XORIJIY INVESTITSIYA TUSHUNCHASI, UNING TURLARI VA IQTISODIY O‘SISHDAGI ROLI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss7-pp206-216

Annotasiya

Mazkur maqolada xorijiy investitsiyalarning nazariy jihatlari, ularning asosiy turlari hamda iqtisodiy rivojlanishdagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. “Xorijiy investitsiya” tushunchasiga berilgan mavjud yondashuvlar tahlil qilinib, to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, portfel investitsiyalari va boshqa investitsiya turlarining xususiyatlari yoritilgan. To‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarning kapital jamg‘arilishi, texnologiyalar transferi, raqobat muhitining rivojlanishi hamda iqtisodiy o‘sishga ta’siriga alohida e’tibor qaratilgan. Xalqaro tajriba tahlili asosida xorijiy kapitalni muvaffaqiyatli jalb etish va undan samarali foydalanishda institutsional muhit hamda investitsiya iqlimining muhim o‘rni ochib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, barqaror iqtisodiy o‘sish nafaqat jalb etilgan xorijiy investitsiyalar hajmiga, balki ularning sifati va ulardan foydalanish samaradorligiga ham bog‘liq.

Kalit so‘zlar:

xorijiy investitsiyalar to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar investitsiya iqlimi institutsional nazariya eklektik paradigma iqtisodiy o‘sish

Bibliografik manbalar

Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. (2004). FDI and economic growth: The role of local financial markets. Journal of International Economics, 64(1), 89–112. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(03)00081-3

Alguacil, M., Cuadros, A., & Orts, V. (2011). Inward FDI and growth: The role of macroeconomic and institutional environment. Journal of Policy Modeling, 33(3), 481–496. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2010.12.004

Balasubramanyam, V. N., Salisu, M., & Sapsford, D. (1996). Foreign direct investment and growth in EP and IS countries. The Economic Journal, 106(434), 92–105.

Blomström, M., & Kokko, A. (1998). Multinational corporations and spillovers. Journal of Economic Surveys, 12(3), 247–277.

Blomström, M., & Sjöholm, F. (1998). Technology transfer and spillovers: Does local participation with multinationals matter? (NBER Working Paper No. 6816). National Bureau of Economic Research.

Borensztein, E., De Gregorio, J., & Lee, J.-W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth? Journal of International Economics, 45(1), 115–135.

Buckley, P. J., & Casson, M. (1976). The future of the multinational enterprise. Macmillan.

De Mello, L. R. (1999). Foreign direct investment-led growth: Evidence from time series and panel data. Oxford Economic Papers, 51(1), 133–151.

Dunning, J. H. (1993). Multinational enterprises and the global economy. Addison-Wesley.

Dunning, J. H., & Narula, R. (2000). Industrial development, globalization and multinational enterprises: New realities for developing countries. Oxford Development Studies, 28(2), 141–167.

Findlay, R. (1978). Relative backwardness, direct foreign investment, and the transfer of technology: A simple dynamic model. The Quarterly Journal of Economics, 92(1), 1–16.

Globerman, S., & Shapiro, D. (2002). Global foreign direct investment flows: The role of governance infrastructure. World Development, 30(11), 1899–1919.

Görg, H., & Greenaway, D. (2004). Much ado about nothing? Do domestic firms really benefit from foreign direct investment? The World Bank Research Observer, 19(2), 171–197. https://doi.org/10.1093/wbro/lkh019

Hymer, S. H. (1976). The international operations of national firms: A study of direct foreign investment. MIT Press.

International Monetary Fund. (2009). Balance of payments and international investment position manual (6th ed.). IMF.

North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.

OECD. (2008). OECD benchmark definition of foreign direct investment (4th ed.). OECD Publishing.

UNCTAD. (2025). World Investment Report 2025: International investment in the digital economy. United Nations. https://unctad.org/publication/world-investment-report-2025

Vernon, R. (1966). International investment and international trade in the product cycle. The Quarterly Journal of Economics, 80(2), 190–207.

Агентство статистики при Президенте Республики Узбекистан. (2025). Официальная статистика: инвестиции в основной капитал. https://stat.uz/ru/ (дата обращения: 11.07.2026).

Вахабов, А. В., Разыкова, Г. Х., & Хажибакиев, Ш. Х. (2011). Иностранные инвестиции и модернизация национальной экономики. Молия.

Вахабов, А. В., Хажибакиев, Ш. Х., & Муминов, Н. Г. (2010). Хорижий инвестициялар: ўқув қўлланма. Молия.

Гоибназаров, Г. У. (2023). Факторный анализ теоретических основ привлечения прямых иностранных инвестиций для целей моделирования. Экономика Таджикистана, (1), 43–50.

Закон Республики Узбекистан «Об инвестициях и инвестиционной деятельности» от 25 декабря 2019 года № ЗРУ-598. (2019). Национальная база данных законодательства. https://lex.uz/ru/docs/4664144

Захарова, О. П. (2015). Управление инвестированием в человеческий капитал. LAP Lambert Academic Publishing.

Игонина, Л. Л. (2008). Инвестиции: учебник (2-е изд., перераб. и доп.). Магистр.

Кейнс, Дж. М. (1993). Общая теория занятости, процента и денег. В Антология экономической классики. Эконов.

Корчагин, Ю. А., & Маличенко, И. П. (2008). Инвестиции: теория и практика. Феникс.

Муха, Д. В. (2019). Роль прямых инвестиций многонациональных корпораций в развитии научно-технологической и инновационной сферы. Банковский вестник, (7), 55–69.

Муха, Д. В. (2021). Стимулирование привлечения прямых иностранных инвестиций в создание инновационных и высокотехнологичных производств в Республике Беларусь. Вести Института предпринимательской деятельности, (1), 12–20.

Трейтьякова, Е. В. (2017). Прямые иностранные инвестиции: оценка привлечения в Республику Беларусь. Вестник Гомельского государственного технического университета им. П. О. Сухого, (1), 75–83.

Центральный банк Республики Узбекистан. (2025). Платёжный баланс, международная инвестиционная позиция и внешний долг Республики Узбекистан за 2024 год. https://cbu.uz/ru/publications/balance-of-payments/ (дата обращения: 11.07.2026).

Шарп, У., Александер, Г., & Бэйли, Дж. (1997). Инвестиции. ИНФРА-М.

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Baxadirov , S. (2026). XORIJIY INVESTITSIYA TUSHUNCHASI, UNING TURLARI VA IQTISODIY O‘SISHDAGI ROLI . Iqtisodiy Taraqqiyot Va Tahlil, 4(7), 206-216. https://doi.org/10.60078/2992-877X-2026-vol4-iss7-pp206-216