NOMODDIY AKTIVLAR AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH (“ASAKABANK” ATB MISOLIDA)

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss4-pp539-546

Annotasiya

Ushbu maqolada O‘zbekiston bank tizimida faoliyat yurituvchi Asakabank ATB misolida nomoddiy aktivlar (NA) auditini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda MHXS 38 “Nomoddiy aktivlar” va IFRS 3 “Biznes birlashmalari” talablariga muvofiq ravishda bank balansida qayd etilgan dasturiy ta’minotlar, internet-banking platformalari, mobil ilovalar, brend qiymati va boshqa intellektual mulk obyektlari tahlil qilindi. Asakabankda NA auditi jarayonida uchraydigan asosiy muammolar – baholashdagi subyektivlik, huquqiy hujjatlar bazasining yetarlicha to‘liq emasligi, amortizatsiya siyosatidagi tafovutlar – aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilg‘or xalqaro tajribalarga asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi. Jumladan, baholash metodologiyasini standartlashtirish, raqamli texnologiyalarni audit jarayoniga integratsiya qilish, auditorlar malakasini oshirish va intellektual mulk huquqlarini mustahkamlash kabi chora-tadbirlar taklif etildi. Tadqiqot natijalari Asakabank ATBda nomoddiy aktivlar auditining shaffofligini oshirish hamda moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini ta’minlashga xizmat qiladi.

Kalit so‘zlar:

nomoddiy aktivlar MHXS 38 IFRS 3 Asakabank JSCB audit buxgalteriya hisobi intellektual mulk brend qiymati dasturiy ta’minot baholash metodologiyasi

Bibliografik manbalar

Anderson, J. (2023) AI and Automation in Intangible Asset Auditing. Harvard Business School Working Paper Series, No. 24-103.

Bagna, E., Dell’Acqua, A. and Frigo, M.L. (2024) ‘The Impact of Intangible Asset Growth on Financial Transparency: A European Bank Study’, European Accounting Review, 33(1), pp.47–68.

Hao, J.X. and Wu, H.X. (2022) ‘Audit Challenges of Intangible Assets in Chinese Listed Companies’, China Accounting and Finance Review, 24(4), pp.95–112.

IFRS Foundation (2023) IAS 38 – Intangible Assets. London: International Accounting Standards Board.

IFRS Foundation (2023) IFRS 3 – Business Combinations. London: International Accounting Standards Board.

International Auditing and Assurance Standards Board (2022) ISA 540 (Revised) – Auditing Accounting Estimates and Related Disclosures. New York: IFAC.

Lev, B. (2018) The End of Accounting and the Path Forward for Investors and Managers. Hoboken: Wiley Finance.

Mazzi, C., Andre, P., Dionysiou, D. and Tsalavoutas, I. (2017) ‘Compliance with IFRS 3 and IAS 36 disclosure requirements: Value relevance and audit implications’, Accounting Forum, 41(3), pp.221–239.

Namangan Davlat Universiteti (2024) Audit fanidan o‘quv-uslubiy majmua. Namangan: NamDU Nashriyoti.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2022) Buxgalteriya hisobi milliy standarti №10 – Nomoddiy aktivlar. Toshkent.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2024) Nomoddiy aktivlar buxgalteriya hisobi va auditiga oid metodik ko‘rsatmalar. Toshkent: Moliyaviy tahlil markazi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi (2021) Audit to‘g‘risidagi Qonun (O‘RQ-704-son, 4-iyun).

Pham, L. (2024) ‘Critical Audit Matters and Investor Decision-Making: Evidence from Intangible Asset Disclosures’, Journal of Accounting Research, 62(1), pp.88–115.

Prabhawa, A.A., Sutrisno, T. and Nasih, M. (2021) ‘The Role of Audit Complexity in Intangible Assets: Evidence from Indonesian Firms’, Asian Journal of Accounting Research, 6(2), pp.210–227.

Shirinov, U.A. (2023) Nomoddiy aktivlar auditini takomillashtirish: nazariya va amaliyot. Toshkent: Ilm Ziyo Nashriyoti.

Shirinov, U.A. and Mustafoyev, A.F. (2023) Nomoddiy aktivlarni xalqaro va milliy yondashuvlar asosida hisobga olish va taqqoslash. Toshkent: Iqtisod-Moliya.

Далгатова, А.Н. (2019) Аудит нематериальных активов в АПК России: методология и практика. Москва: ФинЭк.

Интербух / Фин-издат (2023) Аудит нематериальных активов: типичные ошибки и способы их устранения. Москва: Финансовый издатель.

Маевская, Е.Н. (2020) Учет и аудит нематериальных активов: проблемы и перспективы. Москва: ЮНИТИ-ДАНА.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Yarkulova , M., & Abdusattarov , N. (2025). NOMODDIY AKTIVLAR AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH (“ASAKABANK” ATB MISOLIDA). Ilgʻor Iqtisodiyot Va Pedagogik Texnologiyalar, 2(4), 539-546. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss4-pp539-546