muhokama qilingan. Metodologiya mixed-methods dizayniga asoslangan bo‘lib, adabiyotlar sintezi va sistematik tahlilni o‘z ichiga oladi. Tahlil natijalari fazoviy avtokorrelatsiya, ekologik sezgirlik va institutsional indikatorlar orqali tafovutlarning dinamikasini ochib beradi, rivojlanayotgan mamlakatlarda divergensiya jarayonlarini ko‘rsatadi. Xulosada yondashuvlarning afzalliklari va cheklovlari baholanib, joyga asoslangan siyosatlar, yashil investitsiyalar va raqamli integratsiya tavsiya etilgan. Natijalar mintaqaviy tafovutlarni kamaytirishda ilmiy va amaliy qiymatga ega.
Kalit so‘zlar:
mintaqaviy tafovutlar iqtisodiy rivojlanish zamonaviy yondashuvlar fazoviy modellashtirish barqarorlik chidamlilik raqamlashtirish institutsional omillarBibliografik manbalar
AMRO – ASEAN+3 Macroeconomic Research Office (2025) ASEAN+3 Regional Economic Outlook 2025 (April 2025). Available at: https://amro-asia.org/wp-content/uploads/2025/04/AMRO-AREO-2025-Full-Report_final.pdf
Arora, R.U. & Anand, P.B. (2021) ‘Regional financial disparity in India: can it be measured?’, Journal of Institutional Economics, 17(5), pp.836–860. https://doi.org/10.1017/ S1744137421000291
Boboev, G. (2025) ‘Modern evolutionary and institutional approaches to the analysis of economic growth in the context of global instability’, Russian Journal of Management, 13, pp.110–127. https://doi.org/10.29039/2500-1469-2025-13-5-110-127
Buchholz, M. & Bathelt, H. (2021) ‘Models of regional economic development: illustrations using US data’, Zeitschrift für Wirtschaftsgeographie, 65(1), pp.28–42. https://doi.org/10.1515/zfw-2020-0040
Buyanova, M.E., Averina, I.S. & Horuzhaya, E.Y. (2024) ‘Current trends in the regional economic systems development: key determinants of economic growth’. In: Sergi, B.S., Popkova, E.G., Ostrovskaya, A.A., Chursin, A.A. & Ragulina, Y.V. (eds) Ecological Footprint of the Modern Economy and the Ways to Reduce It. Advances in Science, Technology & Innovation. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-49711-7_64
Chagovets, L., Prokopovych, S. & Kholod, V. (2020) ‘Data science methods for comprehensive assessment of regional economic development’, Development Management, 19(2), p.43. http://dx.doi.org/10.21511/dm.18(2).2020.05
Cörvers, F. & Mayhew, K. (2021) ‘Regional inequalities: causes and cures’, Oxford Review of Economic Policy, 37(1), pp.1–16. https://doi.org/10.1093/oxrep/graa067
Crisp, R., Waite, D., Green, A., Hughes, C., Lupton, R., MacKinnon, D. & Pike, A. (2024) ‘‘Beyond GDP’ in cities: Assessing alternative approaches to urban economic development’, Urban Studies, 61(7), pp.1209–1229. https://doi.org/10.1177/00420980231187884
Cuadrado-Roura, J.R., Kourtit, K. & Nijkamp, P. (2025) ‘Spatial disparities, convergence and economic development: a global and local orientation’, Annals of Regional Science, 74, p.83. https://doi.org/10.1007/s00168-025-01407-0
Digital Cooperation Organization (DCO) (2025) Digital Economy Trends (DET) 2025 Report. Available at: https://dco.org/wp-content/uploads/2024/12/Digital-Economy-Trends-2025.pdf
Floerkemeier, M.H., Spatafora, M.N. & Venables, A. (2021) Regional disparities, growth, and inclusiveness. International Monetary Fund. https://doi.org/10.5089/ 9781513569505.001
Kallingal, F.R. (2022) ‘Developing a methodological framework for capturing regional disparities in social development’, Regional Science Policy & Practice, 14(5), pp.1085–1113. https://doi.org/10.1111/rsp3.12569
Kireyeva, A.A., Nurlanova, N.K. & Kredina, A. (2022) ‘Assessment of the socio-economic performance of vulnerable and depressed territories in Kazakhstan’, R-Economy, 8(1), pp.21–31. https://doi.org/10.15826/recon.2022.8.1.002
Kozlovskij, V. (2024) ‘Assessment of Baltics states regional economic disparities according to GDP’, Journal of Eastern European and Central Asian Research (JEECAR), 11(5), pp.887–902. https://orcid.org/0000-0002-1249-4971
Lin, X. (2024) ‘Big data analysis technology in regional economic market planning and enterprise market value prediction’, Journal of Intelligent Systems, 33(1), 20230287. https://doi.org/10.1515/jisys-2023-0287
Medeu, A., Askarova, M., Zhakupova, A., Bauyrzhan, U. & Klug, H. (2025) ‘Sustainable regional development: A challenge between socio-economic development and sustainable environmental management’, Sustainability, 17(13), p.6020. https://doi.org/10.3390/su17136020
Nijkamp, P., Kourtit, K., Krugman, P. & Moreno, C. (2024) ‘Old wisdom and the new economic geography: Managing uncertainty in 21st century regional and urban development’, Regional Science Policy & Practice, 16(10), p.100124. https://doi.org/10.1016/j.rspp.2024.100124
OECD – Organisation for Economic Co-operation and Development (2023) OECD Regional Outlook 2023: The Longstanding Geography of Inequalities. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/92cd40a0-en
Panzera, D. & Postiglione, P. (2022) ‘The impact of regional inequality on economic growth: a spatial econometric approach’, Regional Studies, 56(5), pp.687–702. https://doi.org/10.1080/00343404.2021.1910228
Profiroiu, C.M., Profiroiu, A.G., Constantin, D.L., Nica, I., Delcea, C. & Brişcariu, M.R. (2025) ‘Assessing regional economic performance: Fuzzy multi-criteria decision making and panel regression approach’, Socio-Economic Planning Sciences, 100, 102245. https://doi.org/10.1016/j.seps.2025.102245
Sermagambet, U., Satpayeva, Z., Smagulova, G., Urban, W. & Yessenzhigitova, R. (2022) ‘Socio-economic inequality in Kazakhstani regions: Assessment and impact on regional development management’, Problems and Perspectives in Management, 20(3), p.487. http://dx.doi.org/10.21511/ppm.20(3).2022.39
Smolińska-Bryza, K., Okereke, O. & Anyebe, D. (2025) ‘Regional analysis of socio-economic development: The case of Poland’, Sustainability, 17(5), p.1877. https://doi.org/10.3390/su17051877
Stansbury, A., Turner, D. & Balls, E. (2023) ‘Tackling the UK’s regional economic inequality: Binding constraints and avenues for policy intervention’, Contemporary Social Science, 18(3–4), pp.318–356. https://doi.org/10.1080/21582041.2023.2250745
Sun, Y., Zhou, Z., Fang, Y., Bie, M. & Sun, X. (2025) ‘Analysis of regional disparities, spatiotemporal evolution and key influencing factors of marine new productive forces in China’, Sustainability, 17(4), p.1432. https://doi.org/10.3390/su17041432
World Bank (2025) World Development Report, Standards for Development: Concept Note (WDR2025-Concept-Note). Available at: https://thedocs.worldbank.org/en /doc/82772f825d7e1b94585ab7d41e17d852-0050062025/original/WDR2025-Concept-Note.pdf
Zheng, L., Shepherd, D. & Batuo, M.E. (2021) ‘Variations in the determinants of regional development disparities in rural China’, Journal of Rural Studies, 82, pp.29–36. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2020.08.011
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Litsenziya

Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.









